Hazırlıkları tamamlanmak üzere olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi çalışanların gelirinin özel fonlara aktarılması riskini taşıyor.

Yaşam koşulları giderek zorlaşan çalışan için ufukta yeni bir risk daha görünüyor. Bir süredir hazırlıkları süren ve çalışan kesimin tepkisini çeken Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin gelecek yıl devreye girmesi planlanıyor. Sistem, milyonlarca çalışanın gelirini özel fonlara aktarma riski taşıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre Haziran 2025 itibarıyla Türkiye’de 26 milyonun üzerinde aktif sigortalı çalışan bulunuyor. Uzun vadeli sigorta kolları için çalışanlardan maaşlarının yüzde 9’u, işverenlerden ise yüzde 1’li kesiliyor. Böylece toplamda yüzde 20 prim ödeniyor. Buna rağmen emeklilikte alınan maaş çoğu zaman asgari ücretin altında kalıyor.

OVP’DE YER ALIYOR

Deutsche Welle’nin haberine göre hükümetin yeni Orta Vadeli Program’da (OVP) gündeme getirdiği Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiriyor. Çalışanların maaşlarından ayrıca yapılacak kesintilerle oluşturulacak fon, emeklilikte ek bir gelir kaynağı sağlamayı hedefliyor. Ancak uzmanlara göre sistem, emeklilik hakkını güçlendirmek yerine mevcut gelirlerden özel fonlara kaynak aktarılmasına yol açabilecek. Hafta başında açıklanan Orta Vadeli Program’da TES başlığı öne çıktı. Programda Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS) işveren katkısı da eklenerek ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi öngörülüyor. Hedef olarak sistemin 2026’nın ikinci çeyreğinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Çalışma ekonomisi uzmanı Dr. Özgür Müftüoğlu, yaptığı değerlendirmede, bu adımı kamusal sosyal güvenlik sisteminin tasfiyesi yönünde bir eğilim / olarak görüyor. Müftüoğlu, j “Bireysel emeklilik zaten bu j sürecin bir parçasıydı. Şimdi bir de tamamlayıcı sosyal : güvenlik sistemiyle insanları buna mecbur bırakacaklar” diyor. TES’in emekliliği bir sosyal hak olmaktan çıkarıp yatırım aracına dönüştüreceğini vurgulayan Müftüoğlu’na göre yaşlılık sigortasının amacı, çalışılamayacak dönemde güvence sağlamak. Ancak fonlar şirketlere devredildiğinde bu işlev kayboluyor.

KIDEM TAZMİNATI KORKUSU

Tamamlayıcı Emeklilik Sigortası’nın en tartışmalı yönlerinden biri kıdem tazminatıyla ilişkisi. Uzman değerlendirmelerinde, sistemin finansman kaynağı olarak kıdem tazminatına yönelme ihtimalinin öne çıktığı belirtiliyor. Bu da kıdem tazminatının bireysel fona dönüştürülerek işçiler açısından sağladığı toplu güvenceyi zayıflatabileceği endişesini beraberinde getiriyor. Diğer yandan TES’in emekliliği bir sosyal hak olmaktan çıkarıp yatırım aracına dönüştüreceğine dikkat çekiliyor.