Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
03 Ekim 2022
YILLIK ENFLASYON DÜŞECEK, ÇÜNKÜ…

Mevcut koşullarda aralık ve ocakta önceki enflasyon oranlarının altında kalınması kesin. Dolayısıyla yıllık oran gerileyecek.

YILLIK ENFLASYON DÜŞECEK, ÇÜNKÜ…

“Faiz indiriliyor, kur tırmanırsa” diyenler… Faizin iki kez indirildiği, yıl sonuna kadar da indirileceğinin açıklandığı son bir buçuk aydaki kur artışı, önceki bir buçuk aydaki artışın çok çok altında.

Avrupa’daki resesyon da başta petrol fiyatları olmak üzere bazı ürün fiyatlarının artmaması yoluyla bize yarıyor. Bu da enflasyonu baskılayan bir etken.

Son günlerde yıllık enflasyon oranının aralık ayından başlayarak hızla gerileyeceği üstünde çok durdum ve bu konuda birkaç yazı yazdım. Dikkat ediniz, “gerileyebileceği” demiyorum; “gerileyeceği” diyorum; o kadar kesin konuşuyorum. Çünkü mevcut koşullarda yıllık oranın aralık ayında gerilememesi söz konusu bile değil. Ayrıca koşullar değişse, gidişat farklı bir hal alsa bile ne yapılır edilir, aralıkta yıllık oran yine aşağı çekilir!

Bu konu üstünde niye mi çok durdum? İstedim ki yıllık oranda yaşanacak düşüş iyi algılansın. Yıllık enflasyon oranındaki bu gerilemenin herhangi bir önlem ya da karara bağlı olarak gelişmeyeceği görülsün.

Bir kere yıllık enflasyon oranındaki gerilemenin, fiyatların gerilemesi demek olmadığı anlaşılabilsin istedim. “Bunu bilmeyen mi var ki” demeyin, var; hem de çok var! Üstelik aylar öncesinden yavaş yavaş başlanan, son günlerde daha sık dile getirilen ve nihayet Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Biz enflasyonu hızla aşağı çekebiliriz” açıklamasına konu olan durumun tümüyle matematiksel bir sonuç olacağını izaha çalıştım. Ama hep söylüyorum, bu düşüş siyaseten bir başarı hikayesi olarak anlatılacak.

Ben yıllık enflasyon hızının baz etkisiyle gerileyeceğini hem köşemde, hem sosyal medyada yazdıkça bana itiraz edenler, yazdıklarımın gerçekleşmeyeceğini dile getirenler, hatta hızını alamayıp bunları yazmakla iktidar partisi lehine tutum aldığımı söyleyenler bile oldu.

Ben görüşlere saygı duyarım; ama görüş bile diyemeyeceğim hesap bilmezliklere değil!

Sayıları sevmek gerekiyor. Sayılarla arası iyi olmayanlar tutup ezbere bir takım görüşler ileri sürüyor…

ZATEN OLDURULMAZ!

Olağanüstü gelişmeler yaşanırsa kimsenin yapacağı bir şey yok. Dedim ya, kuzeyimizdeki savaş biçim değiştirir, bir doğal afet yaşanır gibi gibi…

Onun ötesinde normal gidişatla aralıkta yıllık oran aşağı gelecektir. Hani pek hesapta olmayan gelişmeler yaşandı ve kıl payı geçen yılın altına inilemiyor mu, onun da çaresi var!

Merkez Bankası’nın yerine enflasyonla mücadele görevini üstlenmiş olan TÜİK gereğini yapacaktır…

“FAİZ İNDİRİLİYOR, KUR PATLAYACAK!”

Türkiye’de döviz kurunda hep bir patlama beklentisi vardır. Bu adeta genlerimize işlemiş. Yıllar öncesine uzanan böyle bir beklentinin olmadığı söylenebilir mi… Ama şimdi aylık enflasyonun özellikle aralık ve ocakta bir önceki aralık ve ocaktan düşük geleceğini söyleyince buna itiraz edenler gerekçe olarak dövizde bekledikleri artışı öne sürüyor. Döviz elbette artabilir de, bunun dile getirilen gerekçesi pek sağlam değil, üstelik söylendiği ölçüde bir artış olmayabilir.

Söylenen, Merkez Bankası faizinin indirildiği, bunun da kurda tırmanışa yol açacağı.

Ama bunu söyleyenler kurdaki harekete hiç bakmıyor. Sürekli olarak “Döviz artacak” deniliyor, o kadar.

Hadi gelin kurdaki son dönemin hareketlerine birlikte bakalım:

Merkez Bankası faizi biri 18 Ağustos’ta, biri 22 Eylül’de olmak üzere son bir buçuk ayda iki kez indirildi. Toplamda iki puanlık indirim var. Üstelik Cumhurbaşkanı Erdoğan faizin önümüzdeki aylarda da indirileceğini ve bu yılın tek hanede kapatılacağını söyledi.

Yani eğer faiz indirimi kurları tırmandıracaksa bundan daha “elverişli”, bundan daha “iyi” bir ortam olamaz.

Peki kurlar nasıl gidiyor dersiniz…

18 Ağustos’tan bugüne son bir buçuk ayda dolar yüzde 3.2 arttı, euro yüzde 0.3 geriledi.

Ya 18 Ağustos’tan önceki bir buçuk ayda ne oldu? Faiz indiriminin olmadığı, faizin yıl sonunda tek haneye çekileceğinin dile getirilmediği önceki bir buçuk ayda? Dolar TL’ye karşı yüzde 7.3, euro ise yüzde 4.2 değer kazandı.

Faiz indirimi yok; kur daha fazla artmış!

Faiz indirimi var; kur daha az artmış! Anlaşılan kur artışında tek belirleyici faiz değilmiş!

Nerede kaldı faiz indirilince kurların tırmanıp gideceği?

Demek ki ezbere konuşmamak gerekiyormuş!

Bu demek değil ki dövizde tırmanış yaşanmaz. Tabii ki olabilir, başka etkenler devreye girebilir; ama tutup yalnızca faiz indirimine dayalı bir tırmanış beklemek biraz yanlışmış!

DÖVİZ ASLINDA YALNIZCA ARAÇ

Aslında konumuz zaten dövizin ne olacağı değil.

Konu, dövizin yaratacağı baskıyla enflasyonun önümüzdeki aylarda birden yükselebileceği ve bu yükselme sonucu geçen yılın baz etkisinin ortadan kalkma olasılığı. Böyle bir durumda da aralık ve ocakta önceki oranlar kadar artışlar yaşanacak ve yıllık oranda gerileme olmayacak.

Ama geçen yılın aralık ayıyla bu yılın ocak ayındaki oranlar öylesine yüksekti ki… Hatta bu yılın nisan sonuna kadar olan oranlar…

Hemen hatırlatalım:

Aylık artış aralıkta TÜİK’e göre yüzde 13.58, İTO’ya göre yüzde 9.65; ocakta TÜİK’e göre yüzde 11.10, İTO’ya göre yüzde 13.78.

Aralık-ocak toplamı TÜİK’e göre yüzde 26.19, İTO’ya göre 24.76.

Zaman dilimini biraz daha uzatalım. Aralık-nisan dönemindeki artış TÜİK’e göre yüzde 50, İTO’ya göre yüzde 54.

Eğer bu dönemlerde aktardığım oranların üstüne çıkılırsa tabii ki baz etkisi söz konusu olmaz ve yıllık oran artmaya devam eder.

Ama en azından aralık ve ocakta önceki oranların üstüne çıkılmaz.

En azından şu anki tablo böyle bir gidişatın söz konusu olmadığını gösteriyor.

Fiyatlar üstündeki en büyük baskı kalemi olan dövizdeki durumu aktardım. Geçen yıl KKM icat edilene ve dövize dört bir taraftan müdahale başlayana kadar kur tırmandı ki ne tırmanma! Aralık ayında dolar yüzde 29, euro yüzde 27 artış gösterdi, bir ayda! Kur korumalı mevduatla ve beraberinde başlayan müdahaleyle tırmanış durduruldu, buna rağmen ay ortalamasında bu kadar yüksek bir artış oldu.

KKM’nin iki yönü var. Bu uygulama bütçeden haksız kaynak transferidir, daha da önemlisi bitişinin nasıl olacağı bilinemediği için pimi çekilmiş bombadır; ama kabul etmek gerekir ki şu dönemde kur artışını frenleyen en büyük etkendir.

Dolayısıyla kurda geçen yılkine benzer bir tırmanış ve dolayısıyla bu tırmanıştan kaynaklanacak çift haneli aylık artışlar pek söz konusu olacak gibi görünmemektedir.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
ENFLASYON EN ÇOK EMEKÇİYİ VURUYOR
ENFLASYON EN ÇOK EMEKÇİYİ VURUYOR

TÜİK’in açıkladığı veriler de gösterdi, enflasyonun etkisini dar gelirliler daha fazla hissediyor.

PATRONLARIN KÜRSÜSÜNDEN ASGARİ ÜCRET MESAJLARI
PATRONLARIN KÜRSÜSÜNDEN ASGARİ ÜCRET MESAJLARI

Gözler bugün başlayacak olan asgari ücret maratonunda.

MİLYONLARIN GÖZÜ-KULAĞI ASGARİ ÜCRET TOPLANTISINDA
MİLYONLARIN GÖZÜ-KULAĞI ASGARİ ÜCRET TOPLANTISINDA

Türkiye’deki yaklaşık 7 milyon emekçiyi ilgilendiren asgari ücret maratonu bugün başlıyor.

İŞÇİNİN TALEP DOSYASI YÜKLÜ
İŞÇİNİN TALEP DOSYASI YÜKLÜ

Asgari Ücret Tesbit Komisyonu’nun toplantısına işçi kesimi yüklü bir dosya ile geliyor.