Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
28 Aralık 2012
YIL SONUNA DOĞRU DIŞ DENGESİZLİKLER

AKP´yi aciz bırakan yapısal açmaz ortadadır: Dış açık kronikleşmiştir. Düşmesi için ekonominin durgunlaşması gerekmektedir. Üstelik durum giderek ağırlaşmaktadır. Öyle ki, 2009´daki gibi ekonomi küçülürken bile dış açık süregelmektedir. Zira, üretimin ve ihracatın ithalata bağımlılığı denetimsiz ve abartılı boyutlarda artmıştır.

YIL SONUNA DOĞRU DIŞ DENGESİZLİKLER

Türkiye ekonomisinin dış kaynak hareketlerine bağımlılığının yarattığı temel sorunu biliyoruz: Büyüme hızını sürdürmek için dış kaynak girişlerinin sadece devam etmesi değil; artarak devam etmesi gereklidir.

2012’nin ilk 10 ayına ait dış kaynak, rezerv hareketleri, cari işlem dengesi, dış borç istatistikleri yayımlandı. Bunlardan hareketle, yıl son bulurken Türkiye ile dış dünya arasındaki ekonomik ilişkilerin sorunları üzerinde bir tartışmayı başlatalım.

Bir önceki yılla (2011’in Ocak-Ekim aylarıyla) karşılaştırarak dört vurgu yapabileceğimizi düşünüyorum:

1. Cari açık düşüyor. Sevinelim mi, üzülelim mi?

Ocak-Ekim 2012’de cari açık, bir önceki yılın 10 ayıyla karşılaştırılırsa 65 milyar dolardan 41 milyara düşmüş; yüzde 27 oranında daralmıştır. AKP destekçileri seviniyor.

Peki neden? Aynı dönemde büyüme hızı, önceki yıla göre (yüzde olarak) 9,8’den ("hayali altın ihracatı" dikkate alınırsa) 1,9’a düştüğü için…

"İyi haberin tadı kaçıyor.

AKP’yi aciz bırakan yapısal açmaz ortadadır: Dış açık kronikleşmiştir. Düşmesi için ekonominin durgunlaşması gerekmektedir. Üstelik durum giderek ağırlaşmaktadır. Öyle ki, 2009’daki gibi ekonomi küçülürken bile dış açık süregelmektedir. Zira, üretimin ve ihracatın ithalata bağımlılığı denetimsiz ve abartılı boyutlarda artmıştır.

Gümrük Birliği dahil, dış ticaret rejimini değiştirmeden; sektörel önceliklere ve ithalatın ikamesine yönelik bir planlama perspektifine geçmeden çözüm yoktur.
 
2. Dış kaynak hareketlerindeki dalgalanmalar istikrarsızlık getiriyor.

Türkiye’ye yabancı, yerli, kayıt dışı toplam dış kaynak girişleri, Ağustos 2011 – Haziran 2012 arasında yüzde 37 oranında düştü.

İç talebin düşmesi ve 2012’nin bir durgunlaşma yılı olması, öncelikle bu etkene bağlıdır.

Yılın ikinci yarısında Batı merkez bankalarından kaynaklanan likidite pompalamasının bir bölümü Türkiye’ye taştı; ama bu etken önceki gerilemeyi telafi edemedi.

2012’de fınans kapitalin "risk iştahı" nasıl seyreder? Çevre ekonomilerine ve Türkiye’ye ne kadar yansır? Bilemiyoruz.

Ancak, Türkiye ekonomisinin dış kaynak hareketlerine bağımlılığının yarattığı temel sorunu biliyoruz: Büyüme hızını sürdürmek için dış kaynak girişlerinin sadece devam etmesi değil; artarak devam etmesi gereklidir.

Son 10 ayda Türkiye’ye yabancı – yerli – kayıt dışı toplam 62 milyar dolar kaynak girmiştir. Bu yüksek düzeyli fon akımı, durgunlaşmaya katkı yapmıştır. Neden? Fon girişleri önceki yıla göre 5 milyar dolar azaldığı için…

Bu nedenle, 2013’te Batı’daki likidite genişlemesi, çevre ekonomilerine taşsa bile, "komşuda pişen, bize de düşer" rehaveti yanıltıcıdır. Zira, hem "komşuda pişen", hem de "bize düşecek pay" devamlı artmalıdır.

Finans kapitalde ise "komşuluk hukuku" değil; basit çıkar hesapları egemendir. Getiri beklentileri, ülkelerin kırılganlık göstergeleriyle karşılaştırılır ve yatırım alanları böylece belirlenir. Bu hesaplamanın sonuçlarını bilemedikçe Türkiye ekonomisinin bir yıllık gidişatını öngöremeyiz.

3. Esrarengiz ve sıcak sermaye hareketlerinin önemi, ağırlığı sürüyor.
Sıcak, kısa vadeli, spekülatif fon girişleri artmaktadır. Ocak-Ekim 2012’de Türkiye’ye 52 milyar dolarlık yabancı sermaye girmiş; bunun yüzde 64’ü sıcak para öğelerinden oluşmuştur.

Bu oran, önceki yıl yüzde 38’di.

Buna karşılık, "doğrudan yatırım" olarak tanımlanan; daha kalıcı, istikrarlı yabancı sermaye girişleri önceki yıla göre azalmış; toplamın yüzde 20’sini oluşturmuştur. Bu kalemin içinde yer alan, yabancıların arsa, arazi, bina alımları 10 ayda 2 milyar dolar civannda kalmıştır. Yasal değişiklikle Arap dünyasının zenginlerine iletilen allı-pullu davetin beklentileri, şimdilik karşılanmamıştır.

2012’nin 10 ayında Türkiye’ye 6,6 milyar dolar kayıt dışı para girmiştir. Önceki yıla göre bir miktar azalmasına rağmen bu esrarengiz fon akımları, İslâm dünyasındaki kargaşa ve AKP’nin bölgeye dönük politikalan ile bağlantılı olsa gerektir.

4. Hem dış borçlar, hem rezervler artıyor ama…

Yabancı sermaye girişlerinin dış borç yaratan öğeleri artmaktadır. 2012’nin 10 ayı içinde bu tür sermaye girişleri net olarak 38 milyar doları aşmıştır. Bu toplamın Türkiye’nin dış borç stokunu da artırması beklenir.

Toplam dış borçlarla ilgili son istatistik Haziran’a aittir: 324 milyar dolar… Buna karşılık, kısa vadeli dış borçlann Ekim’de 100 milyara ulaştığını; toplam içindeki payının da 2010’dan bu yana yüzde 20’lerden yüzde 30’a ulaştığını biliyoruz.

Olası fınansal çalkantılara karşı, yabancı alacaklılar, kısa vadeli borçların Merkez Bankası rezervlerine oranını yakından izlerler. TCMB’ye gelince, 2011 sonunda, döviz üzerindeki baskıyı rezervleri eriterek giderdi; borçların rezervlere oranı da kritik yüzde yüz eşiğini aştı. Daha sonra rezerv biriktirmeye başladı.
 
Nasıl? Banka rezervlerinden Merkez Bankası’na aktarımlar yoluyla… Bunu da, bankaların TCMB’de tuttukları karşılıkların bir bölümünü dövize kaydırarak gerçekleştirdi. Sonunda TCMB rezervlerindeki artışın üçte biri (6,6 milyar dolar) bankaların yurt dışındaki döviz varlıklarının aktarımından kaynaklanmış oldu.

Bunlar gizli-saklı bilgiler değil.

Esasen uluslararası finans çevreleri de yakından, adım adım izliyorlar.

DİĞER HABERLER
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!

BASINA VE KAMUOYUNA!  ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI! Sendikamızın uzun yıllardır örgütlü olduğu dünya sigara piyasasındaki dev aktörlerden olan British American Tobacco Şirketi (BAT) ile sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) müzakereleri uyuşmazlıkla sonuçlandı. 01.01.2023 ile 31.12.2024 tarihleri arasını kapsayan TİS müzakereleri sendikamızın tüm yapıcı çabalarına karşın işverenlerin olumlu adım atmaması sonucu tıkanmıştır. İçinde bulunduğumuz ekonomik […]

MONDELEZ TURKEY GIDA’DA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
MONDELEZ TURKEY GIDA’DA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Mondelez Turkey Gıda (Chipita Gıda) işyerinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

24 OCAK 1980 İSTİKRAR PROGRAMI VE YÜKSEK HAKEM KURULU
24 OCAK 1980 İSTİKRAR PROGRAMI VE YÜKSEK HAKEM KURULU

Tekgıda-İş Sendika Akademisi’nin 23 Ocak 2023 günü yayımlanan raporunda, 24 Ocak 1980 tarihli istikrar programı ve 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında işçiler ve memurlar aleyhine mevzuat değişiklikleri veya yeni mevzuatla getirilen düzenlemeler özetlenmişti.

SİGARA DEVİNDE GREV KARARI
SİGARA DEVİNDE GREV KARARI

Tekgıda-İş Sendikası’nın kararı ile British American Tobacco Samsun Sigara Fabrikası’nda 6 Şubat’ta greve gidiliyor.