Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
23 Kasım 2012
YABANCI SERMAYE

Cumhuriyet Gazetesi yazarı Öztin Akgüc´ün bugünkü köşe yazısı..

YABANCI SERMAYE
Ekonomide bir başarı ölçüsü olarak da gelen yabancı sermaye tutarı gösterilir. Yabancı sermaye girişi bir övünme kaynağı olur. Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının not arttırmasıyla yabancı kaynak girişi, yabancı sermaye artacak yorumuyla umut yaratılır. Yabancı sermaye bir ülkeye niçin gelir? Kısa ve uzun süreli etkileri ne olur? Pek tartışılmaz ya da madalyonun bir yüzü gösterilir.

Yabancı sermaye girişinin farklı yönleri, güdüleri vardır. Yabancı sermaye bir ülkeye doğrudan sermaye yatırımı olarak nitelendirilen yeni bir tesis kurmak, ekonomik anlamda yatırım için gelir. Taşınmaz mal edinimi, finansal varlık portföy yatırımı, borç verme için gelir. Geliş amacına göre kısa ve uzun sürede doğurduğu etkiler farklı olur. Bu yazılanlar defalarca yinelenmiştir, ama egemen çevrelerin çıkarlarına dokunduğundan, övünmenin anlamsızlığını ortaya koyduğundan pek dikkate alınmamıştır.

Özür dilerim, çabuk dolduruşa gelen, irdeleme yeteneği sınırlı, duyduklarını sorgulamayan bir toplumda gerçekleri anlatmak zor oluyor. Fiili sonuçlar alındığında hem ülkenin hem de dolduruşa getirilen kitlelerin neler kaybettiği anlaşılıyor, ama kayıpları gidermek de her zaman mümkün olamıyor.


***

Yabancı sermayeyi en haklı gösterecek neden, doğrudan yabancı sermaye yatırımı olarak nitelendirilen giriştir. Ülke yeni bir tesis kazanacak, üretim kapasitesi genişleyecek, istihdam artacak, yeni teknolojiler, yönetim becerileri gelecek, ihracat olanakları genişleyecek gerekçesiyle yabancı sermaye girişi savunulur. Kâğıt üzerindeki bu gerekçeler çekicidir. Gerçekte ülkeye doğrudan yabancı sermaye ne kadar gelmekte ve kâğıt üzerindeki yararları ne ölçüde sağlamaktadır? İrdelenmesi gereken sorular bunlardır. Bu bağlamda açıklanan rakamlar, verilen tanımlar bir ölçüde yanıltıcıdır. Mülkiyetin el değiştirmesi, taşınmazların yabancılara satışı da, doğrudan sermaye yatırımları içinde gösterilmektedir.

Ayrıca yabancı sermaye yatırımları çoğu kez kendi pazarını genişletmek amacıyla iç pazara dönük ve/veya daha ucuz işçilikten yararlanmak için montaj ağırlıklı ya da çevre sorunları yarattıklarından kendi ülkelerinde kısıtlanan, dışsal maliyetleri yüksek alanlarda üretimde bulunmak için gelmektedir. Marka bağımlılığı, finans gücünün yüksekliği, bir kısım tüketicideki snop etkisi nedeniyle, yerli üreticilere karşı rekabet üstünlüğü sağlayıp yerel yatırımları, girişimleri de kısıtlamakta, zaman zaman yerli girişimcileri pazar dışına itmektedir.

Bu tür yatırım ikame etkisi de dikkate alındığında, yabancı sermaye girişinin net yatırım etkisi de sınırlı kalmaktadır. İlk aşamada yabancı sermaye ülkeye kaynak, döviz girişi sağlasa da sonuçta, bırakın siyasal etkileri, ekonomik yükümlülükleri de birlikte getirmektedir. Yabancı sermaye zaman içinde yurtdışına kâr transferlerini, sermaye çıkışını artırmaktadır.


Yabancı sermaye taşınmaz alımı mevcut bir tesisi satın almak için geliyorsa ortada net bir yatırım yok, sadece el değiştirme, yabancılaşma etkisi vardır. Bazı kamu ve özel işletmelerinin değerli taşınmazları, tesisleri yabancı mülkiyetine, kontrolüne geçiyor demektir.

Devletin çıkardığı bono ve tahvilleri almak için ve/veya bankalara mevduat olarak gelen yabancı sermaye sonuçta ülkeyi borçlandırmakta, Türkiye’deki göreceli yüksek faizle dış finansal pazarlardaki düşük faiz arasındaki farktan yararlanarak faiz arbitrajı yapmaktadır. Ülke, yabancı sermaye çekiyor başarısı(!) karşılığı yüksek maliyet ödemektedir.

Ödemeler dengesi kalemleri, cari işlemler incelendiğinde Türkiye’nin yurtdışından sağladığı yatırım gelirleri ile yurtdışına ödediği yatırım giderleri (faiz ve kâr payları) arasında ülke aleyhine büyük fark oluştuğu, bu farkın AKP döneminde daha da arttığı görülmektedir.

Yabancı sermaye girişi, cari işlemler açığının fonlanmasına olanak vererek bir süre olumsuzlukları gizlese de ortadan kaldırmıyor, gelecek için külfet, yükümlülük getiriyor.

Türkiye’nin temel sorunu para olarak sermaye açığı değildir. Gerçek anlamda girişimci azlığı, mevcut kaynakların israfı, kötü kullanımı, yaratıcı tasarımcı yetersizliği, yeni ürün ve teknoloji geliştirememesi temel sorunlarıdır.
DİĞER HABERLER
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!

BASINA VE KAMUOYUNA!  ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI! Sendikamızın uzun yıllardır örgütlü olduğu dünya sigara piyasasındaki dev aktörlerden olan British American Tobacco Şirketi (BAT) ile sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) müzakereleri uyuşmazlıkla sonuçlandı. 01.01.2023 ile 31.12.2024 tarihleri arasını kapsayan TİS müzakereleri sendikamızın tüm yapıcı çabalarına karşın işverenlerin olumlu adım atmaması sonucu tıkanmıştır. İçinde bulunduğumuz ekonomik […]

ASGARİ ÜCRETLİ EV ALMAK İÇİN 30 YIL ÇALIŞMAK ZORUNDA
ASGARİ ÜCRETLİ EV ALMAK İÇİN 30 YIL ÇALIŞMAK ZORUNDA

Türkiye’de barınma sorunu her geçen gün derinleşirken, asgari ücretli maaşının tek kuruşuna bile dokunmadan 100 metrekare evi ancak 30 yıl çalışırsa alabiliyor.

TÜİK’İN İŞÇİLERE VERDİĞİ ZARAR
TÜİK’İN İŞÇİLERE VERDİĞİ ZARAR

Ekonomik krizin giderek derinleştiği ve seçimler sonrasında büyük olasılıkla daha da büyük sıkıntılara yol açacağı bir süreç yaşıyoruz.

DR.OETKER’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
DR.OETKER’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Dr. Oetker işyerinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İzmir’de yapılan toplantıyla başladı.