Dünyada gıda fiyatlarının en hızlı arttığı ülkeler arasında yer alan Türkiye’de enflasyon dalgası Ramazan ayında da durmadı. Gıda enflasyonu son 12 ayda ortalama yüzde 68,3’e ulaştı. Çalışanların ücretleri şimdiden açlık sınırına dayandı.

Ocak-Mart dönemindeki toplam gıda enflasyonu yüzde 13,6’ya ulaşırken, yıllık bazda artış yüzde 54,2 olarak hesaplandı. Son 12 ayın ortalama gıda fiyatları ise bir önceki 12 aylık döneme göre yüzde 68,3 yükseldi.

EN TEMEL GIDA MADDELERİ ÜZERİNDEN HESAPLANDI

Araştırma, Türkiye genelindeki zincir marketlerden derlenen fiyatlar üzerinden, halkın en çok tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepet esas alınarak yapıldı. Bu sepet üzerinden yapılan hesaplamalar, özellikle düşük gelirli kesimlerin maruz kaldığı yüksek yaşam maliyetini gözler önüne serdi. Mart ayında fiyatlar yalnızca makarna ve yağ grubunda gerilerken, et, süt, sebze ve meyvede ciddi artışlar kaydedildi.

SEBZE VE MEYVEDE REKOR ARTIŞ

Mart ayında en dikkat çekici artışlar sebze ve meyve fiyatlarında yaşandı. Sebzede aylık artış yüzde 19,8, meyvede ise yüzde 12,7 oldu. Bu ürün gruplarındaki yıllık artış oranları da oldukça yüksek: Sebzede yüzde 179,7, meyvede yüzde 123,8. Vatandaşlar yalnızca sebze-meyve değil, süt ürünleri ve yumurta gibi temel protein kaynaklarına da giderek daha fazla para harcamak zorunda kalıyor.

ÜCRETLER ENFLASYONA YETİŞEMİYOR

Kamu çalışanlarının maaş artışları, gıda fiyatlarındaki artışın gerisinde kaldı. Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanı maaşları yüzde 881,5 oranında artarken, aynı dönemde gıda fiyatları yüzde 1.165 yükseldi. Bu fark, özellikle sabit gelirli vatandaşların alım gücünde ciddi bir erime yaşandığını gösteriyor. Ocak ayında verilen yüzde 6’lık toplu sözleşme zammı ise yılın ilk iki ayında erimiş durumda.

AÇLIK SINIRI HER AY DAHA DA YAKLAŞIYOR

58 aydır kesintisiz artış gösteren gıda fiyatları, Türkiye’yi dünyada gıda fiyatlarının en hızlı arttığı sekizinci ülke konumuna getirdi. Eylül 2021’de 100 liraya alınan gıda sepeti, Mart 2025’te 1.265 liraya kadar yükseldi. Vatandaşlar, gıdaya daha fazla bütçe ayırmak zorunda kaldıkları için barınma, eğitim, sağlık gibi diğer temel ihtiyaçlarını kısmaya başladı. Açlık riski özellikle dar gelirli ve sabit maaşlı kesimler için her geçen gün büyüyor.