Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
24 Ocak 2024
TÜİK RESMİ ENFLASYON, ENAG HİSSEDİLEN ENFLASYON

Şu anda Ekonomi Gazetesi Ankara bürodayım ve cep telefonumdaki hava sıcaklığını kontrol ediyorum; bana diyor ki güneşe aldanma, hava 1 derece fakat hissedilen ise eksi 1 derece…

TÜİK RESMİ ENFLASYON, ENAG HİSSEDİLEN ENFLASYON

Ancak ben güneşin parıltısına aldanıp az kalsın ortalık güllük gülistan sanacak, açılıp saçılıp üşütecektim.

Gerçek ile hissiyat arasındaki fark; size garip gelebilir. Gelmesin. TÜİK’e de garip gelmiyor olmalı ki Ankara Temsilcimiz Maruf Buzcugil’in derlediği bilgilere göre hissedilen enflasyon, mevcudun tam tamına 2 katıymış. Yani ilan edilen son rakam %64,7 iken, hissedilen ise %129,4 olarak hesaplanmış.

VATANDAŞIN ABARTMASI İMİŞ YOKSA ENFLASYON DÜŞÜKMÜŞ

Hesaplanmış dediğime bakmayın, yöntemini bilmiyoruz ama TÜİK böyle söylüyor. Aslında bu hissedilen enflasyon, bazı AB ülkelerinde mevcudun 5 katına kadar da çıkabiliyormuş. Yani TÜİK’in verilerine duyulan güvensizliğin artması, tamamen bizlerin hissiyatından kaynaklanıyormuş.

TÜİK’e göre algılanan enflasyon ile resmi enflasyon arasındaki fark, tüketicilerin gelir seviyelerinin, harcama kalıplarının ve tüketim alışkanlıklarının kişiden kişiye farklılık göstermesi ve TÜFE oranının tespitinde, en çok kullanılan mal ve hizmetlerin, bireylere göre değişmesinden kaynaklanıyormuş.

İKİ SORU İKİ CEVAP

TÜİK ile ENAG neden bu kadar farklı? Aslında kamu bile harcamalarında TÜİK’i, ancak gelirlerini artırmada ENAG’ı kullanır olmuştu. TÜİK’e göre ENAG, enflasyonu şişiriyor, hangi veri serilerini kullandığını açıklamıyor ve veri derleme yöntemini ilan etmiyormuş. Ancak TÜİK de endeksteki malların fiyatlarını açıklamayı bırakalı çok oldu. Benim anladığım şudur; TÜİK; resmi enflasyon. ENAG; hissedilen enflasyon.

Peki ya hissedilen işsizlik? Yıllarca TÜİK’i işsizlik rakamlarını da bulandırmakla itham ettik. İlan ettiği tek haneli işsizlik, sahadaki gerçekle sürekli ters düşüyordu. TÜİK bunun “tanımdan” kaynaklandığını ve “son 4 haftadır iş aramayı bırakanları işsiz saymadığını” söylüyordu. Fakat insanların kuşkularını sindirmek için “atıl iş gücü” diye bir rakam uyduruldu ve bu da hissedilen işsizliğe sayıldı. O halde geriye şu kaldı; eğer şu iş aramakta olanları bu kötü huylarından vazgeçirsek, ortada işsizlik diye bir sorun kalmamış olacak.

not

CÜZDANDAKİ 200 LİRALIK BANKNOTU

ÇARŞIDA 20 LİRA GİBİ HİSSEDİYORUM

Acaba sorun bende mi? Türk lirasının enflasyon sebebiyle fazladan bir “0” almasında mı? Peki ya asgari ücretime ne demeli? Gerçekte 15,002 lira ama çarşıya çıkınca nedense bana 1500 lira gibi gelmesine ne demeli? Maaşımı maliye söylüyor ama ben onu nedense yarısından az hissediyor olabilir miyim?

Şu rakamları farklı hissetme olgusu; Pandemi sırasında ortaya çıktı. Ölenlerin sayısını az gösterme, zararı eksik hesaplama gibi amaçlar doğrultusunda verileri öylesine bulandırdılar ki gerçeğe ulaşmak neredeyse imkânsız hale geldi. Bu yüzden ağız birliği etmişçesine “hissedilen” diye bir dil oluşturdular.

Minik ayı; annesine soruyor; “anne, biz kutup ayısı mıyız?” –Evet yavrum. Biraz sonra yine soruyor; “anne, biz kutup ayısı mıyız?” –evet dedim ya yavrum. Yavru devam ediyor; “mademki kutup ayısıyım, neden üşüyorum? Neden soğuk hissediyorum?”

Bana göre TÜİK’in açılımı, Türkiye İstatistik Kurumu yerine; “Türkiye’yi Üzmeyen İstatistik Kurumu” olmalı. Zira bizi üzmemek için canla başla çalışıyorlar (!) ve rakamları bizim hissiyatımıza bağlıyorlar. Abartmamızın sebebi bizim hissiyatımız imiş. Etiketler, kiralar, enflasyon abartıyor olamaz mı?

KAYNAK Şeref Oğuz / Ekonomim
DİĞER HABERLER
6’LI SİVİL İNİSİYATİF’İN ÇALIŞMALARI
6’LI SİVİL İNİSİYATİF’İN ÇALIŞMALARI

DİSK, 21 Şubat 2000 günü taraflara gönderdiği bir yazı ile, özellikle Ekonomik ve Sosyal Konsey’in yapısı konusundaki görüş farklılıkları nedeniyle, Sivil İnisiyatif’ten ayrıldığını belirtti.

İŞTE İBRANAMELER HAKKINDA HER ŞEY
İŞTE İBRANAMELER HAKKINDA HER ŞEY

Bir borçluyu borçtan kurtarma yöntemlerinin başında ibranameler gelir. İbranameler tarafların sözleşme nedeniyle birbirlerine borç ve alacaklarının kalmadığını göstermek üzere hazırladıkları belgelerdir.

MB SICAK PARA İÇİN YENİ ADIMLAR ATAR
MB SICAK PARA İÇİN YENİ ADIMLAR ATAR

Merkez Bankası piyasadaki aşırı TL likiditeyi çekmekte zorlanıyor, bu da piyasa faizlerinde düşüşe yol açıyor. Uzmanlara göre MB faizi yüzde 50’nin üzerinde tutmak için yeni adımlar atabilir.

KAYBEDEN YİNE ÇİFTÇİ OLACAK
KAYBEDEN YİNE ÇİFTÇİ OLACAK

Bitkisel üretim tahminlerinde, tahıl üretimine ilişkin karamsar tablo buğday üreticisini endişelendirdi.