Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
14 Aralık 2021
TEZATA BAKIN; REKOR CARİ FAZLA AÇIKLANAN GÜN TL DİBE OTURDU!

Türkiye ekimde aylık bazda şimdiye kadarki en yüksek ikinci cari fazlayı verdi; ama ne yaman çelişki ki bu fazlanın açıklandığı saatlerde TL değer kaybı rekoru kırıyordu.

TEZATA BAKIN; REKOR CARİ FAZLA AÇIKLANAN GÜN TL DİBE OTURDU!

Cari fazlanın da “faiz indirimi-kur artışı-dış ticarette iyileşme” üçgeniyle pek ilgisi yoktu. Ekim ayında fazla verilmesini sağlayan çok yüksek gelen turizm geliri oldu.

Çelişkinin ancak bu kadarı olur! Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ikinci en yüksek cari fazlasının verildiği gün, Türk Lirası’nın değeri dip yaptı.

Merkez Bankası verilerine göre cari işlemler dengesinde ekim ayında 3 milyar 156 milyon dolar fazla verildi. Bu, 2018 yılının ekim ayındaki 3 milyar 778 milyon dolarlık tutardan sonraki en yüksek fazlaya işaret ediyor.

Gerçi ekim ayındaki cari fazla dış ticaret fazlasından değil, çok yüksek gerçekleşen turizm gelirinden kaynaklandı; ama olsun. Fazla fazladır! Ekim ayının dış ticaret fazlası ödemeler dengesindeki tanıma göre 146 milyon dolar. Net turizm geliri ise 3 milyar 25 milyon doları buldu.

Ama doğrusu şimdi kafalar biraz karıştı…

Her ne kadar bu henüz ekim verisi ve kur artışı öyle çok yoğun hissedilmemişse de kurdaki hareketlenmenin dış ticarete etkisi anlaşılan umulan ölçüde olmayacak. Kur arttı diye ne ihracat tırmanışa geçecek ne ithalat dibe oturacak. Bu arada yeri gelmişken hatırlatalım; ekim ayının ortalama dolar kuru 9.14 düzeyindeydi. Hayır hayır, yanlış yazmadık, dün bir ara 15’e doğru yol alan, daha sonra Merkez Bankası’nın müdahalesiyle gerileyen dolar yanıltmasın, ekimdeki ortalama 9.14’tü. Nasıl hızlı yol aldığımıza(!) bakar mısınız…

Asıl kafa karışıklığına yol açan durum ise, kur artışının dış ticareti ne ölçüde olumlu etkileyeceğinden çok nihai amaca ulaşılıp ulaşılamayacağı ve daha da önemlisi ulaşılacaksa bile bunun ne zaman gerçekleşeceği.

Nihai amaç tabii ki fiyat artışını yavaşlatmak… Bunu sağlamak için biraz karmaşık bir yol izliyoruz.

Biz faizi fiyat artışının nedeni olarak gördüğümüz için düşürdüğümüzü söylüyoruz söylemesine ama zihinlerin gerisinde yatan amacın kurun yükselmesini sağlamak olduğu ortada.

Peki faiz düşürülünce kur fırlayıp gitmedi mi, gitti.

Kurun yükselmesinin nimeti olarak cari fazla vereceğimiz söyleniyordu, işte bu da oldu. Hem de ne fazla… Gümüş madalyalı.

Meyve ne zaman yenecek?

Yokuşu ıkına sıkına çıktık.

Bir dizi bedel ödedik, ödemeye de devam ediyoruz.

Söylenen amaç kısmen gerçekleşti:

“Düşük faiz- yüksek kur- cari fazla.”

Gerçi düşük faiz sayesinde yatırımların artacağını da bekliyoruz ama o yüksek kur yok mu yüksek kur; girişimcide yatırım yapma hevesi ve mecali bırakmıyor. Yine aynı örneği vereceğiz; faiz düştü diye girişilecek yatırım hamlesinin sonuçları, kur artışı olmasa bile, öyle üç beş ayda alınabilir mi? Bu kadar kısa sürede değil koskoca yatırımları gerçekleştirmek, sıradan konut inşaatını bile bitiremezsiniz. Yok eğer yatırımdan kastettiğimiz, mevcutların yabancılar tarafından alınmasıysa o başka!

Dolayısıyla bu yatırım basamağını atlayarak devam edelim. Şimdi sırada o zorlanarak tırmandığımız tepedeki meyveyi yemek var:

“Cari fazla sayesinde bollaşacak döviz-gerileyecek kur-düşecek enflasyon.”

Kâğıt üstünde bunların hepsi iyi gibi görünüyor ama ortada yenilecek bir meyve yok ki. Yoksa tam tersine tepeye tırmanıp şimdi orada bir de tipiye tutulup donup kalmak mı var?

Cari fazla verdik, hem de şimdiye kadarki en yüksek aylık fazla… Ama dövizin ne bollaştığı ne ucuzladığı, buna bağlı olarak da fiyatların ne gerilediği var.

Şu söyleniyorsa eğer, «Dur bakalım, bu söylediklerin olacak da zamanla olacak”; o zaman da “Peki ne zaman” diye sorma hakkımız doğuyor.

Türk tipi başkanlık sistemi olur da Türk tipi ekonomik model olmaz mı?

Zorlaya zorlaya birtakım icatlar yapıyor ama bunları bir türlü başka ülkelere kabul ettiremiyor, benimsetemiyoruz.

Geçtiğimiz yıllarda Türk tipi başkanlık sistemine geçtik. Hala dünyada bir tek bizde var. Benzerleri olsa da bizdeki tek.

Şimdi de Türk tipi ekonomik model uygulamaya başladık…

Faizi düşür, kur artsın; sonra kur artmasın diye üstelik sana ait olmayan, kasanda emaneten tuttuğun dövizi sat!

Bunu bir kere yaptık, iki kere yaptık; dövizi geriletemediğimiz gibi artışını da durduramadık. Dün bir kez daha denedik ve öyle görünüyor ki denemeye devam edeceğiz.

Peki hiç kimsenin aklına “Acaba izlediğimiz yöntem yanlış olabilir mi” sorusu gelmez mi? Görünüşe göre gelmiyor.

Aslında eminiz geliyordur da bu soruyu soranlar düşüncelerini ya dile getiremiyor ya da kuşkularını ifade etseler bile bu dikkate alınmıyor.

Yoksa koskoca Türkiye’de bu uygulamanın yanlışlığını görebilecek siyasetçi ve bürokrat olmaz olur mu?

Bir Merkez Bankası düşünün ki bir eliyle ulusal paranın diğer paralara karşı olan değerini düşünüyor, diğer eliyle de ulusal paranın değerini artırmaya çalışıyor.

İşte bunun adı olsa olsa “Türk tipi ekonomik model” olur!

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
SENDİKALAŞMA KIYIM BAŞLATTI
SENDİKALAŞMA KIYIM BAŞLATTI

İzmir Kemalpaşa’daki Özsüt fabrikasında emekçiler, sendikalı oldukları gerekçe gösterilerek işten çıkartıldı.

TÜRK-İŞ BAŞKANINDAN ‘NEBATİ’ ELEŞTİRİSİ
TÜRK-İŞ BAŞKANINDAN ‘NEBATİ’ ELEŞTİRİSİ

TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, çalışanların vergi dilimleri konusunda çağrı yaptı.

KIRMIZI ET VE SÜTE ZAM GELİYOR
KIRMIZI ET VE SÜTE ZAM GELİYOR

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği Başkanı Sencer Solakoğlu, maliyetlerdeki artış nedeniyle et ve süt fiyatlarında artış olacağını açıkladı.

İŞÇİLERİN GELİR VERGİLERİ DÜZENLENMELİ
İŞÇİLERİN GELİR VERGİLERİ DÜZENLENMELİ

Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, “Mesela 10 bin lira ücret alan bir işçide, ocak ayında 630 lira vergi kesintisi yapılırken, eylül-ekim aylarında ücretinde 1900 liraya yakın kesinti yapılıyor. Bu sürdürülebilir bir şey değil. İşçiye ocak ayında verilen ücret aralık ayında da verilmeli.” dedi.