Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
26 Temmuz 2022
TEMMUZDA YILIN EN DÜŞÜK ENFLASYONU GELEBİLİR

Temmuz ayında yılın en düşük fiyat artışı şaşırtıcı olmaz.

TEMMUZDA YILIN EN DÜŞÜK ENFLASYONU GELEBİLİR

Akaryakıt fiyatları geriledi.

Otomobil zammının oranı düşük.

Mevsim etkisiyle gıda maddelerinde belirgin bir fiyat artışı yok.

Dolardaki artış görece düşük, euroda ise gerileme var, yani fiyatlara baskı pek yaşanmadı.

Birkaç aydır enflasyon tahmini yapmıyorum, bunu da kaç kez yazdım. Her ay onlarca, hatta yüzlerce kalem mal ve hizmetin fiyatını izlemek hiç ama hiç kolay bir iş değil. Bu gerekçeyle aylık tahmin yapmaktan vazgeçtim.

Ancak, fiyatını kolaylıkla izleyebildiğim kalemleri dikkate alarak bir alt sınır hesaplamaya çalışıyorum ve dönem dönem bunu yazıyorum.

Temmuz ayına ilişkin bugün itibarıyla belirlediğim alt sınır yüzde 1.13 düzeyinde. Hemen itiraz etmeyin, “Ne yani enflasyon yüzde 1’lere mi indi” diye! Bir alt sınırdan söz ediyorum, bu oranın altına inilemeyeceğini vurguluyorum. Söylediğim şu:

“Temmuz enflasyonu (bugünkü duruma göre) yüzde 1.13’ün altına inmez; ama 3 mü olur, 5 mi olur, bilemem. Çünkü ne olacağına dönük bir çalışmam, bir tahminim yok. Ancak temmuzda bu yılın şimdiye kadarki en düşük oranı gelirse buna da şaşırmam.”

Yüzde 1.13’ün detayları

Bu ay enflasyonun görece düşük kalmasını sağlayacak en önemli etken hiç kuşku yok ki akaryakıt fiyatlarındaki gerileme. Doların az artması, hatta euronun gerilemesi ve otomobile düşük oranda zam gelmesi de diğer etkenler.

Detaylara gelince…

Akaryakıt: Benzinde ay sonuna kadar zam ya da indirim söz konusu olmazsa ay ortalamasındaki fiyat 24 lira dolayında oluşacak. Buna göre hazirana göre yüzde 14 ucuzlama yaşanacak. Motorinde bugünden geçerli olmak üzere 92 kuruş indirim var.

Motorin fiyatı bu indirimden sonra ay sonuna kadar değişmezse ay ortalaması 25.50 düzeyinde oluşacak. Buna göre hazirana göre yüzde 9 ucuzlama olacak.

LPG fiyatı 10.90 dolayında ve hazirana göre yüzde 5.5 kadar bir ucuzluk söz konusu.

Dolayısıyla akaryakıttaki bu ucuzlama TÜFE’yi toplamda 0.46 puan kadar aşağı çekecek. Tabii ki bu doğrudan etki. Özellikle motorindeki ucuzlamanın diğer mal ve hizmet fiyatlarını olumlu etkilediği tartışılmaz. Belki motorin fiyatları düştü diye fiyat indirimi olmamıştır ama en azından motorin gerekçe gösterilerek zam yapılmamış ya da az yapılmıştır.

Otomobil: Toplam satışların yaklaşık yüzde 90’ını oluşturan 14 otomobil markasındaki zam oranı temmuz ayında yüzde 1.5 ile yüzde 12 arasında değişti. Zam oranını her bir markanın pazar payına göre ağırlıklandırdım. Bulduğum ortalama zam oranı yüzde 4 dolayında. Buna göre otomobil zammından temmuz enflasyonuna yansıma yaklaşık 0.30 puan.

Otomobil fiyatlarından TÜFE’ye yansıma konusunda TÜİK’ten alacaklı olduğumuzu unutmayalım. TÜİK’e göre haziran ayında benzinli otomobil fiyatları yüzde 3.77, dizel otomobil fiyatları yüzde 1.77 arttı. Oysa gerçek artış yüzde 15- 20 arasındaydı. TÜİK’in otomobil zammında oranı düşük yansıtması haziran enflasyonunun yaklaşık 1 puan düşük görünmesine yol açtı. Ya da TÜİK açısından söylersek otomobildeki bu iskonto edilmiş zam enflasyonun 1 puan düşük görünmesini sağladı. TÜFE’ye gerçek zam yansıtılsa memur ve emeklilere temmuz ayında verilecek enflasyon farkı daha yüksek olacaktı. (Dünya 5 Temmuz 2022.)

Ekmek: Başta büyük kentler olmak üzere ekmek fiyatları hemen her yerde artıyor. Büyük kentlerin toplamdaki ağırlığı da doğal olarak fazla. Ekmeğe bu ay yaklaşık üçte bir zam geldi ve bu da TÜFE’ye 0.84 puanlık bir etkide bulunacak.

Sigara: Sigaraya temmuz ayında gelen zam markalara göre değişmek üzere yüzde 7-8 dolayında. Bu zamdan TÜFE’ye yansıma da yaklaşık 0.32 puan.

İlaç: İlaç fiyatları bu ayın ilk günlerinde yüzde 25-30 kadar arttı. İlacın TÜFE’deki ağırlığı yalnızca yüzde 0.67 düzeyinde. Bu yüzden ilaç zammından TÜFE’ye yansıma 0.17 dolayında kalacak.

Altın: Ay sonuna kadar fiyatlarda çok büyük değişiklikler yaşanmadığı takdirde altının ay ortalamasındaki fiyatı haziranın yaklaşık yüzde 2.5 altında oluşacak. Bu da TÜFE’yi çok önemsiz de olsa, 0.03 puan kadar, aşağı çeken bir etki yaratacak.

Döviz baskısı hissedilmedi

Dövizin, özellikle de doların son günlerde artmış olması aylık fiyat değişimi üstünde pek etkide bulunmayacak. Çünkü son günlerdeki artışlar ay ortalamasını fazla değiştirmeyecek. Mal ve hizmet fiyatlarında olduğu gibi dövizde de ayın herhangi bir günündeki değil, ay ortalamasındaki düzeye ve bu düzeyin bir önceki aya göre değişimine bakmak gerekiyor.

Temmuz tabii ki bitmedi ama gidişat ay ortalaması bazında doların hazirana göre yüzde 2.5-3.0 arasında artacağını gösteriyor.

Euroda ise ay ortalaması bazında bir artış değil, muhtemelen düşüş söz konusu olacak. Euro, eğer ayın kalan üç beş gününde tırmanıp gitmezse, ki böyle bir hareket beklenmiyor, ay ortalaması bazında hazirana göre yüzde 1 kadar gerileme gösterecek.

Dolayısıyla dolardaki bu görece düşük artış ve eurodaki gerileme enflasyon için önemli bir baskının bir ay için de olsa ortadan kalktığını gösteriyor. Kur baskısını uzun dönemli ortadan kaldırabilmek büyük önem taşıyor tabii ki ama bunu sağlamanın çok uzağında olduğumuz da ortada.

ENFLASYON DÜŞEBİLİR AMA FİYATLAR ARTMAYA DEVAM EDECEK

Temmuzda kur baskısı görece çok az.

TÜFE’de en çok ağırlığa sahip otomobil zammı düşük. Yine TÜFE’de önemli bir yeri olan akaryakıtta zam değil, ucuzlama var.

TÜFE’nin en önemli grubu olan gıdada fiyatlar hazirana göre gerilememişse de çok büyük artış göstermiş midir, bir ölçümüm yok. Ama gözlemim; kayda değer bir düşüşün olmadığı, ancak hızlı bir artışın da yaşanmadığı yönünde. Gıdada sanki yatay bir gidiş var gibi…

İşte bu etkenlerle temmuz ayındaki TÜFE artışı ilk yedi ayın en düşük oranı olabilir. Dikkat edilirse fiyatların gerilediğinden söz etmiyorum; en düşük oran derken en yavaş artışa vurgu yapıyorum.

Yani fiyatlardaki artış sürüyor; ama daha yavaş…

TÜFE ocakta yüzde 11.10, şubatta yüzde 4.81, martta yüzde 5.46, nisanda yüzde 7.25, mayısta yüzde 2.98 ve haziranda yüzde 4.95 artmıştı.

İşte temmuzda bu oranlardan düşük bir gerçekleşme şaşırtıcı olmaz.

Ama bir kez daha altını çizeyim de yanlış anlaşılma olmasın. Enflasyonun düşmesi, fiyatların düşmesi demek değildir.

Klasik örneğimi yine vereyim. Enflasyon yüzde 50 düzeyindeyken 100 liradan 150 liraya çıkan bir ürünün fiyatı, enflasyon yüzde 10’a indiğinde bu kez 150 liradan l65 liraya yükselir.

Yani enflasyon düşmüştür ama fiyat artmaya devam etmektedir.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ
EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili teknik çalışmanın tamamlandığını duyurdu.

AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR
AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR

Batı Karadeniz’in ilk karma fuarı Türkiye-Ortadoğu Ticaret Fuarı (TRADEF) 21-24 Eylül tarihlerinde Kastamonu’da düzenlenecek.

ENFLASYON MU, HAYAT PAHALILIĞI MI; HANGİSİ DAHA FENA?
ENFLASYON MU, HAYAT PAHALILIĞI MI; HANGİSİ DAHA FENA?

Enflasyonu yenebilir miyiz, zaman içinde belki, olabilir. Ama ya hayat pahalılığını?

AÇLIK SINIRI 7.667 LİRAYA YÜKSELDİ
AÇLIK SINIRI 7.667 LİRAYA YÜKSELDİ

İktidarın, geçen yıl eylül ayında Merkez Bankası’na faiz indirterek Türkiye’yi içine soktuğu yüksek enflasyon döngüsü yoksulluk ve açlık sorununu hızla büyütmeye devam ediyor.