Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
26 Ağustos 2011
TEMELİ SAĞLAM EKONOMİ

´Temeli sağlam ekonomi ne demek? Sağlamlığın ölçüleri, kriterleri neler? Bir tanım vermeden, ölçütler konulmadan, ekonominin temelleri sağlam yargısı genel bir değerleme, bir övünme olarak kalıyor.

TEMELİ SAĞLAM EKONOMİ

       ‘Temeli sağlam ekonomi" ne demek? Sağlamlığın ölçüleri, kriterleri neler? Bir tanım vermeden, ölçütler konulmadan, "ekonominin temelleri sağlam" yargısı genel bir değerleme, bir övünme olarak kalıyor. Sağlamlığın ölçüsü, kişiye, zamana hatta mekâna göre değişiyor.

       Sağlamlığın ölçüsü, istikrarlı, sürekli, kendini besleyen ekonomik büyüme mi? Tasarruf ve yatırımların GSMH oranının yüksekliği mi? İşsizlik yüzdesinin düşüklüğü mü? Uluslararası rezervlerin yeterliliği mi? Cari işlemler dengesi hatta, cari işlemler fazlası mı? Dış borç stokunun düşük düzeyde oluşu mu? Yoksa borç veren bir ülke konumunda olmak mı? Bütçe dengesi, hatta fazlası mı? Uluslararası finansal pazarlarda kredi notunun yüksekliği mi? Bu soru listesi uzatılabilir. Ortaya somut ölçütler, kriterler konulmadan, temeller sağlam, kriz bizi etkilemez gibi değerlendirmeler, anlam taşımıyor.

       Ölçütleri, yukarıdakiler gibi koyarsak ekonomimizin temellerinin sağlam, güçlü değil, aksine zayıf olduğu sonucuna varabiliriz. Ekonomimizin büyüme hızı düzenli değil, geniş aralıklı dalgalanma gösteriyor, bir orta vadede ortalama büyüme hızı yüzde 4.5 yeterli değil, hızlı gelişen ekonomilerle karşılaştırıldığında düşük iç tasarruf/GSMH oranımız 2002 yılından itibaren gerileme eğilimi gösteriyor. İç tasarruf/GSMH oranının yüzde 25.0 dolayında olması yeterli görülebilecek iken; yüzde 15.0- yüzde 20.0 aralığında dalgalanıyor; bazı yıllar bu düzeyin dahi altına düşüyor. İşsizlik oranımız, 2009 sonrası azalmasına karşın yine de dünya ortalamasının üstünde; işsizlik süreğen, yapısal nitelik taşıyor. Cari işlemler açığı GSMH oranı en yüksek ülkeler grubundayız. Bu oranın yüzde 1.0 veya yüzde 2.0 düzeyinde olması gerekirken, bizde oran yüzde 7.0-yüzde 8.0 dolayında, 2011 yılında bu düzeyi dahi aşması olası.

        Uluslararası rezervlerin yüksek olduğu, TCMB’nin kasalarının dövizle dolu olduğu söyleniyor. Bu sav, TCMB bilançosunun iyi okunmamasından kaynaklanıyor. TCMB’nin döviz mevcudunun önemli bir bölümü bankalara, yurtdışındaki kredi mektuplu döviz tevdiat hesabı sahiplerine aittir. Söz konusu dövizler, bir anlamda TCMB’ye emanet paralardır. TCMB’nin emanet paraları kullanması, satması, bankayı yükümlülüklerini yerine getiremez duruma, temerrüde düşmesine yol açar ki, bu durum Türkiye’yi tam bir ekonomik felakete sürükler. Bankalarımızın 30.0 milyar USD dolayında bilanço içi açık pozisyonu, özel kesimin açıkları dikkate alındığında Türkiye’nin net uluslararası rezervi olmadığı görülür. Türkiye’nin dış borçları sürekli artmaktadır. Ülke 300 milyar USD dolayında borç stoku taşımaktadır. Bizim gibi ulusal parası gerçek anlamda konvertibl olmayan ülkelerde Dış Borç Stoku/GSMH oranı iyi bir gösterge değildir. Dış borçlar TL ile değil dövizle ödenecektir. Bu açıdan ülkenin döviz kazanma gücü, kapasitesi önemlidir. Ne yazık ki Türkiye, döviz giderlerini karşılayacak ölçüde döviz kazanamamaktadır.

       İhracat artışı ile övünüyoruz. İhracatımız ithalatımızın ancak yüzde 60.0’ını veya biraz üstünü karşılayabiliyor. Süreğen, giderek büyüyen, dış ticaret açığı veren bir ülkeyiz. Dış ticaret açığının boyutundan daha önemli olanı yapısı, yapısal bozukluğu. Ağırlıklı olarak tüketim malı ihraç ediyoruz. İhraç mallarımız çoğunlukla montaj ürünü, fason imalat, iç katma değeri düşük mallar. İleri teknoloji ürünü mal ihracatımızın oranı çok düşük. Buna karşı ithalatımız stratejik mallardan oluşuyor. Enerji, sınai üretim için ara malı, makine-teçhizat, sermaye malı alıyoruz. Bu yapının anlamı, ekonomik kriz dönemlerinde ihracatımızın azalması; ithalatın azalmasının ise ulusal geliri, büyüme hızını düşürmesi, işsizliği arttırması gibi sonuçlar doğurmasıdır. Türkiye yeterli ara malı ve sermaye malı üretemediğinden, bu iki mal grubunda büyük boyutta dış açık veriyor.

       Kişisel olarak derecelendirme kuruluşlarının ülke notlarının nesnel olmadığını düşünürüm. Ancak uluslararası finansal piyasalar, bu notları dikkate alıyor. Ülkemize verilen not BB. Basel ölçülerine göre yüzde 100.0 riskli ülke konumundayız.

       Ülkemizin ekonomik temelleri sağlam yargısının nesnel dayanakları olmalıdır. Yukarıdaki kısa çözümleme bile, ekonomide ciddi yapısal bozukluklar olduğunu göstermektedir. Övünme, bazı çevrelere hoş gözükecek ifadeler yerine, eksikliklerimizi gidersek, gerçekten ekonominin temellerini sağlamlaştırmaya çalışsak, yararlı bir iş yapmış oluruz. Kendimizi de, çevremizi de aldatmaya çalışmayalım. Bedeli ağır oluyor.
 

DİĞER HABERLER
ENFLASYON EN ÇOK EMEKÇİYİ VURUYOR
ENFLASYON EN ÇOK EMEKÇİYİ VURUYOR

TÜİK’in açıkladığı veriler de gösterdi, enflasyonun etkisini dar gelirliler daha fazla hissediyor.

PATRONLARIN KÜRSÜSÜNDEN ASGARİ ÜCRET MESAJLARI
PATRONLARIN KÜRSÜSÜNDEN ASGARİ ÜCRET MESAJLARI

Gözler bugün başlayacak olan asgari ücret maratonunda.

MİLYONLARIN GÖZÜ-KULAĞI ASGARİ ÜCRET TOPLANTISINDA
MİLYONLARIN GÖZÜ-KULAĞI ASGARİ ÜCRET TOPLANTISINDA

Türkiye’deki yaklaşık 7 milyon emekçiyi ilgilendiren asgari ücret maratonu bugün başlıyor.

İŞÇİNİN TALEP DOSYASI YÜKLÜ
İŞÇİNİN TALEP DOSYASI YÜKLÜ

Asgari Ücret Tesbit Komisyonu’nun toplantısına işçi kesimi yüklü bir dosya ile geliyor.