02 Mart 2018
SİGORTASIZ ÇALIŞTIRILANA ÇİFTE TAZMİNAT
İşçiler, sigortasız çalıştırıldıkları dönem boyunca sosyal güvenlik haklarından mahrum kalıyorlar. Emeklilik için aranan sigorta gün sayıları ve kazançları adeta ´sıfırlıyor´.
EŞ VE ÇOCUKLARI
İşçiler, sigortasız çalıştırıldıkları dönem boyunca sosyal güvenlik haklarından mahrum kalıyorlar. Emeklilik için aranan sigorta gün sayıları ve kazançları adeta ‘sıfırlıyor’.
Sağlık hizmetlerinden de yararlanamıyorlar. Bu olumsuz tablo sadece sigortasız çalışan işçinin kendisini değil, eşi ve çocuklarını da etkiliyor.
ÇIKMADAN ŞİKÂYET
Onlarda sağlık hak sahipliğinden mahrum kalıyorlar. Sigortasız çalıştırılan işçilerin hakları var ve aramalılar. Sigortasız çalışan işçiler haklarının tesisi için bu durumlarını SGK’ya şikâyet edebilir. SGK’nın işçi şikâyetlerine göre işlem yapabilmesi için ise işçilerin işten çıkmamış olmaları gerekmektedir.
5 YIL İÇİNDE DAVA AÇILMALI
İşten çıktıktan veya çıkarıldıktan sonra yapılan şikâyetler çok da olumlu sonuçlar vermiyor. Ancak, işçinin elinde yazılı belge var ise işten çıktıktan sonra yapılan şikâyetlerden de işçi lehine sonuçlanır. İşçiler sigortasız çalıştıkları sürelerini, işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde açacakları hizmet tespit davası ile de tespit ettirebilir. Mahkemece tespit edilen ücretler ile çalışma gün sayıları SGK tarafından dikkate alınır ve o işçinin sigortasına saydır.
KÖTÜ NİYET TAZMİNATI
Çalıştığı işyerinde sigortasız olduğunu veya ücretlerinin düşük gösterildiğini iddia ederek SGK’ya başvuran işçileri işverenler çoğunlukla işten çıkarıyor. Bu durumda bile işçinin tazminat hakkı var. Eğer işçi 30 ve üzeri işçinin çalıştığı bir firmada çalışıyor ve sigortasız çalıştırıldığını SGK’ya bildirdi diye işten çıkarılıyorsa, iş güvencesi kapsamında ‘işe iade davasını’ kazandığında işveren işe iade etmezse, en az 4 en çok 8 aylık ücreti tutarında ‘iş güvencesi tazminatı’ ödemek zorunda. İşçinin çalıştığı işyerinde 30’dan az işçi varsa, ihbar tazminatının 3 katı tutarında ‘kötü niyet tazminatı’ ödemek zorunda.
KIDEMİNİDE HEMEN ALIR
İşverenin işçisini hiç sigortaya bildirmemesi ve sigorta primlerini ödememesi işçiye haklı sebeple fesih hakkı verir. Düşük ücretten bildirim de haklı fesih nedeni. Bütün bu durumlarda iş sözleşmesini sona erdiren işçi kıdem tazminatını da hak eder. İşveren her çeşit sigortasız çalıştırma halinde o işçinin kıdem tazminatını da ödemek zorunda. İşverenin işçisini hiç sigortaya bildirmemesi ve sigorta primlerini ödememesi işçiye haklı sebeple fesih hakkı veriyor. Yargıtay’ın verdiği kararlar da bu yönde.
