İşyerimizde günde 12 saat çalıştırılmaktayım ve yarım saat mola hakkımız var. Geçtiğimiz gün dışarıda sigara içerken gördüler ve tutanak imzalamamı istediler. Ben tutanağı imzalamadım bunun sonucunda işveren bana ne tür bir yaptırım uygulayabilir?

Öncelikle belirtmeliyiz ki işyerinizdeki çalışma süresi 12 saat ise günlük 11 saatlik yasal sınır aşılıyor. Ayrıca günde 7,5 saat ve daha fazla çalışılan işyerlerinde işverenin işçilere İş Kanunu’nun 68. Maddesi gereğince en az 1 saat ara dinlenmesi vermesi gerekir. Bu konuyu düzenleyen ilgili madde aşağıdaki gibidir:

Ara dinlenmesi Madde 68 – Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere:

a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,

b) Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,

c) Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat, ara dinlenmesi verilir. Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir. Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

Çalışma ve dinlenme sürelerine ilişkin bu açıklamalardan sonra sorunuza dönecek olursak: Sigarayı işverence yasaklanan bir alanda mı içtiniz, bunu belirtmemişsiniz. Örneğin yangın tehlikesi olan bir alanda veya kapalı olup sigara içilmemesi gereken bir alanda ve/veya ara dinlenmesi dışında bir zamanda işi bırakıp da sigara içmeye gittiyseniz işveren size işyeri kurallarına aykırı davranıştan dolayı ihtar (uyarı) verebilir. Bu tür tutanaklara imza atmaktan kaçınmanın işveren bakımından bir önemi yoktur. Çünkü işveren böyle bir durumda imzadan kaçınma tutanağı düzenler ve tutanak şahitlere imzalatılarak geçerli olur. Sigara konusunda örnek oluşturacak bir Yargıtay kararı özetini örnek olarak aşağıda sunuyorum.

“Davacı işçinin iş güvenliğini gözetmesi yasa gereğidir. Somut uyuşmazlıkta davacı işçinin iplik, dokuma ve boya yapılan tekstil işinde boyama yaparken makinanın arkasına geçerek sigara içtiği kendi el yazılı savunması ile sabittir.

İplik, dokuma, tekstil, boya işi yapılan işyerinde sigara içmenin yasak olması işin gereği olup tüm işçiler tarafından bilinebilecek durumdadır. Yapılan işin niteliği dikkate alındığında iş yerinde imalat sırasında sigara içmenin ne kadar tehlikeli olacağı ortadadır. Davacı işçi çalışırken makinanın arkasında yanıcı maddelerin olduğu bir ortamda sigara içerek iş güvenliğini doğrudan doğruya tehlikeye düşürmüştür. Davacının bu davranışı İş Kanunu’nun 25/II- ı maddesine aykırı olup işveren feshinin haklı olduğunun gözden kaçırılarak kıdem ve ihbar tazminatının reddi yerine kabulü bozmayı gerektirmiştir.”

(YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ 2017/12882 E- 2019/14618 K. )