İşçi sendikaları, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 12’nci maddesinin 2’nci fıkrasındaki hükme göre en geç dört yılda bir genel kurul toplamakla yükümlüdür. Bu genel kurullarda yönetim kurulu, denetim ve disiplin kurulu, bunların yedek üyeleri ve üst kurul delegeleri seçilir.

 

Genel kurulda yönetim kuruluna seçilen bir genel kurul üyesi, sendikanın tüzüğüne göre kendisine verilen görevleri yürütmek ve genel olarak sendikayı yönetmek, kararlar almak durumundadır. Ancak Türkiye’de bazı sendikalarda yönetim kurulu üyeleri, sendikanın karar alma mercii olmaktan uzaklaşmakta, sendika genel başkanlarının emrinde bağımlı çalışanlardan farksız bir biçimde çalışmaktadır. Eğer bu kimlikten uzaklaşıp “Ben de yönetime seçildim” gibi bir düşünceye kapılırsa, bir sonraki dönem liste dışı kalma tehdidiyle karşı karşıya kalır. Dolayısıyla da sendikanın kendisine sağladığı imkânlarla yetinir, dört yıllık koltuğunu bir sonraki dönem ve dönemler için de muhafaza etme yoluna girerler.

 

Peki genel başkanlar sendikayı yönetmede ve karar almada yalnız mıdır? Genel başkan, sendikanın en üst mercii olmakla birlikte karar almada bazı kritik kişileri kullanır. Bunlar, sendikanın personel rejiminden, çalışanların ücretine, örgütlenme ya da örgütlenmeme stratejilerine, şube yönetim ve delege listelerine kadar uzanan birçok konuyu kapsar. Bu kişiler de tıpkı seçilmiş yöneticiler gibi kendi koltuklarını muhafaza etme amacıyla, genel başkanların özel hizmetlerine kadar birçok işlevi görür ve ona majeste önemi atfedilmesini sağlar.

 

 

Bazı sendikaları sanıldığının aksine, aslında genel başkanın sekreterliğini yapan “özel kalem müdürleri” yönetir. O özel kalem müdürleri o kadar özel insanlardır ki; personel seçimi, uzman ve diğer çalışanların maaşları, işten çıkarma, sendika içi çalışan ilişkileri, yurtdışına görevlendirilecek personellerin seçimi, genel merkez-şube ilişkileri, genel başkan dışındaki yöneticilerin genel başkanla iletişim kurmasında aradaki duvar, sendikanın bina yapımı, vakıf işletmesi, varsa otelcilik faaliyetleri, ihalecilik, yeni lüks otomobil alımı ve eski araçların satışı gibi birçok konuda esas karar vericidir. Peki bu özel kalem müdürleri bu ve daha bilmediğimiz birçok işi kendisi mi yapar? Hayır. Mutlaka onların da sendika içinde bulunan dostları, sırdaşları, yoldaşları vardır. Sendikal harekete zarar veren ve günden güne güç kaybedilmesine neden olan bu kişiler, ellerinde bulundurdukları güçleri nereden alır? O da başka bir yazının konusudur.