Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
18 Aralık 2013
SEKTÖREL DÖNÜŞÜM VE GÜVENCESİZLEŞTİRME

4-6 Aralık tarihlerinde 13. Türkiye Sosyal Bilimler Kongresi´nde düzenlediğimiz DİSK-AR oturumlarının birincisinde Türkiye´de küresel değer zincirlerinin oluşumu, sektörel dönüşüm ve istihdam başlıklı bir sunuş yaptım.

SEKTÖREL DÖNÜŞÜM VE GÜVENCESİZLEŞTİRME

4-6 Aralık tarihlerinde 13. Türkiye Sosyal Bilimler Kongresi’nde düzenlediğimiz DİSK-AR oturumlarının birincisinde "Türkiye’de küresel değer zincirlerinin oluşumu, sektörel dönüşüm ve istihdam" başlıklı bir sunuş yaptım.
Söz konusu sunuş için SSK ve SGK verileri’ üzerinden elde ettiğim kimi verileri sizinle de paylaşmak isterim. Bilindiği gibi Türkiye ekonomisi 2000’li yıllarda ciddi bir istihdam yaratamama sorunu yaşadı. Ancak bu yıllar aynı zamanda istihdamın kendi iç yapısında önemli dönüşümlerin yaşandığı yıllar oldu.
Tarım sektöründeki çözülme ve yaşanan hızlı işçileşme süreci bu dönemin temel karakterini oluşturdu. Aynı zamanda kadrolu ve "güvenceli" çalışmanın altı oyulurken, geçici çalışma hızla yaygınlaştı. 2008 krizi sonrasındaki dönemde ise özellikle kayıtlı sektörlerde ciddi istihdam artışları bu zemin üzerinden kendini var etti.
SGK verilerine göre 2008-2012 yıllarında işçi statüsünde kayıtlı olarak istihdam edilenlerin sayısı % 35 artarak 12 milyona ulaştı. İstihdamdaki artışta en büyük payı imalat, inşaat, ticaret sektörleri aldı. Yiyecek, içecek ve konaklama hizmetleri de 479 bin ilave istihdam ile bu sektörleri takip etti. EĞİTİM, sağlık ve sosyal hizmetler gibi kamu hizmetlerinde istihdam artışı ise 354 bin kişi oldu. Bu dönemde kamu hizmetlerinde hâkim istihdam biçiminin taşeron işçilik olduğunu ayrıca ifade etmek gerekiyor.

GEÇİCİ ÇALIŞMA YAYGINLAŞIYOR
Geçici/mevsimlik çalışanların sayısı ve oranı bu dönemde kadrolu çalışanlara nazaran daha fazla artış gösterdi. Kadrolu işler için istihdam artışı % 33 iken geçici ve mevsimlik çalışanlar için bu oran % 50 oldu. Geçici çalışanların sayısı 2012 yılında 2,5 milyonu buldu. 2003 yılında bu sayı 781 bin seviyesindeydi.
Dolayısıyla 10 yıllık dönemde kayıtlı sektörlerde geçici çalışanların sayısında 3 katlık bir artış gerçekleşti. Geçici çalışmanın toplamdaki payı % 14’ten % 20’ye yükseldi. Bekleneceği gibi inşaat sektörü geçici işlerde çalışanlar arasında yine başı çekti. Ancak enerji, güvenlik, posta ve bilgi hizmetleri, yatılı bakım hizmetleri gibi sektörlerde de geçici işçi çalıştırmak, yeni istihdam edilenler açısından, neredeyse kural haline geldi.

OTOMOTİV VE MOBİLYA
İmalat sanayinde ise istihdam artışının dikkate değer biçimde yaşandığı sektörler Mobilya ve Otomotiv sektörleri oldu. 2008 yılından bu yana Otomotiv sektöründe istihdam 2,37 kat, mobilya sektörü 5,78 kat arttı. Otomotivde istihdam 37 binden 127 bine, Mobilya sektöründe ise 21 binden 141 bine yükseldi.
Söz konusu dönem için imalat sanayindeki istihdam artışının % 63’ü düşük, % 21’i orta-düşük, % 27’si orta-ileri teknolojik sektörlerde gerçekleşti. İleri teknolojili sektörler de ise istihdamda % 12’lik bir daralma yaşandı. Böylelikle Türkiye küresel değer zincirlerinin üst halkalarına eklemlenme gayretinde geriye düşmüş oldu. Ancak düşük ve orta-ileri sektörlerde gelişimini sürdürebildi.

EMEĞİN DENETİM ALTINA ALINMASI

Sanayi politikaları uzun bir süreden beri "küresel değer zincirlerine eklemlenme" ekseninde yapılandırılmaya çalışılıyor. Bu yapının en önemli bileşeni "küresel rekabet" başlığı altında emeğin güvencesiz-esnek çalışma biçimlerinin ve işsizliğin baskısıyla denetim altına alınması.
Yönlendirici/lider firmalarca şekillendirilen ve uluslararası bir boyuta sahip olan değer zincirlerinde "Türkiyeli firmalara" rekabet avantajı kazandırmak adına gündeme gelen politikalar aynı zamanda sömürüyü derinleştirme amacı taşıyor. Bunun yanında zincirlerin yapısı gelişmekte olan ve değer zincirlerine tedarikçi ilişkileri üzerinden eklemlenen yerel aktörlere, ileri teknolojili sektörlerde yeterli derecede genişleme imkanı vermiyor.
Aynı zamanda bölüşüm ilişkilerinin işçiler aleyhine daha da bozulmasına neden oluyor. Değer zincirlerinin merkeze doğru uzanan artı değer aktarım mekanizması, emeğin ücretinin ödenmemiş kısmı olan artı değere, dünya geneline yayılmış geniş bir faaliyet alanında, el koymanın bir biçimi. Lider şirket-tedarikçi ilişkilerinin çeşitlenen yapısı aradaki ilişkinin doğasını ört bas edemiyor.

DİĞER HABERLER
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR

Gıda fiyatları 48 aydır kesintisiz artıyor. Gıda Mühendisleri Odası, “Alım gücü düşen halk, sayıları hızla artan sağlıksız taklit ürünlere yöneliyor” uyarısında bulundu.

SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!
SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!

Yoksulluğun vurduğu çocuklar saatler boyu okullarda aç kalmak zorunda kalıyor. Ne evden yiyecek götürebiliyor ne de paraları olmadığı için kantinden bir şey alabiliyor.

NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Sendikamız ile Nuh’un Ankara Makarnası arasında şubat ayında başlayan yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlandı.

DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN
DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN

Dünya emek gündeminden haberler.