23 Nisan 2019
SANAYİDE ÜCRETLER AŞAĞI İŞSİZLİK YUKARI
Sanayide ücretlerin özellikle enflasyonun yükseldiği 2018´in ikinci yarısında hızla eridiğine dikkat çekilen analizde, 2019 için yüzde 26 artırılan asgari ücrete rağmen ücretlerde erime eğiliminin sürdüğü belirlendi.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO), sanayinin sorunları bülteninin 48’incisini, "Sanayide emeğin durumuna, ücretlere ve işsizlik sorununa" ayrıldı. Analizde özellikle mühendis ve mimarların işsizliğine dikkat çekildi.
Sanayide ücretlerin özellikle enflasyonun yükseldiği 2018’in ikinci yarısında hızla eridiğine dikkat çekilen analizde, 2019 için yüzde 26 artırılan asgari ücrete rağmen ücretlerde erime eğiliminin sürdüğü belirlendi. Analizde yüksek enflasyonun etkisiyle ücretlerdeki erimenin yanında ekonominin hızla küçülme patikasına geçtiği ve yüksek işsizliğin sanayinin en önemli sorunu olmaya başladığı bildirildi. Yapılan analizde şu tespitlerde bulunuldu:
REEL ÜCRETLER KAYIPTA
Özellikle 2018’in ikinci çeyreğinde hızla yükselen enflasyon karşısında sanayide ücretlerin alım gücü eridi. 2019 yılı için asgari ücrette yüzde 26 oranında gerçekleşen artış, ücretteki alım gücü kaybını kısmen telafi etse de bunun asgari ücretin üstündeki ücretlerde etkisi sınırlı kaldı. Birçok sanayi işyerinde, kriz gerekçe gösterilerek asgari ücret üstündeki ücretlere ya daha az zam yapıldı ya da zam yapılmayarak ücretler enflasyon karşısında savunmasız kalarak alım gücü kaybına uğradı. Sanayi ücretlileri, işten çıkarılma tehdidi ile de sindiriliyor. TÜİK verilerine göre, sanayide 2018’in son üç çeyreğinde reel ücretler düzenli geriledi ve dördüncü çeyrekte ücretler, üçüncü çeyreğe göre yüzde 9’dan fazla eridi.
DOLAR BAZINDA YÜZDE 20
Birim ücretler dolarla ifade edilmek istendiğinde daha sert bir düşüş gösterdi. 2018’in ilk üç çeyreğinde dolar olarak birim ücretler hep gerileme gösterdi. İkinci çeyrekte yüzde 12 olan gerileme, doların hızla yükseldiği üçüncü çeyrekte yüzde 18’e yaklaştı, son çeyrekte biraz duruldu ve düşüş yüzde 2’de kaldı. Ama yılın tamamında 20 puanlık bir gerileme gözlendi.
Ocak 2018-2019 döneminde, 12 ayda istihdam 872 bin azalırken bunun 200 bine yakım imalat sanayi ve madencilikte gerçekleşti. İnşaat bu 12 ayda 480 bin istihdam kaybetti.
MÜHENDİSLERİN DURUMU
Genelde sanayi çalışanları için geçerli olan ücretlerde erime ve işsizlik sorunu, mühendisleri de kapsamaktadır. TÜİK verilerine göre mühendisler arasında işsizlik oranı 2018’de yüzde 10’un üstüne çıkmış ve işsiz mühendis sayısı 2017’ye göre 18 bin artarak 91 bine çıkmıştır.
TÜİK verileri, mühendislerin işsizliğinin 2014’ten bu yana arttığına işaret ediyor. 2014’te sayılan 58 bin olan işsiz mühendislerin izleyen yıllarda sayılan artmış ve 2018’de 91 bine çıkarak 2014’e göre yüzde 57 artış yaşanmıştır. Aynı dönemde mühendis işsizliği yüzde 8.8’den yüzde 10.3’e çıkmıştır.
KAYIPLAR DAHA DA ARTACAK
31 Mart seçimleri düşünülerek çeşitli maliye tedbirleri ile yumuşatılmaya çalışılan krizin etkisi, bu çabalara rağmen çalışanları vururken seçim sonrası bunların kaldırılmasıyla reel ücret kayıpları ve işsizliğin tırmanması beklenmektedir. Birçok sanayi işletmesinin bankalara kredi borçlarını ödeyememesinden, iç pazardaki daralmanın artmasından kaynaklanan bir altüst oluşun yaşanma ihtimali yüksektir. Bunun öncelikle sanayi çalışanlarına ücret kaybı ve işsizlik olarak yansıması muhtemeldir ve buna karşı çalışanların örgütlülükleri, dayanışma gerekliliği, bugün dünden daha çok önem kazanmaktadır.
