Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
01 Ekim 2023
SANAYİDE ÇARKLAR NASIL DÖNDÜ?

Geçen hafta yayımlanan İstanbul Sanayi Odası (İSO) raporundan 2022 yılında Türkiye’deki 500 büyük sanayi kuruluşunun, üretimden satışlarının yüzde 119, dönem kârlarının ise ortalama yüzde 121 oranında artmış olduğunu öğreniyoruz.

SANAYİDE ÇARKLAR NASIL DÖNDÜ?

2022 yılında Türkiye ekonomisi yüzde 5.5 oranında büyürken, işsizlik oranı yüzde 10’lar civarında kalmıştı. Buradan bakınca ekonomide işlerin iyi gitmiş olduğunu söylememiz gerekiyor ama gerçekten öyle mi? Raporun detaylarına girdiğimizde sanayide üretimin yapısıyla ilgili pek parlak bir tabloyla karşılaşmıyoruz.

DÜŞÜK VE ORTA DÜŞÜK TEKNOLOJİYLE BÜYÜYORUZ

2022 yılında, 500 büyük sanayi kuruluşunca yaratılan katma değerden; düşük teknoloji yoğunluklu sektörlerin aldığı payın yüzde 28.9, orta düşük teknoloji yoğunluklu sektörlerin aldığı payın yüzde 37.7, orta yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin aldığı payın yüzde 27.2, yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin aldığı payın ise sadece yüzde 6.2 oranında olduğu görülüyor. Son yıllarda düşük teknolojiden orta düşük teknolojiye doğru bir kayma görülse de orta düşükten orta yüksek teknolojiye ve orta yüksek teknolojiden yüksek teknolojiye geçişte kronik bir tıkanma görülüyor.

Ayrıca 500 büyük sanayicimizin ARGE harcamalarında da durum pek parlak görünmüyor. Ar-Ge harcamalarının üretimden satışlara oranı 2019’da yüzde 0.58 iken, bu oran azalarak 2022’de yüzde 0.36’ya kadar düşüyor. Ar-Ge harcaması yapan şirketlerin sayısı 2018’de 276 iken, bu sayı 2022’de 260’a düşüyor. Üstelik bütün sanayiciler nitelikli iş gücü bulamadıklarından yakınıyorlar. Maalesef nitelikli işgücünün yurtdışına göçü devam ediyor.

KALİTESİZ VE DÜŞÜK KATMA DEĞERLİ ÜRETİM, DIŞ TİCARET AÇIKLARINA YANSIYOR

Üretimde kalitesizliğin, verimsizliğin ve rekabet gücü zayıflığının yansımalarını dış ticaret verilerimizde de gözlemliyoruz. 2023 yılı ağustos ayı dış ticaret açığı 8 milyar 657 milyon dolar olarak açıklanınca ocak-ağustos döneminde toplam dış ticaret açığı 82 milyar 304 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 66.7’ye geriledi. Bu dönemde ihracat içindeki yüksek teknoloji yoğunluğu olan imalat sanayisi ürünlerinin payı yüzde 3.6 iken, ithalat içindeki imalat sanayisi ürünlerinin payı ise yüzde 10.2 seviyesinde gerçekleşti. Elbette dış ticaretin bu yapısıyla hiçbir zaman dış fazla vermesi mümkün olmayacaktır.

Bütün bu olgular sanayicilerimizin; inovasyon, yeşil ve dijital dönüşümü mümkün kılan ileri teknolojiye dayalı yüksek katma değerli üretim üzerinden değil, vasıfsız ucuz emek, düşük faiz, düşük kur, beraberinde yüksek borçlanma ve ürünlere yaptıkları yüksek fiyat artışı avantajları üzerinden büyüdüklerini gösteriyor. Ülkeyi yönetenlerin bilinçli olarak yükselttiği enflasyon, büyük işverenlerin ve bankaların kârlarını artırırken dar gelirlilerin ve emekçilerin sefaletine sebep oluyor.

DAR GELİRLİ VE EMEKÇİLER AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA YAŞIYOR

Üretimin bu yapısındaki çarpıklık ekonominin genelinde de görülüyor. TÜİK verilerine göre, işgücü ödemelerinin milli gelirdeki payı; 2019’da yüzde 34.7 iken, sürekli azalarak 2022’de yüzde 26.3’e düşüyor. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 47.4’ten yüzde 53.7’ye yükselmiş bulunuyor.

TÜRK-İŞ’in araştırmasına göre 2023 eylül ayında, dört kişilik bir ailenin sadece gıda ihtiyacına karşılık olan açlık sınırı 13 bin 334 lira olurken beslenme, barınma, eğitim, ulaşım, sağlık, giyim gibi zorunlu ihtiyaçlarının karşılığı olan yoksulluk sınırı 43 bin 433 lira olarak hesaplandı. Bekâr bir çalışanın “yaşam maliyeti” ise aylık 17 bin 336 liraya yükseldi. Asgari ücretin 11 bin 402 lira olduğu, ortalama memur maaşının 25 bin lira olduğu bir ortamda, Türkiye nüfusunun yüzde 80’inden fazlasını açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşadığını ve sosyal yardımlara muhtaç hale geldiğini söyleyebiliriz.

2023 Mayıs seçimlerinden önce bütün bu büyüyoruz söylemlerine rağmen, enflasyonu önlemeden kalıcı büyümenin sağlanamayacağı, yoksulluğun derinleşeceği, makro ekonomik istikrarsızlığın daha da büyüyeceği birçok kişi tarafından ifade ediliyordu. Ancak seçimi almak için ülkenin geleceği gözetilmedi. Seçimlerden hemen sonra, makro istikrarın sağlanması için Mehmet Şimşek ve Gaye Erkan ikilisine görev verildi. Mehmet Şimşek’in, “Türkiye’nin rasyonel bir zemine dönme dışında bir seçeneği kalmamıştır” mesajı, adeta ekonomideki kötü yönetimin itirafı olsa da seçmenin bu yanlış gidişe ciddi bir itirazının olmadığını seçim sonuçlarından anlamış olduk…

KAYNAK İrfan Hüseyin Yıldız / Cumhuriyet
DİĞER HABERLER
İŞKOLUMUZUN EN BÜYÜK SENDİKASIYIZ
İŞKOLUMUZUN EN BÜYÜK SENDİKASIYIZ

İşçi sendikalarının üye sayılarına ilişkin istatistikler açıklandı. Sendikamız, 42 bini aşkın üye ile gıda sanayii işkolunun en büyük sendikası olma özelliğini korudu.

BASIN AÇIKLAMASINA ÇAĞRI
BASIN AÇIKLAMASINA ÇAĞRI

İstanbul Çatalca’da kurulu bulunan Polonez Fabrikasında işveren, daha iyi bir ücret alabilmek ve insana yaraşır koşullarda çalışabilmek için sendikaya üye olan işçilerden 13’ünü işten çıkardı.

FAİZ AYNI, SÖYLEM VE DURUŞ DA, NEREDEYSE YAZI DA!
FAİZ AYNI, SÖYLEM VE DURUŞ DA, NEREDEYSE YAZI DA!

Görünen köy kılavuz istemiyordu; Merkez Bankası’nın politika faizinde bir değişiklik olacağı da beklenmiyordu ve nitekim faiz yine değiştirilmedi ve yüzde 50’de sabit bırakıldı.

MERKEZ’DEN DÖRDÜNCÜ PAS
MERKEZ’DEN DÖRDÜNCÜ PAS

TCMB, Temmuz’da da politika faizinde değişiklik yapmadı. Politika metninde, elektrik zammı ve ÖTV artışı kaynaklı akaryakıt zamları ile içki ve sigara zamlarının da temmuz enflasyonunu yükselteceği açıklandı.