Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
07 Eylül 2021
OVP’YE GÜVENİP YOLA ÇIKAN YOLDA KALIR!

Değil üç yıl sonrasının, bir yıl sonrasının hedefi bile tutturulamıyorken, hatta içinde bulunulan yılın tahmininde bile büyük sapmalar oluyorken orta vadeli plan yapmaktan vazgeçmek iyi bir karar olmaz mı?

OVP’YE GÜVENİP YOLA ÇIKAN YOLDA KALIR!

Böylece, “hedef tutturma özürlü” olduğumuz görülmez, bilinmez, anlaşılmaz…

Adeta “İçeriğinde kayda değer bir değişiklik yapamıyoruz, bari adını değiştirelim” dedik ve yılların orta vadeli programını 2019’da yeni ekonomi programı yaptık. Bu biraz canı sıkıldıkça ve yapacak bir şey bulamadıkça saçının şeklini ve rengini değiştiren kadınların yaklaşımı gibiydi. İki yıl aradan sonra tuttuk, yeniden eskiye döndük; 2022-2024 dönemi programını yeniden orta vadeli program yaptık.

Bu programın en önemli yanı orta vadeli olması, üç yıllık olması. Ama bırakın üçüncü yıldaki hedefleri, biz bir sonraki yılın hedeflerini, hatta içinde bulunulan yılın tahminini bile tutturamıyoruz ki…

Örnek mi; bu yılın enflasyon tahmini yüzde 16.2’ye çıkarıldı. Sekiz aydaki artış yüzde 11.65. Yani yüzde 16.2’de kalabilmek, son dört aydaki artışı yüzde 4.1’de tutmayı gerektiriyor. Üretici fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 45’i aşmışken ve oradan tüketiciye hala yüklü yansımalar bekleniyorken bu mümkün mü? Bakın yılın bitmesine dört aydan az bir zaman var ve biz içinde bulunduğumuz yılla ilgili tahmine kuşkuyla bakıyoruz.

Ama kabul edelim enflasyon öngörüsünde köklü değişiklikler var, onu dikkate almak gerek. Hani TÜFE’de orta vadeli hedef hep yüzde 5’ti ya ve bu da bir türlü tutmazdı ya, artık belli ki ayaklarımız biraz olsun yere basmış. Gerçeği biraz olsun görmüşüz. Baksanıza 2023 ve 2024 hedefleri yüzde 8 ve yüzde 7.6. Artık yüzde 5’lerden söz eden yok.

YOLDA NASIL MI KALINIR?

İş adamısınız, yatırım yapacaksınız; enflasyonun orta vadede nasıl seyredeceğini bilmek istersiniz, değil mi. Aynı şekilde dolar kurunun seyrini de bilmezseniz olmaz. Büyüme hızını, dış ticareti, cari dengeyi, istihdamı, bütçeyi…

Yılların birikimini değerlendirmek isteyen bir emeklisiniz; ev mi alsanız, arsa mı; paranızı TL’de mi tutsanız, dövizde mi; size yol gösterecek bazı verilere ihtiyaç duyarsınız.

Üç önemli göstergede; TÜFE, kişi başına gelir ve dolar kurunda son sekiz program döneminin hedeflerini çıkardık. Tablomuzda ayrıca ilgili yılların gerçekleşmelerine ve bu yılın tahminine yer verdik.

Bütün verileri böyle bir tabloya dökme şansımız yok; o yüzden en çok ilgi duyulan üç veriye baktık.

Dedik ya bir işe girişeceksiniz ve enflasyon hedefine bakıyorsunuz. Örneğin 2017 için yüzde 6.50 öngörülmüş, gerçekleşme yüzde 12’ye dayanmış. 2018’de tümden yanmışsınız.

Bir başka örnek; 2018 için 2016 ve 2017 programlarında yüzde 5 hedefi konmuş, 2018 programında hedef biraz yükseltilmiş ve yüzde 7’ye çekilmiş; gerçekleşme mi, tam yüzde 20.30.

Sonuç, ne iş yaptığınıza göre değişir ama muhtemelen battınız!

Dövizle borçlanarak bir işe girişmeye karar verdiniz; 2016’da dediler ki 2018’in dolar kuru 3.24 olacak, 2018’in ortasında bir inatlaşma, bir kriz, dolar bir ara 7’yi aştı, ne yapacağınızı bilemediniz, sonra düştü ama ortalama yine de 4.80 dolayında oluştu.

Tuhaflıklar ve hedeften sapmalar listesini istediğiniz kadar uzatabilirsiniz. Tablomuzu iyi incelemenizi öneririz. Birkaç istisna hariç hiçbir yıl tutmamış hedefler söz konusu.

Mutlaka hedefin üstüne çıkılması da değildir yanılgı. 2019 için yüzde 15.90 enflasyon hedefi koyup yüzde 11.84’lük gerçekleşme de tuhaftır.

İnsan düşünmeden edemiyor; hedefler tutmadıktan sonra biz niye orta vadeli program yapmaya devam ediyoruz ki. Üstelik kimse bu programda yazan hedefleri de inandırıcı bulmuyor artık. Hiç olmazsa yıllık program yapalım, bırakalım üç yıl sonrası için hedef belirlemeye çalışmayı. Hem zaten beceremiyoruz ki…

SON DÖRT AYIN ORTALAMA DOLAR TAHMİNİ 8.84

Orta vadeli programdan yapılan hesaplamalar bu yılın tümündeki dolar kurunun 8.30 olarak tahmin edildiğini ortaya koyuyor. 8.30’dan yola çıkıldığında da yılın kalan dört ayında ortalama 8.84’lük bir dolar kuru beklendiği anlaşılıyor.

Yanılgıya düşmemek gerek; 8.84, yıl sonu tahmini değil, eylül-aralık dönemi ortalamasının tahmini. Dolayısıyla düz mantıkla bu ortalamaya iki ay sonra, yani ekim sonu gibi ulaşılacağını beklemek çok yanlış olmaz. İki ay sonrasının 8.84’ü de bugünlerde 8.30 olan kura göre yüzde 6.5 artış anlamına geliyor.

Dolar kurunun iki ayda yüzde 6.5 dolayında artması, faize artırma ya da azaltma yönünde dokunulmayacağının işareti sayılmalı.

Ancak ağustos sonunda yüzde 19.25 olan TÜFE artışı, eylül sonunda daha da yükselir ve yüzde 19’luk politika faizinin çok üstüne çıkar, bunun sonucunda dövize bir yöneliş olursa durum tabii ki değişir.

GELECEK YILLARIN KURU

OVP’den yapılan hesaplamalar dolarda 2022 ortalamasının 9.27, 2023 ortalamasının 9.77, 2024 ortalamasının ise 10.27 olarak varsayıldığını gösteriyor.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
OSMANLI’NIN ARŞİVCİLİĞİ VE TEKGIDA-İŞ EMEK KÜTÜPHANESİ
OSMANLI’NIN ARŞİVCİLİĞİ VE TEKGIDA-İŞ EMEK KÜTÜPHANESİ

Müthiş bir arşiv geleneği olan Osmanlı’nın torunlarıyız; ancak atalarımızın bu geleneğini büyük ölçüde unuttuk; özellikle emek tarihi konusunda.

SALGIN DÖNEMİNDE GIDA SANAYİNDE YAŞANANLAR!
SALGIN DÖNEMİNDE GIDA SANAYİNDE YAŞANANLAR!

Pandemi, hiç düşünmediğimiz şeyleri düşündürmesi, yaşamadığımız durumları yaşatmasının yanı sıra iki yıldır, sağlığın yanı sıra gıdayı dünya gündeminin en önemli sektörü durumuna getirdi.

ÖNÜMÜZDEKİ ÜÇ AYIN FAİZİ BELLİ, HADİ DAĞILALIM!
ÖNÜMÜZDEKİ ÜÇ AYIN FAİZİ BELLİ, HADİ DAĞILALIM!

Faizde filmin sonunu tahmin ediyorduk ama şimdi kesin öğrendik. Faiz aralıkta belli ki yüzde 9 olacak.

İHBAR TAZMİNATI NE ZAMAN ÜCRET SAYILIR?
İHBAR TAZMİNATI NE ZAMAN ÜCRET SAYILIR?

İhbar tazminatı, işverenin ihbar süresine ait ücreti peşin ödemesiyle iş ilişkisini sona erdirmesinden farklı.