Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
08 Kasım 2021
NE YANİ, ENFLASYON TAAMMÜDEN Mİ YÜKSELTİLİYOR!

Merkez Bankası ekim ayı fiyat gelişmelerini değerlendirirken “Başta enerji olmak üzere emtia fiyatları artıyor, TL değer kaybediyor, bu da fiyatları olumsuz etkiliyor” diyor.

NE YANİ, ENFLASYON TAAMMÜDEN Mİ YÜKSELTİLİYOR!

Bu gerçeği gören, rapor olarak yazan Merkez Bankası dönüp faizi aşağı çekiyor, bu yüzden kuru artırıyor, yani enflasyon yangınına benzin döküyor. Bu yaklaşım enflasyonu taammüden yükseltmek olmuyor mu?

Türk Dil Kurumu, taammüden sözcüğünü hukuk diliyle “işlenecek bir suçu önceden planlayarak, planlı bir biçimde, tasarlayarak” diye tanımlıyor. Bir başka tanıma göre de taammüden “kasten” anlamına geliyor. İki anlam örtüşüyor aslında; sonuçta ortada bir “planlama, tasarlama, kasıt” var.

Bir cinayetten söz edecek değiliz. Ama bir cinayete teşebbüs söz konusu, ona değineceğiz. Hedef alınan da enflasyon yönüyle ekonomi…

Ülke olarak genel anlamda karpuz gibi ikiye bölünmüş olsak da neyse ki bir konuda görüş ayrılığımız yok; enflasyondan herkes rahatsız. “Azdır, çoktur; ama eskiden de vardı” ya da “doğru ölçülüyor, ölçülmüyor” tartışmaları bir yana içinde bulunulan durumdan hoşnut olana rastlamak pek mümkün değil.

Sorundan hemen herkes rahatsız ama bu sorunu aşma konusunda adım atma yetkisine sahip tek kurum var; o da Merkez Bankası. Zaten Merkez Bankası’nın temel görevi de bu.

MB fiyat gelişmeleri raporunda ne diyor?

Merkez Bankası her ay TÜİK enflasyon verilerini açıkladıktan hemen sonra bir değerlendirme notu yayımlar. İlgili ay neler olmuş, fiyatlar niye artmış ya da azalmış, bu izah edilir, detaylı veriler paylaşılır. Gelin hep birlikte Merkez Bankası’nın 4 Kasım’da yayımladığı “Ekim ayı fiyat gelişmeleri” raporuna birlikte göz atalım: “Tüketici fiyatları ekim ayında yüzde 2.39 oranında artmış, yıllık enflasyon 0.31 puan yükselişle yüzde 19.89 olmuştur. Yıllık enflasyon gıda ve temel mal dışındaki gruplarda yükseliş kaydederken, bu artışa en belirgin katkı enerji ve tütün ürünlerinden gelmiştir. Ekim ayında petrol, propan, bütan, kömür gibi enerji fiyatları dolar bazında kayda değer bir oranda yükselirken, Türk lirasındaki görünüm ile birlikte yurt içi enerji kalemlerinde yüksek fiyat artışları kaydedilmiştir.”

Demek ki neymiş… “Enerji fiyatları dolar bazında kayda değer bir oranda yükselirken, Türk lirasındaki görünüm pek iyi gitmiyormuş…”

Merkez Bankası mealen şunu söylüyor: “TL’deki değer kaybı işi bozuyor!” Ekim ayı fiyat gelişmeleri raporunu okumaya devam edelim: “Akaryakıt ÖTV miktarının sıfırlanmasıyla eşel mobil sistemi sınırına ulaşmış, böylelikle Türk lirası cinsi uluslararası enerji fiyatlarındaki gelişmeler yurt içi akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımaya başlamıştır. Halihazırda eşel mobil sisteminin önemli bir enflasyonist baskıyı engellemeye devam ettiği not edilmelidir. Bu gelişmelerle birlikte yıllık enerji enflasyonu ekim ayında 2.99 puan yükselerek yüzde 25.76 olmuştur. Ekim ayında, diğer işlenmemiş gıda grubunda yükselmeye devam eden bakliyat fiyatlarının yanı sıra süt ve patates fiyatlarındaki artışlar dikkat çekerken, bu gelişmelerde tarımsal kuraklığa bağlı rekolte kaybı, kur gelişmeleri ve girdi maliyetleri etkili olmaya devam etmiştir.” Görüyor musunuz, karşımıza yine kur artışı çıktı!

Ya üretici fiyatları…

Merkez Bankası fiyat gelişmeleri raporunda üretici fiyatlarındaki gelişmelere de değiniyor. Bakın bu konuda neler dile getirilmiş:

“Yurt içi üretici fiyatları ekim ayında yüzde 5.24 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon 2.35 puan artarak yüzde 46.31 olmuştur. Endeks genelinde yüksek fiyat artışları gerçekleşmiş, bu gelişmede Türk lirasındaki değer kaybı, başta enerji olmak üzere süregelen emtia fiyat artışları ve arz kısıtları belirleyici olmaya devam etmiştir. Bu dönemde petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının eğilimi yükselmiştir.”

Yine aynı görüş dile getiriliyor değil mi…

“Enerji başta olmak üzere emtia fiyatlarında artış ve Türk parasının değer kaybı…”

MERKEZ BANKASI: “TÜFE ÜSTÜNDEKİ BASKILAR SÜRECEK”

Merkez Bankası fiyat gelişmeler raporunda durumu böyle anlatıyor anlatıyor ve sonunda can alıcı değerlendirmeyi yapıyor: “Bu gelişmelerle, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar sürmektedir.”

Şimdi Merkez Bankası’na sormazlar mı: “Ölçümü tartışmalı da olsa yıllık TÜFE şimdi gelmiş yüzde 20’ye dayanmış durumda. Bir de üretici fiyatları kaynaklı baskılar sürüyorken, bu oran nasıl olacak da iki ay sonra daha aşağıda oluşacak? Hadi diyelim o bir tahmin. İyi de Merkez Bankası olarak bu tahminin tutmaması için adeta özel çaba gösteriliyor gibi tuhaf bir durum ortaya çıkmıyor mu? Enflasyonun yukarı gitmesi için sanki taammüden adımlar atılıyor gibi bir görüntü yok mu”

Sorarlar tabi ki ve şunları da eklerler sorulara: “Madem yurtdışında başta enerji olmak üzere emtia fiyatları artıyor, bunu görüyorsun. Yurtdışında 100 dolar olan bir malın TL karşılığı dolar 9 lirayken 900 lira ediyor. 100 dolarlık mal 110 dolara çıktı mı, kur 9 lirada kalsa bile yurtiçi maliyet 990 liraya yükselmiş demektir. Bu artış sanki yetmiyor, sen faiz indirmek suretiyle kuru 10 liraya çıkaracak adımlar atıyorsun, böylece maliyet 1.100 lirayı buluyor. Tablo böylesine yalınken kuru artıracak adımlar atmanın ve böylece nasıl olacağı anlaşılamayan bir şekilde enflasyonu düşürmeye çalışmanın mantığını bir kez daha izah etsen nasıl olur…”

Sorular bitecek gibi değil: “Türk parası faz düşünce değer kaybediyor, bu belli. Faiz düşürmekle TL’nin değerini daha da aşağı çekiyor musun, çekiyorsun. Bunun maliyetleri artırdığını görüyor ve yazıyorsun, yani olan biten her şeyin ve olacakların farkındasın. Öyleyse enflasyon artsın diye mi uğraşıyorsun; ne yani, enflasyonu taammüden mi yükseltiyorsun?”

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
DIŞ TİCARET AÇIĞINDA 100 MİLYARA BİR ADIM KALDI
DIŞ TİCARET AÇIĞINDA 100 MİLYARA BİR ADIM KALDI

Bir yıl önce 43-44 milyar dolar civarında bulunan yıllıklandırılmış ticaret açığı şimdi 98 milyar dolara dayandı. Bir yılda yüzde 100’den fazla artış oldu.

YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ
YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ

Gıda fiyatlarındaki artıştan yumurta da etkilendi. Geçen ay tanesi 2 lira olan organik yumurtanın fiyatı 4 liraya yükseldi. Esnaf fiyatların haftalık olarak değiştiğini ifade etti.

EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA
EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA

TÜİK eylül ayında resmi enflasyonun yıllık yüzde 83,45 olarak hesaplandığını açıkladı. 24 yılın en yüksek enflasyonu yaşanırken iktidar baz etkisine güveniyor. Bu enflasyon hesabı ücret zamlarını etkileyecek.

GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE
GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE

Hazine ve Maliye Bakanlığı gıda sektöründe, 106 bin 821 şirketi vergisel yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmeyen mükellef açısından riskli kategorisinde bulunduğunu açıkladı.