24 Temmuz 2019
MERDİVEN ALTI İMALATI İSTANBUL’U AĞ GİBİ SARDI
Vergi yükünü bahane eden işletmeler bu yükü azaltmak için bin bir türlü hileye başvuruyor. İstanbul´da gıdadan tekstile, kimyadan metale her sektörün dev bir kayıt dışı merdiven altı merkezi var.
İstanbul’da tekstilden, hazır yemeğe, şekerden çikolataya, fırından metal kesimine kadar her şeyin bir standardı var, ancak uyan yok. Yüksek maliyet ve ucuz iş gücü özellikle gıda, deri, tekstil, metal ve kimya sektöründe sağlıksız koşullarda üretim yapan işyerleri ruhsatsız ve denetim olmadan çalışıyor. İstanbul’da konfeksiyon atölyelerinde çocuk ve kadın yaklaşık 700 bin kişi sigortasız ve sağlıksız koşullarda çalışıyor. Deri sektöründe de durum içler acısı. Sektördeki 250 bin işçinin yüzde 60’ı sigortasız çalıştırılıyor.
İşetmeciler her hileye başvuruyor
Merdiven altı imalatı her alanda olduğu gibi gıda sektörünün de en önemli sorunlarının başında geliyor. Vergi yükünü bahane eden işletmeler bu yükü azaltmak için bin bir türlü hileye başvurma ihtimali var.Kentteki sigortasız işçi sayısı yüzde 70’lere ulaşıyor. Yerin 3 kat altında penceresiz mahzenlerde çalışan işçiler sağlık sorunlarıyla karşı karşıya..
"Merdiven altı" diye tabir edilen binlerce işyeri İstanbul’u bir ağ gibi sardı. Kayıt dışı sektörün merkez üssü ise 21 kişinin ölümü onlarca kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan Zeytinburnu. İlçede kayıt dışının en çok yaşandığı sektör ise deri. Türkiye genelinde 250 bin kişinin çalıştığı deri sektöründe 85 bin kişi sigortalı.
Geri kalan 165 bin kişi ise, kayıt dışında. Deri işçilerinin çalışma koşullarının çok kötü olduğunu söyleyen Türkiye Deri-İş Sendikası Başkanı Musa Selvi, "Çoğu işyerinin ruhsatı dahi yok. İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uymuyor. Atölyelerin çoğu yerin 3 kat altında, havalandırma ve yangın merdiveni yok. Kimyevi maddeler hem zehirli, hem de patlama ihtimali yüksek" diye konuştu.
HEPSİ BİR SAATLİ BOMBA
Yetkililer, küçük işletme bazında çalışan atölyelerin bunun önlemini almadıklarını söylüyor. Atölyelerin denetimsizlik nedeniyle adeta birer saatli bomba olduğu da ifade edildi. Tek Gıda İş Genel Başkanı Mustafa Türkel, gıda sektöründeki kayıt dışı ve sağlıksız koşullardaki işyerlerini anlatırken, "O kadar geniş bir alan ki sektörde binlerce firma var ama sadece sanayi odalarına kayıtlı olan ilk bin firma sağlıklı denetleniyor. Kayıt dışı için bir rakam bile veremiyoruz" diye konuştu.
HER EVİN BODRUMU
İstanbul’u iş hanlarının ve apartmanların bodrum katlarını saran ruhsatsız binlerce konfeksiyon atölyesi de tehlike saçıyor. İlköğretim çağındaki çocuklar ile yine okul çağındaki genç kızların çalıştığı atölyelerde saat ücreti uygulanıyor.
Kaçak işçi çalıştıran işyerleri, çalışanlara sigorta yapmadığı için devlet ciddi vergi kaybına neden oluyor. Konfeksiyon atölyelerinin sayısı bile bilinmiyor. Zeytinburnu, Bayrampaşa, Bağcılar ile Bahçelievler’deki neredeyse her evin ve işyerinin bodrum katında bir atölye bulunuyor. Çoğu ruhsatsız ve isağlık koşullarına uygun değil…
