Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
26 Ekim 2021
KUR ARTINCA İHRACAT DA ARTIYOR, ÖYLE Mİ!

Değişmeyen ezberlerden biridir: “Kur artınca ihracat da artar…” Meğer pek de öyle değilmiş.

KUR ARTINCA İHRACAT DA ARTIYOR, ÖYLE Mİ!

-Sepet kur 2017’den sonra tırmanışa geçti ama ihracat kur artışına ayak uyduramadı ve aradaki makas hızla açıldı…

Bazı ezberleri doğrulamanın ya da doğrulanamadığı takdirde bozmanın yolu, dilimize yerleşmiş o ezberi test etmekten geçer.

“Kur artınca ihracat da artar, tırmanır gider…”

“İthalatı azaltabilmek için kuru artırmak gerekir…”

“Kuru artıracaksın ki dış ticaret açığı azalsın, böylece cari işlemler açığı da küçülsün…”

Bu görüşleri dile getiririz getirmeye de acaba uzun dönemde bu kur-dış ticaret ilişkisi söylenegeldiği gibi böyle mi işliyor, doğrusu buna pek bakmayız.

Şimdi bu ilişki çok daha revaçta…

Merkez Bankası faizi 2 puan indirip yüzde 16’ya çekti ya; aman efendim neler oluyor neler!

Nasrettin Hoca tahminleri duysa herhalde “Ben bile bu kadarını düşünemezdim, benim çalı hikayesini bile gölgede bıraktılar” derdi.

İhracat artıyormuş!

2006-2020 döneminin yıllık ihracat ve ithalat verileriyle sepet kurunu bir tabloda topladık. 2021’e ilişkin olarak da henüz sekiz aylık dış ticaret verileri olduğu için bu verileri geçen yılın son dört ayını da katarak yıllık baza getirdik; yine aynı şekilde sepet kurun ağustostan geriye doğru bir yıldaki ortalamasını aldık. Bu verilerden yola çıkarak 2006 yılını 100 kabul edip bir endeks ve bu endekse dayalı bir grafik oluşturduk.

İşte “Kur artınca ihracat da artar” ezberinin nasıl bozulduğu bu grafikte!

2016 yılına kadar ihracat ve ithalat ile sepet kur paralel sayılabilecek bir seyir içinde geliyor. 2017 ile birlikte ayrışma başlıyor. Ve bu durum 2018’de iyice belirgin bir hal alıyor.

Sepet kur tırmanışa geçiyor; ihracat ve ithalat ise aşağıdan yukarıyı seyreder pozisyonda dövizi izliyor.

Sepet kurda son dört yıldır müthiş bir tırmanış var.

2006’da 100 olan sepet kur endeksi 2016’da 196’ya çıkmış. Endeks, bu yılın ağustosu itibarıyla son bir yılda ise 539’u bulmuş. Eylül ve ekimdeki hızlı artışı hesaba katmadık. Kuşku yok ki son iki aydaki hareketle birlikte sepet kur endeksi çok daha yukarılara gitmiştir. Eylül ve ekimi hesaba katmamamız, dış ticarette de bu ayların henüz açıklanmamasından kaynaklanıyor; kıyaslamayı aynı dönemlerle yapabilelim istedik.

Durum bu! Hani kur artınca ihracat da artıyordu?

Dış ticaret verileri TÜİK’e, döviz kurları Merkez Bankası’na ait.

Şu durumda ya bu veriler yanlış ya “Kur artınca ihracat artacak” diyenler yanılıyor ya da bunu söyleyenler toplumu yanıltmak istiyor.

İyi de insan döne döne aynı görüşü dile getirirken bir kez olsun verilere bakmaz mı?

İhracatçının çok kazanması başka

Şu görüşe katılırız ama… Dövizin artması, ihracatçının bir ölçüde daha fazla kazanç sağlamasına katkıda bulunabilir; o durum başka.

İhracatçı üretiminde ithalata çok da bağımlı değilse ve kur artışı iç piyasada dengeleri çok bozmamışsa daha önce 1 dolara sattığı herhangi bir ürün için örneğin 7 lira alan ihracatçı, kur artınca 1 dolar karşılığında cebine 8 lira, 9 lira koyabilir.

Ama ülkeye giren döviz yine 1 dolardır, yine 1 dolardır.

Hatta tam tersine ülkeye giren döviz 1 doların da altına inebilir. Karşı ülkedeki ithalatçı Türk parasının değer yitirdiğini ve 1 doların artık kaç TL ettiğini bilmiyor mu? Türk ihracatçıdan fiyat kırmasını isteyebilir, istiyor da nitekim.

Aynı noktaya gelmek için bunca çaba ve maliyet!

Şimdi gündemde şahane(!) bir senaryo var. Dün de biraz değindik; faizin 2 puan birden düşürülmesini izah edemeyenlerin bulduğu şahane bir senaryo…

Şöyle bir diyalog düşünsenize…

– Faizi yüzde 18’den yüzde 16’ya düşürdük ya, bunun etkileri ne olacak biliyor musun?

– Ne olacağı boş ver, olanları görüyoruz zaten kur yükseldi, fiyatlar da tırmanacak.

– Tamam kur yükseldi ama zaten biz kur yükselsin istiyorduk.

– Nasıl yani!

– Bak şimdi; kur yükselince ne olacak, ihracat artacak. İhracat artınca tabii ki döviz gelirimiz artacak. Bu sayede cari işlemler açığı küçülecek ve belki fazlaya geçeceğiz.

– Sen üretiminde ithal girdi kullanmıyorsun sanki, ithal maliyetler ne olacak, ihracatın nasıl artacak?

– Karıştırma şimdi onu; cari dengede fazla verilince döviz bollaşacak mı, bollaşacak, o durumda da kur düşecek, nasıl?

– Amaç bu mu yani!

– Bir anlamda evet.

– Sonuçta neredeyse aynı noktaya dönmüş olmayacak mıyız? Bunun için böylesine dolambaçlı yola girmeye gerek var mı? Faizi düşürmeseydiniz kur bir anlamda yine düşüktü zaten.

– Anlamıyorsun ki, biz böylece faizi de düşürmüş olduk.

– Şimdilik düştü de, buralarda kalacak mı?

– Kalır kalır.

– Sahi faizi düşürdünüz mü, hangi kredilerin faizi düştü?

– Zamanla hepsi düşecek?

– Desene bir süre sonra yatırımdan geçilmez olacak!

– Hele bekle, olacak; hepsi olacak.

– Peki, diyelim olacak da bu dönem yüksek kur yüzünden artan maliyetler, hayat pahalılığı, onlara ne diyeceksin?

– Herkesin fedakarlık yapması gerekir.

– Herkesin mi dedin!

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
İŞYERİ EĞİTİMLERİNDE PEPSİ’DEYİZ
İŞYERİ EĞİTİMLERİNDE PEPSİ’DEYİZ

İşyeri eğitimlerimize devam ediyoruz.

TÜRKİYE’DE ASGARİ ÜCRETİN GELİŞİMİ  (UYGULAMA, 1968’DEN GÜNÜMÜZE)
TÜRKİYE’DE ASGARİ ÜCRETİN GELİŞİMİ (UYGULAMA, 1968’DEN GÜNÜMÜZE)

Tekgıda-İş Sendika Akademisi’nin 22 Kasım 2021 tarihli raporunda Türkiye’de asgari ücrete ilişkin mevzuatın gelişimi ele alınmıştı.

TÜİK ÜLKEDEKİ EN BÜYÜK İŞVEREN!
TÜİK ÜLKEDEKİ EN BÜYÜK İŞVEREN!

TÜİK belirlediği enflasyon oranı ile işçi ücretlerinin, memur maaşlarının ve emekli aylıklarının patronu haline geliyor.

ÜCRETİNİZİ NASIL KORUYABİLİRSİNİZ?
ÜCRETİNİZİ NASIL KORUYABİLİRSİNİZ?

Çalışanların ücret seviyesi, ücreti zamanında ödenmesi, işveren tarafından doğru hesaplanması ve ücretten kesinti yapılamaması için bir dizi koruyucu düzenleme var.