Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Belkarper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Belkarper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
21 Mart 2021
KRİZ KAPIDA!

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu ‘gösterge faizini 2 puan artırarak yüzde 19’a çıkardı’ diye Cumhurbaşkanı Merkez Bankası başkanını değiştirdi. Başkan 20 ayda dördüncü defa değişti. Bu uygulama normalde ve istikrarlı ekonomilerde görülmemiş bir olaydır.

KRİZ KAPIDA!

Anlaşılan odur ki, hükümet panik içindedir. Acayipleşen ekonomi yönetimi artık adam akıllı zıvanadan çıktı.

Öte yandan Türkiye de faiz cahili oldu. Çünkü enflasyonu ve ülke riskini dikkate almadan, yalnızca nominal faize bakan bir körlük bir akıl tutulması yaşıyoruz.

Merkez Bankası’nın perşembe günü aldığı faiz kararından sonra, birisi iktidar yanlısı diğeri muhalif görünen iki gazete de aynı manşeti attı.

Yeni Şafak gazetesinin yorumu, “Bu operasyonu kim adına çektiniz- gelişmiş ülkelerin hiçbirinde yüksek faiz yoktur” şeklindeydi.

Sözcü gazetesi de ”Avrupa’da faiz Şampiyonuyuz” diye manşet atmıştı.

Akla ilk gelen soru; her iki gazete de neden Türkiye’yi kendisi gibi gelişmekte olan ülkelerle değil de, gelişmiş ülkelerle ve Avrupa ile karşılaştırıyor? İkincisi, Osmanlıdan beri Türkiye bir faiz sorunu yaşıyor ve fakat hala neden reel faizi öğrenememiş veya öğrenmek istemeyen kesim çoğunluktadır?

Gerçekte Yüksek enflasyon faiz serabı yaratır. Bunun için nominal faizden enflasyon etkisini bertaraf etmek gerekir. Reel faiz hesabında teknik olarak bir ay, veya bir yıl sonrasının faiz ve enflasyonu dikkate alınır. Ancak pratikte bu günkü nominal faizle, bu günkü enflasyon karşılaştırılıyor.

Şubat ayı TÜFE oranı yüzde 15,61 oldu. Merkez Bankası da gösterge faizini bu enflasyona göre yüzde 19’a çıkardı. Bu durumda reel faiz oranı; 1,19 /1,1561 -1×100 = reel faiz oranı = yüzde 2,9’dur.

Tartışmayı 2,9 reel faiz üstünden yapmak gerekir. 2,9 reel faiz yüksek mi? Bunun içinde Türkiye’nin uluslararası piyasalarda beş yıllık tahvillerinin iflas risk primine (CDS) bakmak gerekir. İflas risk primi Cuma günü 326 baz puan, yani reel faizin üstünde idi. Türkiye’de reel faizin bu riski de içermesi gerekir. Aksi halde yabancı veya yerli neden yüksek riskli tahvilleri alsın? Tasarruf sahibi neden parasını TL’ye yatırsın?

Almanya’da faiz oranı sıfır ve fakat yıllık enflasyon yüzde 0,5 ve Risk primi CDS 10 baz puan, Almanya ile Türkiye’yi karşılaştırmak abesle iştigaldir.

Endonezya’da nominal faiz düşük yüzde 3,75’tir. Ama enflasyonda düşük yüzde 1,59’dur. Reel faiz oranı yüzde 2,13  demektir. Dahası Endonezya’nın CDS oranı 74,92 baz puandır. Reel faiz ülke riskinin çok üstündedir. Bizde ise ülke riski reel faizden yüksektir.

Ekonomi yönetimi neden bu gerçekleri görmüyor? Gizli ajandası mı var? Yoksa gerçekten üstünde belli grupların baskısı mı var?

Yüksek reel faiz, yatırımların ve işletmelerin maliyetini artırır. Bu yolla İşsizliğin artmasına neden olur. Ama TL cinsinden finansal yatırımların da artmasına neden olur. Dahası oligopol piyasa yapısı arz eksiği olduğu için de, artan maliyetler enflasyona daha kolay yansır. Ancak kur artışları maliyet artışından daha yüksek enflasyon yaratır. 2018 kur şoku ile bunu yaşadık. Kaldı ki, kur şokları döviz borcu olan firmaları da zora soktu.

Reel faiz geçici çözümdür. Reel faizden sonra, kur politikasını değiştirmek, yapısal reformlar yapmak, hukuki ve demokratik altyapıyı sağlamak gerekir.

Ancak, kısa dönemde Hükümetin ve MB’nin elinde kur şokunu önleyecek araç kalmadı. Dolarizasyon yüksek olduğu için para politikası çalışmıyor. Merkez Bankası’nın kura müdahale edecek rezervi kalmadı. Elinde tek araç reel faiz kaldı. Eğer MB başkanı faiz nedeni ile değiştiyse ve Türkiye yeniden eksi reel faize geçerse, kriz kapıda demektir.

KAYNAK Esfender KORKMAZ / Yeniçağ
DİĞER HABERLER
RAMAZAN BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN
RAMAZAN BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN

Değerli üyelerimiz,

Sevgili mücadele arkadaşlarım,

Gıda işçileri olarak bizler ülkemizin ve dünyanın içinden geçtiği bu zor süreçte, zor koşullarda üretmeye devam ettik.

İŞÇİYE ‘ÇALIŞMA İZNİ’ BAHANESİYLE BASKI
İŞÇİYE ‘ÇALIŞMA İZNİ’ BAHANESİYLE BASKI

Kötü niyetli işverenler, salgın döneminde istihdam ve gelir kaybının önüne geçmek için alınan önlemleri işçiye baskı unsuruna dönüştürmeye devam ediyor. Sendikalı oldukları için ücretsiz izne gönderilen, Kod-29’la işten çıkarılan işçilere tam kapanma döneminde ‘çalışma izni’ zulmü başladı.

MARTTAKİ İSTİHDAM ARTIŞINI İZAH EDEBİLEN VAR MI?
MARTTAKİ İSTİHDAM ARTIŞINI İZAH EDEBİLEN VAR MI?

-İstihdam martta mevsim etkisinden arındırılmış hesaplamaya göre 550 bin arttı. Arındırmaya konu olmayan hesaplamaya göre artış ise 757 bin düzeyinde.

-Bu artışların çok büyük bir bölümü sanayi kaynaklı. Ama sanayide martta öyle kayda değer bir büyüme yok. 550 binlik istihdam artışına karşılık gelen büyüme yalnızca yüzde 0.7.

-İstihdam artışlarında dikkat çeken bir yön de, bu artışların tümüyle erkeklerden kaynaklanması. Kadın istihdamında gerileme var.

-Köşemizde dün de değinmiştik, bugün biraz daha detaya ineceğiz; ineceğiz çünkü bu önemli ve izah edilmesi pek de kolay görünmeyen bir konu…

NESTLE’DEN İŞÇİYE SALGIN DESTEĞİ
NESTLE’DEN İŞÇİYE SALGIN DESTEĞİ

Nestle Türkiye’den örnek uygulama! Covid-19 süresince tüm dünyada sağlık ve gıda en önemli iki başlık oldu. Bu iki alanda çalışan emekçiler canları pahasına üretimlerini ve çalışmalarını sürdürdü. Salgın hepimizin hayatını olumsuz şekilde etkiledi.