Tarımsal girdilerdeki dışa bağımlılık yüksek döviz kuruyla birleşince zam üstüne zam geliyor.

Kırmızı et fiyatları son bir ayda yüzde 5 zamlandı. Kırmızı et aylık bazda 3 ila 5 TL arasında gelen zam, kasaplar tarafından normal karşılandı. Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanvekili Osman Yardımcı, “1 yıldır dünyada her şeye zam gelirken ete gelmemişti. Ete 1 yıl sonunda 3 TL geldi, bu zam yüzde 5 bile etmiyor. Kıyma 57 liraydı, 60 lira oldu. 1 kilo kuşbaşı et de 62 lirayken 65 liraya çıktı” dedi. Ancak Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) güncel verilerine bakıldığında 2021 Ocak’ta yıllık bazdaki zamların yüzde 16’yı bulduğu görülüyor.

KIYMA 60 TL

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2019 Aralık’ta 46.2 TL olan dana etinin kilosu, 2020 Aralık’a kadar yüzde 10.3 zamlanarak 51 TL’ye çıktı. Son bir ayda ise yüzde 3 artışla 52.5 TL’ye yükseldi. Et ve Süt Kurumu (ESK) verilerine göre de perakende kıyma fiyatları İstanbul’da 2021 Şubat’ta yıllık bazda yüzde 15.5 zamlanarak 49.1 TL’ye çıktı. Ancak İstanbul’da kasap ya da marketlerde satılan kıyma fiyatları 60-65 TL’ye kadar yükseliyor.

Bunu tetikleyen girdi maliyetlerinde artış ise şöyle seyretti: ESK verilerine göre yine 2021 Şubat’ta yıllık bazda besi yemi fiyatları yüzde 40, süt yemi yüzde 43.7 zamlandı. Yüksek döviz kuruna bağlı olarak değişen bu girdi maliyetleri, en çok çiftçinin sırtında yük olmayı sürdürüyor. Üretiminden satış noktalarına kadar tüm maliyetler arttıkça tüketici de zamma boğuluyor.

Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanvekili Osman Yardımcı da girdilerdeki bu artıştan dolayı “etin pahalı olmadığını” savunuyor. “Zam bizim için her zaman zarardır. Bence gelen 3 TL zam çok normal” diyen Yardımcı, şöyle devam etti: “3-5 lira arası iyi, ondan fazlasının gelmesini istemiyoruz. Çünkü vatandaşın alım gücü olmalı. Biz sadece kendimizi değil, tüketiciyi de düşünüyoruz. Geçen gün 4 tane erik, 60 TL idi. Bir kilo kıyma da 60 TL. Et yine ucuz.”