İş Kanunu’na göre, iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde gösterilen nedenler dışında işçiye ücret kesme cezası verilemez.

İki aydır ücretsiz izindeyim. Size sormak istediğim konu, ücretsiz izne çıkarılmadan önce işyerindeki bir uygulamayla ilgili. İşe girerken bu konuda bana hiçbir bilgi verilmemesine karşın, çalışma sırasında bazen müşterinin kırdığı bardağı bile ücretimden kesiyorlardı, işverenin buna hakkı var mı?

Eğer iş sözleşmenizde çalışma arasında işlerinin malı olan eşyaya sizden kaynaklanan bir nedenle zarar gelmesi halinde bedelinin ceza olarak ücretinizden kesileceğine ilişkin bir madde yoksa, böyle bir kesinti yapılmamalıdır. Sorunuzda “müşterinin kırdığı” bardağın bile size ödettirildiğini belirtiyorsunuz ki, böyle bir kesintinin hiçbir haklı yanı yoktur. Ayrıca, iş Kanununun 38. maddesinde düzenlenen ücret kesme cezası kapsamındaki kesintiler işverenin cebine girmez, ilgili bakanlığın göstereceği banka hesabına yatırılmak zorundadır. Ücretinizden yapılan kesinti ücret kesme cezası biçiminde değil de sizden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarar karşılığı bir kesinti ise, İş Kanunu’nda bu konuda bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak Türk Borçlar Kanunu madde 407’de, bu tür bir kesintinin yapılabilmesi için işçinin rızasının gerektiği belirtilmektedir, işçinin kasten neden olduğu zararlar için yapılacak kesinti ise ancak yargı kararıyla mümkündür.

İş Kanunu’nda bu konuda yer alan tek düzenleme, işçinin “kendi isteği veya savsaması yüzünden” otuz günlük ücreti ile ödeyemeyecek derecede hasara yol açması durumunda işverenin işçiyi bildirim süresine uymaksızın ve tazminatsız olarak işten çıkartma yetkisidir.