Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’nun 16 Nisan referandumundan sonra kıdem tazminatının fona devrinin tamamlanmak üzere ele alınacağı açıklamaları dikkatleri bir kez daha kıdem tazminatına çevirdi. Bir süre önce en büyük işçi konfederasyonu tarafından ‘kıdem fonuna şartlı onay’ verilebileceği açıklamaları işçi cephesinde sıkıntı yaratırken DİSK fon olmadan da ‘işçilerin yüzde 80 tazminat alamıyor’ argümanının boşa çıkarılabileceğini, bunun için ILO sözleşmelerinin uygulanmasının yeterli olduğunu hatırlattı. Diğer yandan kıdem tazminatının fona devrinin toplu işten atmaları gündeme getirebileceği uyarısı yapıldı. İşten çıkardığı işçilerin yerine de 8 ay geçtikten sonra kiralık işçi çalıştırabilecek.
Kıdem tazminatının fona devredilerek tırpanlanması ve yok edilmesi girişimlerine dair Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Yönetim Kurulu bir açıklama yaparak kamuoyunun bir kez daha dikkatini çekti.
Müezzinoğlu’nun açıklamalarının referandumdan evet çıkması durumunda kıdem tazminatı fonunun gündeme geleceğine ve kıdem tazminatının tırpanlanacağını açıkça ortaya koyduğunu belirtilen açıklamada, kıdem tazminatı isteniyorsa, başkanlığa hayır denmesi gerektiği belirtilidi.
Hani lehine idi
DİSK’in uyarıları şöyle:
* Fonun işçilerin lehine olacağı iddia ediliyor. Neden çalışanların lehine olacağını söylediğiniz fonu referandumdan önce kurmadınız? Fon, kıdem tazminatının yarısını gasp edecek.
* Kıdem tazminatının fona devri işten çıkarmaları kolaylaştıracak. Hükümet programlarında sık sık işgücü piyasasının esnekleşmesi için kıdem tazminatının fona devri gerektiği ifade ediliyor.
* Fon kıdem tazminatını 10-15 güne düşürecek. İşçi lehine diye sunulan fonun gerçek amacı kıdem tazminatını düşürüyor.
* Fon, kıdem tazminatının son ücretle bağını koparır ve düşmesine yol açar. İşçiler kıdem tazminatını son ücretleri üzerinden ve 30 gün olarak alıyor. Dolayısıyla çalışma hayatında aldıkları zamlar kıdem tazminatına yansı.
* Kıdem tazminatı işverenin bireysel borcu ve sorumluluğu, bu yüzden kamu kaynaklarından ve işsizlik sigortasından kurulacak fona kaynak ve pirim kesintisi aktarılmamalı. İşverenin borcu halkın sırtına yıkılmamalı.
* Kıdem tazminatı dahil işçi alacakları devlet alacakları dahil tüm alacaklardan öncelikli sıraya alınmalı.
İşverenin kasası
Hükümet, 14 milyon çalışanı ilgilendiren kıdem konusunda istediğini ulaşmak için her türlü söyleme başvuruyor. Bakan Müezzinoğlu son açıklamasında konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:
“Çalışanın alınterinin güvencede olmasını isteriz. Ama yüzde 80 mağduriyet var. Bu olmamalı. İşverenin kasasında bir güvence olmaz. Ay sonunda çalışanın hakkı işveren tarafından fona yatırılmalı. İşverenin kasasında biriken bir hak işçinin güvencesi olmuyor.”
İşten çıkarma kolaylaşacak
Kıdem tazminatı fonuna ilişkin tartışmaların, her kıdem yılı için ödenecek miktarın 30 günlük ücret tutarını aşağı çekilmesi gibi noktalara odaklandığını hatırlatan Yard. Doç. Dr. Fikret Sazak, oysa tazminatın fon tarafından ödenmesinin iş güvencesi açısından can alıcı bir sorun yarattığını belirtti. “Çünkü, kıdem tazminatı, özellikle toplu işten çıkarmalarda işverenler üzerindeki caydırıcı bir etkiye sahipti. Oysa artık bunu fon ödeyecek. Hele bir de 20.05.2016’da Resmi Gazetede yayımlanan 6715 sayılı Kanunla beraber, 4857 sayılı İş Kanunu’yla hayata geçen kiralık işçilik yasasıyla toplu işten çıkarmaların önü açılacak.” Kıdem tazminatı fonu kurulur ve işçilerin kıdem tazminatları işveren yerine fondan ödenirse, kıdem yükünden kurtulan işveren özellikle durgunluk ve pazar daralması dönemlerinde toplu işten çıkarmalar çok daha rahat bir şekilde yapacak.
