Türkiye bir yandan adeta nefesini tutmuş bir şekilde 2024 yılında geçerli olacak asgari ücreti beklerken, diğer yandan asgari ücreti ödeyecek olan işverenlerin de bu yönde talepleri sürüyor.

Son olarak İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkam Şekip Avdagiç, asgari ücretin 3-4 skalada belirlenmesi gerektiğini açıkladı. Avdagiç, İstanbul’daki asgari ücret ile teşvik mevzuatında 6. Bölge kapsamında yer alan illerdeki asgari ücretin aynı olmaması gerektiğini bildirdi.

Avdagiç’in bahsettiği teşvik mevzuatındaki bölgesel sıralama, sosyoekonomik gelişmişlik endeksine göre yapılıyor. En gelişmiş iller 1 ve 2. Bölgede, en az gelişmiş iller ise 5 ve 6’ncı bölgede yer alıyor.

Bölgesel asgari ücret talebi ilk kez dile getirilmiyor. Yani 2000’li yıllarından başından bu yana Türkiye’de maliyetlerin daha fazla olduğu gerekçesiyle batı illerindeki asgari ücretle, az gelişmiş diğer bölgelerdeki asgari ücretin aynı olmaması savunuluyor.

İTO Başkanı Avdagiç’in farklı asgari ücret önerisinde, İstanbul ile teşvikte 6. Bölgede yer alan iller arasında ne kadar fark olması gerektiğine yönelik bir ipucu yok.

Örneğin burada Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun belirlediği asgari ücret mi baz alınacak. Yani mevcut 11 bin 402 liralık asgari ücret baz alınarak, Batıda bunun üstünde, Doğu’da altında mı verilecek? Yoksa 11 bin 402 lira üst sınır olup, az gelişmiş illerde daha düşük ücret mi olacak?

Ancak Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2022 yılına ilişkin Kazanç Yapısı İstatistiklerine göre işverenler zaten bölgesel asgari ücret noktasında fiili bir durdum yaratmış görünüyor.

Şöyle ki Türkiye genelinde 11 bin 143 lira olan aylık ortalama kişi basma aylık ortalama ücret, İstanbul’da 12 bin 461 lira düzeyinde. Ortalama ücretin en düşük olduğu bölge de teşvikte 6. Bölgede yer alan illerin bulunduğu TRC Güneydoğu Anadolu bölgesi. Burada ortalama aylık kazanç 9 bin 502 lira seviyesinde. Benzer şekilde Doğru Karadeniz Bölgesindeki ortalama aylık ücret de 9 bin 719 lira. Başka bir ifade ile Güneydoğu Anadolu bölgesinde çalışanların aylık ortalama ücreti, İstanbul’da çalışanların yüzde 23.7 altında.