Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
24 Ekim 2022
İSTİHDAM ÜZERİNDEKİ YÜKLER NE DURUMDA?

2021’de gerek hanehalkı gelirlerinin artması gerekse salgında uygulanan vergi ve sosyal yardım politikalarının kaldırılması, OECD ülkelerinde ücretler üzerindeki etkin vergilerde artışa yol açtı…

İSTİHDAM ÜZERİNDEKİ YÜKLER NE DURUMDA?

İstihdam üzerindeki yükler, hem bireylerin istihdam kararlarını ve seçeneklerini, hem de firmaların işe alım kararlarını, yani kaç kişiyi istihdam edeceklerini etkiler. Ekonomik Kalkınma ve İş birliği Teşkilatı (OECD) tarafından yayınlanan Ücretlerin Vergilendirilmesi 2022 Raporu’na göre, küresel ekonomi toparlandıkça ve çok sayıda ülke küresel salgınla mücadelede uygulanan önlemleri geri çekmeye veya kademeli olarak azaltmaya başladıkça, 2021 yılı itibarıyla işgücü üzerindeki vergiler de 2021’de toparlanmaya başladı. OECD raporu, çok sayıda OECD ülkesi için 2021 yılı itibarıyla ‘vergi takozu’nda bir artışa işaret ediyor. Bu durumun nedeni, esas olarak salgınla mücadele kapsamında hanehalklarını desteklemek için getirilen önlemlerin geri çekilmesi veya azaltılması.

Vergi geri dönüyor

2021 yılında gerek hanehalkı gelirlerinin artması gerekse salgın döneminde uygulanan vergi ve sosyal yardım politikalarının kaldırılması, OECD ülkelerinde genel olarak ücretler üzerindeki etkin vergilerde artışa yol açmış. Bu da küresel salgının çalışanlar ve işverenler tarafından ödenen işgücü üzerindeki toplam vergilerden, aile yardımlarının çıkarılması şeklinde tanımlanan vergi takozunda önemli düşüşlerin yaşandığı 2020 yılından farklı bir görünümü ortaya koyuyor.

Vergi takozu nedir?

Vergi takozu, bir işçinin işverene maliyeti üzerindeki tüm vergi ve sosyal güvenlik kesintisi gibi yasal yüklerin (nakit destekler düşüldükten sonra) toplam işçi maliyetine oranıdır. Yani, çalışanın işverene toplam maliyeti ile çalışanın eline geçen net ücret arasındaki fark.

Ücretler üzerindeki vergi ve prim yükleri, başka bir ifadeyle “vergi takozu”, toplam işgücü maliyetinin yüzdesi olarak hesaplanmaktadır. OECD raporundaki hesaplamalar, gelir düzeyine göre artan oranlı bir vergi ve sosyal güvenlik uygulamasına göre “ortalama ücret düzeyi” üzerinden yapılıyor. Hesaplamalarda evli ve/veya çocuklu olmanın etkisi de dikkate alınıyor. OECD raporunda Türkiye’ye ilişkin veri de var. Türkiye’de ücret üzerindeki yükler; gelir ve damga vergisi kesintisi, sosyal güvenlik kesintilerinin işçi ve işveren payları ile işsizlik sigortası priminin işçi ve işveren payları şeklinde. Bununla birlikte, 2022’den itibaren ücretlerin asgari ücrete kadar olan kısmı vergi dışında bırakılmış durumda.

Türkiye’deki durum nasıl?

Tablodan da görüldüğü üzere, Türkiye’de bekâr ve çocuksuz bir çalışanın vergi takozu 2021 yılı için yüzde 39.9 ile OECD ortalamasının üzerindedir. Aynı oran, eşlerin her ikisinin de çalıştığı çocuklu aileler içinse yüzde 37.9 düzeyindedir. Asgari ücreti vergi dışında bırakan düzenlemenin 2022 başında yürürlüğe girmesi nedeniyle bu oranların 2022 için daha düşük olduğunu söylemek mümkün.

Hangi ülke, nasıl etkilendi?

OECD verilerine göre, 2020 ve 2021 yılları arasında, bekar bir işçi için vergi takozu 38 OECD ülkesinin 24’ünde artmış, 12’sinde düşmüş ve iki ülkede de aynı seviyede kalmış. Söz konusu artış, İsrail, ABD ve Finlandiya’da bir yüzde puanını aşarken, Avustralya, Letonya, Yunanistan ve Çekya’da ise bir yüzde puanın üzerinde düşüşler kaydedilmiş durumda.

OECD içinde bazı ülkelerde 2021’de vergi takozunda görülen artışların, bazı hane türleri için 2020 yılında kaydedilen keskin düşüşleri fazlasıyla telafi ettiğini ve vergi takozunun salgın öncesi dönemden (2019 yılı düzeyi) daha yüksek seviyelere sıçramasını sağladığını söylemek mümkün. Bu anlamda, 2019 ila 2021 döneminde iki çocuklu ve evli ve ortalama ücret seviyesinde çalışan bir kişi için ortalama vergi takozu 1.2 puan düşerken, iki çocuklu, ortalama ücretin yüzde 67’si düzeyinde ücret geliri elde eden bekar bir çalışan için ortalama 1 puan azalmış. Diğer taraftan, her iki düşüş de aynı dönem için vergi takozunun ortalama olarak 0.3 puan azaldığı çocuğu olmayan bekar işçiler için söz konusu olan düşüşten daha büyük.

2020 ile 2021 döneminde, iki çocuklu ve tek kazananlı (eşlerden yalnız birinin çalıştığı) haneler için ortalama ücrete ilişkin vergi takozu 27 OECD ülkesinde artmış, 10 ülkede düşmüş ve bir ülkede değişmeden kalmış. Bu bakımdan, vergi takozunda artış görülen ülkeler arasında en yüksek artışlar Litvanya, Avusturya ve Kanada’da. Diğer taraftan, salgınla mücadeleye yönelik geçici bir destek olan Acil Aile Geliri nedeniyle en büyük düşüş ise Şili’de yaşanmış.

KAYNAK Cem KILIÇ / Milliyet
DİĞER HABERLER
ASGARİ ÜCRET 10 YILDA 96 DOLAR ERİDİ
ASGARİ ÜCRET 10 YILDA 96 DOLAR ERİDİ

Asgari ücretli 10 yıl önceye göre 96 dolar daha az ücret alıyor. 10 yıl önce 391 dolar seviyesinde olan asgari ücret, günümüzde 5 bin 500 TL 35 kuruş karşılığı 295 dolar seviyesinde.

ASGARİ ÜCRET MARATONU: İLK TOPLANTI 7 ARALIKTA
ASGARİ ÜCRET MARATONU: İLK TOPLANTI 7 ARALIKTA

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun çalışma takvimi belirlendi.

KIDEM TAZMİNATI İÇİN KGF KREDİSİ GELİYOR
KIDEM TAZMİNATI İÇİN KGF KREDİSİ GELİYOR

Kıdem tazminatları konusunda işverenlere KGF kredisi desteği sağlanması, emekli çalışanların primlerinin düşürülmesi ve asgari ücrette ilk toplantının 7 Aralık’ta yapılması kararlarının alındığı açıklandı.

YÖNETİCİ FAZLA MESAİ ÜCRETİ ALABİLİR Mİ?
YÖNETİCİ FAZLA MESAİ ÜCRETİ ALABİLİR Mİ?

Çalışan üst düzey yönetici olsa da işyerinde çalışma süresini kontrol eden bir yöneticisi olduğu durumda fazla çalışma ücreti talep edebilecektir.