Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
23 Kasım 2020
İŞSİZLİK NASIL ARTIRILDI?

Türkiye’nin işsizlik sorunu toplumun üzerine karabasan gibi çöküyor. İnsanlara istihdam olanakları yaratmanın yolları tartışılıyor. Ancak işsizliğin nedenleri yeterince irdelenmiyor.

İŞSİZLİK NASIL ARTIRILDI?

Türkiye’nin işsizlik sorunu toplumun üzerine karabasan gibi çöküyor. İnsanlara istihdam olanakları yaratmanın yolları tartışılıyor. Ancak işsizliğin nedenleri yeterince irdelenmiyor. Halbuki hastalığı tedavi edebilmek için, hastalığa yol açan nedenleri doğru belirlemek gerekir.

İşsizlik sorununun yaratılmasında en önemli etmenlerin başında, 1980’li yılların başlarından itibaren uygulanan özelleştirmeler gelmektedir. O zaman, yeniden kamu işletmeciliğini ve planlı ekonomiyi savunmadan, işsizlikle mücadele önerisi getirmek hayal dünyasında dolaşmaktır.
 
“Piyasa”, “sermaye” demektir. İşsizlik sorununa “piyasa” çözüm getiremez. “Piyasa”, yani sermayedar sınıf, işsizliğin artmasından şikayetçi değil. Tam tersine, işsizlik arttıkça, insanlar daha düşük ücretlerle ve daha kötü çalışma koşullarında çalışmayı kabul etmek zorunda kalıyor. Sermayedar sınıf, daima bir “yedek sanayi ordusu”ndan, “işçi sınıfını terbiye etmekte kullanmayı düşündükleri” işsizlikten yanadır.
 
İşsizliğin nasıl artırıldığına ilişkin çok önemli bir örnek, tütün üreticiliğinin tasfiye sürecidir.

TEKEL VE TÜTÜN ÜRETİCİLERİ
 
TEKEL yok edilmeden önce Türkiye’de yüz binlerce tütün üreticisi, emek yoğun bir çabayla, küçük ve genellikle çorak topraklar üzerinde geçimini sağlıyordu. 1998 yılında Türkiye’de 622 bin tütün üreticisi vardı.
 
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin 2015-2018 Zirai ve İktisadi Raporu’na (Ankara, 2019) göre, 2018 yılında Türkiye’de tütün üreticilerinin sayısı 51.392 idi. Diğer bir deyişle, 1998 yılından 2018 yılına kadarki 20 yıllık sürede, tütün üreticisi ailelerin sayısı 622 binden 51 bine indi.
 
Peki, geride kalan 571 bin tütün üreticisi aileye ne oldu?
 
Bu insanlar, tütün üretimini bıraktıktan sonra buğday mı ektiler; bahçe mi yaptılar; sebzeciliğe mi döndüler; hayvancılığa mı başladılar.
 
Hiçbiri; çünkü kıraç yerde 10-12 dönümlük yerde geçim sağlayan tütün üretiminin alternatifi yoktur. Tütün üretemeyen 571 bin ailenin büyük bölümü, köyünü terk ederek kentlere göç etti. Kente göç eden tütün üreticisinin dükkan açacak hali yok. Bir işyerine işçi olarak başvurdu. Başvurusu kabul edilmişse işçi oldu, başvurusu kabul edilmemişse işsizler ordusuna katıldı.
 
20 yılda tütün üretiminin dışına itilen 571 bin aile, Türkiye’de işsizliğin artmasına küçümsenmeyecek katkıda bulundu.
 
TÜTÜN ÜRETİCİLERİNİN TASFİYESİ
 
Peki, tütün üreticilerinin bu şekilde tasfiye edilmesi nasıl sağlandı?
 
TEKEL sigara fabrikalarının ve tütün işleme birimlerinin özelleştirilmesiyle, TEKEL’in kapatılmasıyla.
 
TEKEL ortadan kaldırılınca, piyasaya hakim olan yabancı sermayeli sigara şirketleri, sigara üretiminde büyük ölçüde ithal tütün kullanmaya başlatılar. Tütün ithalatı patladı. Yerli tütün üreticisinin sayısı 51 bine düştü.
 
TEKEL’in tasfiyesinin işsizliğe katkısının birinci nedeni bu.
 
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu’nun 1984 Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Raporu’na (Ankara, 1986) göre, 1984 yılında TEKEL’de 6744 memur ve 62.186 işçi çalışıyordu. TEKEL özelleştirilirken memurlar başka birimlere aktarıldı veya emekli oldu. 62.186 işçi de artık yok.
 
Bunlar, TEKEL özelleştirmesinin istihdam açısından zararları.
 
Bugün Türkiye’nin bir de cari açık sorunu var. Ekonominin döviz yaratma gücü, döviz harcamalarına yetmiyor. TEKEL özelleştirilip, Türkiye’deki sigara üretimi yabancı tekellerin eline geçince, tütün ithalatı, diğer bir deyişle, döviz ihtiyacı arttı. TEKEL’i özelleştirenlerin veya TEKEL özelleştirilirken sessiz kalanların ve hatta bu özelleştirme sürecine destek verenlerin yol açtığı sorunlar bunlardan yalnızca bazıları.
 
Kısa bir süre önce kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu’nun her yıl yayımladığı faaliyet raporlarına ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin 2015-2018 dönemine ilişkin Zirai ve İktisadi Raporu’na (Ankara, 2019) göre, Türkiye’de 2003-2018 döneminde tütün üreticisi aile sayıları aşağıda verilmektedir. 1998 yılına ilişkin veri daha önceki kaynaklara ilişkindir.
DİĞER HABERLER
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?

2018 yılında işten çıkarılan Cargill Türkiye işçilerinden sekizi, sendikal faaliyetleri nedeniyle Anayasa’ya aykırı olarak işlerine son verildiği gerekçesiyle 1000 günü aşkın süredir işe iade mücadelesi yürütüyor. BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan şirket, mahkemece hükmedilen tüm tazminatların ödendiğini ve sorunların hukuken çözüldüğünü belirtse de işçiler, “bir daha hak aradıklarında işten kovulmamak için” Cargill’de yeniden işbaşı yapma mücadelesini sürdürmekte kararlı olduklarını söylüyor.

GIDADA ARACI VURGUNU
GIDADA ARACI VURGUNU

Pandemide Türkiye’de liberal ekonominin en acımasız şekilde kendini gösterdiği sektör gıda oldu. Aracıların çiftçileri istediği fiyatı zorladığı, marketlerin aynı anda aynı oranlarda zam yaptığı bu dönemde vatandaş ve çiftçiler yoklukla mücadele ediyor, tüketici dernekleri acil müdahale çağrısı yapıyor.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)

Türkiye işçi sınıfı 1960’lardan günümüze çok büyük değişim gösterdi. 1960’lı yıllarda Türkiye’nin toplumsal ve siyasal dönüşümü için işçi sınıfına umut bağlayanların nesnel olarak başarı şansı yoktu. Bugün ise işçi sınıfına dayanmayanların hiçbir başarı şansı yok. Dünkü yazımda bıraktığım yerden devam ediyorum.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?

Türkiye’de günümüzde giderek daha da güçlenmekte olan “bağımsız ve demokratik bir Türkiye” ve “sınıfsız ve sömürüsüz bir dünya” mücadelesinin ana gücü, işçi sınıfımızdır. İşçi sınıfımızın yapısını ve davranış dinamiklerini anlamadan, bu büyük sınıfın güvenini ve desteğini kazanmak mümkün değildir.

TEKGIDAIS

BEDAVA
İNCELE