Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
19 Kasım 2020
İŞÇİLİĞİN BİNBİR ÇEŞİDİ

80’lerin başına kadar “kaç çeşit işçilik var” diye sorsalar, bir elin parmakları kadar ancak sayılabilirdi.

İŞÇİLİĞİN BİNBİR ÇEŞİDİ

80’lerin başına kadar “kaç çeşit işçilik var” diye sorsalar, bir elin parmakları kadar ancak sayılabilirdi.

İşçinin neredeyse tamamına yakını kadrolu idi…
 
Taşeron işçileri sadece inşaat sektöründe idi…
 
Biraz mevsimlik, biraz geçici işçi vardı.
 
Tarımda da dayıbaşıların kiraladıkları vardı.
 
12 Eylül sonrası Amerikancılar ülkemizi emperyalist tekellere pazarlarken, “gelin bizde işçilik ucuz” dediler. Daha çok tekel çekebilmek için, daha da ucuzlattılar işçiliği. Emperyalist Batı’daki kölece çalışma biçimlerini getirdiler. “Boğaz tokluğu yeterdi mesela işçiye”.
 
Mevzuatları, yasal hakları, ücretleri, sosyal hakları, sendikalaşabilme, örgütlenme olanakları birbirinden fersah fersah uzak binbir çeşit işçilik ve yalnızlar ordusu yarattılar. İşçi sırtından vuruldu her birinde. Kıdem tazminatını kaybetti, örgütlenme, sendikalı olabilme şansı zorlaştı, yalnızlaştı, yalnızlaştı…
 
Sonra yalnızlar topluluğunu yarışa sürdüler. Boğaz tokluğuna çalışan işçi, üç kuruş daha alabilir miyim diye ölesiye koşturuldu. Yanındaki işçi, kader ortağı değil, rakibi idi artık. Alengirli bir isim verdiler, “Performans sistemi” dediler, bu yarış atı düzenine.
 
“Binbir çeşit işçilik yaratıldı” demiştik. Neler oldu neler…
 
Belirsiz süreli sözleşme: Kadrolu, daimi işçiliktir.
 
Belirli süreli sözleşme: Belirli bir süre sonra bitecek bir iş için yapılan sözleşme. Süre bitince sözleşme biter. Hiçbir hak talep edilemez.
 
Sözleşmeli işçilik: Daha çok belirsiz süreli işlerde uygulanır. Belirli süreli sözleşmeden farkı, kıdem ve ihbar tazminatı hakkı vardır. İşçi sayısı 30’un üzerinde ise iş güvencesi hakkı da olabilir.
 
Mevsimlik işçilik: Yılın belirli dönemlerindeki işlerde çalıştırma şeklidir. Tarımda ve ormancılıkta yaygındır.
 
Geçici işçilik: Kadrolu işçiliğin ağırlıkta olduğu yerlerde işe yeni girenlere uygulanır. Bir yıllık sözleşmeler, birkaç defa tekrarlanabilir.
 
Kapsam dışı işçilik: Mevzuatta böyle bir işçilik türü yoktur. Beyaz yakalıları sözleşmeden ve sendikadan mahrum etmek ve mavi yakalılarla kaynaşmalarını engellemek için uydurulmuş bir tanımdır.
 
TAŞERON İŞÇİLİĞİ
 
Sadece inşaat sektöründe bilinen, kıdem tazminatı da alınabilen bir uygulama iken, sendikalaşmayı ve dayanışmayı engelleyen silaha dönüştü. Genelkurmay Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, TBMM de dahil olmak üzere sokulmayan kamu kurumu, girmediği özel işletme kalmadı.
 
Taşeron işçiliği çeşitlendi, sömürünün de sömürüsü keşfedildi.
 
Belirli süreli sözleşme
Hizmet alım sözleşmesi
Müteahhit sözleşmesi
Personel alım sözleşmesi
Belediye şirketlerinde kadrolu olduğunu sananların sözleşmesi
 
696 sayılı Kararname ile kamu kurumlarına ve belediye şirketlerine aktarılanlar

ESNEK ÇALIŞMA
 
İşçiyi yalnızlaştıran, düşük ücrete ve geri haklara razı eden, sendikalaşmayı kıran ya da engelleyen, kıdem tazminatını yok eden keşiflerdir.
 
Belirli süreli sözleşme: En tehlikeli çalışma biçimi. Kıdem ve ihbar tazminatı, sendikalaşama, toplu sözleşmeden yararlanma ve iş güvencesi yoktur. Haksız yere atılan mahkemeye de gidemez.
 
Götürü usulü (kabala) çalışma: Günümüzde belirli süreli sözleşme olarak güncellenen bu çalışma biçimi, “götürü” ya da “kabala” adı ile kırsal bölgelerde varlığını sürdürmektedir.
 
Bu koşullara yakın başka çalışma biçimleri de ürettiler: Uzaktan çalışma, freelance işçilik (gazeteciler), kısmi zamanlı çalışma, çağrı üzerine çalışma.

KİRALIK İŞÇİLİK
 
Özel istihdam büroları: Ortaçağ köle ticaretinin günümüze uyarlanmış biçimidir. İşçi kendini bir şirkete, şirket de onu çalışacağı yere kiralar. Ücreti ve varsa hakları kiralayan yer verir. İşini yaptığı yerden bir şey talep edemez. Sendikalı olamaz. Toplu sözleşmeden yararlanamaz.
 
Toplum Yararına Çalışma Programı: Özel İstihdam Büroları sisteminin aynısıdır. İşçi İŞKUR’un kiraladığı işçi olarak bir yerde çalıştırılır. Ücreti İŞKUR verir. Sözleşme, kıdem tazminatı talep edemesin diye 9 aydır. Örgütlenme, sendikalaşma, İŞKUR’un verdiğinden fazlasını talep etme şansı yoktur.
 
Denetimli serbestlik: Cezaevinden kontrollü olarak çıkanların mecbur edildikleri çalışma biçimi. Gösterilen yerde çalışmak zorundadır. Ancak, ücret, yemek ve yol parası verilmez. Kölelikten de beterdir.
 
Ek ücretliler: Daha çok belediyelerde uygulanıyor. İş yasası uygulanmaz. İş güvenceleri yoktur. Denetimli serbestlikten farkı, ücret verilmesidir.
 
İŞ GÜVENCESİ OLMAYAN İŞÇİLİK
 
Güvencesizler ordusu: İten atılan işçinin geçerli sebep sorabilmesi ve sebep geçerli değilse mahkemeye gidebilmesi için, o işyerinde en az 30 işçi olması lazımdır. 29 ve altındaki sayıda işçinin olduğu yerde bu hak yoktur. İşveren keyfi olarak atabilir. İşçinin itiraz etme, mahkemeye başvurma hakkı yoktur.
 
Kimi uyanık işverenler, işyerini 29’ar kişilik gruplara bölmekte, ya da 29’ar kişilik taşeron ihalesi açmaktadır. Böylece milyonlarca işçi iş güvencesinden mahrum edilmektedir.
 
Kaçak işçilik: Bu güvencesizlik, sadece örgütlenme ve toplu sözleşme olanağını değil, hastalanan işçinin tedavi imkanını, ömür boyu çalışsa dahi emeklilik hakkını elinden almaktadır. SSK’lı olmayan işçilerdir bunlar. Sahipsizdirler, verilene razı olmak zorundadır.
 
Yabancı kaçak işçilik: Türkiye’de çalışma izni olmayan yabancı uyruklu sigortasızlardır. Türk kaçak işçilerden daha da zor durumdadırlar.
 
Emekli işçiler: Kaçak işçiler arasındaki üçüncü grup emekli maaşı yetmediği için çalışmak zorunda olanlardır. Bu mecburiyet, işvereni düşük ücretle çalıştırmaya ve sağlık sigortasını dahi yatırmamaya yöneltmektedir.
 
Ekonomik kriz ve üzerine gelen virüsün yarattığı sorunlar bütün çalışma biçimlerindeki işçinin sorunlarını daha da ağırlaştırmıştır.
DİĞER HABERLER
BASINA VE KAMUOYUNA
BASINA VE KAMUOYUNA

EN DEĞERLİ VARLIKLARIMIZ ÇOCUKLARIMIZ Son günlerde kamuoyuna yansıyan ve gün geçtikçe giderek artan çocuk istismarı haberlerini utanarak ve büyük bir üzüntüyle izliyoruz. Oysa biz cumhuriyetin kuruluşundaki ilk adımı çocuklara bayram olarak hediye eden ve geleceğin sahipleri olarak kabul eden, onları koruma görevini devletin sorumluluklarından sayan bir neslin evlatlarıyız. Bilimin, aydınlanmanın, gelişmişliğin ilk göstergesi sağlıklı, mutlu, […]

KÜRESEL ENFLASYON VE ÜCRETLER
KÜRESEL ENFLASYON VE ÜCRETLER

ILO’nun küresel ücretlerle ilgili son raporuna göre, pandemiyle başlayan, Rusya- Ukrayna savaşı ve küresel enerji krizi ile tetiklenen küresel yavaşlama ile birlikte, yüksek enflasyon, pek çok ülkede reel aylık ücretlerde çarpıcı düşüşlere yol açıyor.

‘EYT’DE GERÇEKÇİ BİR ÇALIŞMA YAPACAĞIZ’
‘EYT’DE GERÇEKÇİ BİR ÇALIŞMA YAPACAĞIZ’

Merakla beklenen EYT düzenlemesi hakkında konuşan Bakan Vedat Bilgin, “En kapsamlı düzenlemeyi yapacağız” dedi.

İŞÇİ DEĞİL KÖLE ARIYORLAR
İŞÇİ DEĞİL KÖLE ARIYORLAR

Türk-İş Başkanlar Kurulu asgari ücret konusunda bir bildiri yayımladı. “İnsana yakışır bir yaşamı sağlayacak tutarın temel alınmasını” istedi.