Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
06 Aralık 2014
GÜVENCESİZLİK VE SOMA: TAZMİNATI KİM-NASIL VERECEK?

Soma, işçilerin yaşadığı koşulların görünür olmasında ayna işlevi görmeye devam ediyor. 301 işçinin kurban gittiği toplu iş cinayetleri insanlık dışı çalışma koşullarını tüm dünyaya göstermişti.

GÜVENCESİZLİK VE SOMA: TAZMİNATI KİM-NASIL VERECEK?
Soma, işçilerin yaşadığı koşulların görünür olmasında ayna işlevi görmeye devam ediyor. 301 işçinin kurban gittiği toplu iş cinayetleri insanlık dışı çalışma koşullarını tüm dünyaya göstermişti. Şimdi de Soma, işçi alacaklarının içerisinde bulunduğu güvencesiz ortamı gözler önüne sermektedir.
Soma’da 301 işçinin  iş cinayetlerine kurban gittiği  madenin sahibi SOMA AŞ işçilerini işten çıkardı. İşçiler, işlerini kaybettikleri gibi, kıdem ihbar tazminatlarının ödenmemesi riskiyle de yüz yüzeler.
Soma Kaymakamının açıklamasına göre şirket işçilerin kıdem ihbar tazminatlarını devlet ödesin diyormuş. Peki devlet öder mi?
Ödeyebilir.
Ödemeyebilir de.
Çünkü hiç kimse var olan yasalara göre devleti ödemeye zorlayamaz.
İşveren ya da devlet tazminatı ödemezse bugünkü yasal sistem içerisinde Somalı işçiler, kıdem ihbar tazminatlarını alabilmek için icra takibi yapmak zorunda. İşveren de bu icra takibine itiraz edecektir. İşçiler bu kez iş mahkemesinde takibin iptali için dava açacaktır. Davaları kazansalar da işveren temyiz edecek, dosyalar Yargıtaya gidecektir. İşveren teminat göstermez ise işçiler Yargıtay aşamasını beklemeden şirket mallarına haciz uygulayarak, haciz sonrası malların satışını isteyeceklerdir.
Somalı işçiler, işçi alacaklarının dışında SGK prim borçları, ipoteğe bağlanmış alacaklar gibi özel yasalarla imtiyaza bağlanmış alacaklıların alacaklarını tahsil etmesinden sonra, kalırsa işçiler alacaklarını alabilecektir. Her şey “yolunda” giderse ve eğer işveren ödeme yapmamakta direnirse tüm bu aşamaların tamamlanması iki yıldan dört yıla kadar hatta daha da fazla sürebilir.
Somalı işçilerin durumu aslında işçi alacaklarının güvencesizliğini gösteren birçok örnekten biri. Ama devletin borç benim değil diyemeyeceği, ödeme yapmaktan kaçınmayacağı birileri de var. Ve ne yazık ki bunlar işçiler değil.
Kim onlar?
Eğer siz işçi değil de devletten “yap-işlet-devret”, “yap-işlet”, “işletme hakkı devri ve benzeri finansman modelleri çerçevesinde” ihale alan biriyseniz işiniz kolay. 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”dan yararlanabilirsiniz. Bu kanun örneğin “yap-işlet-devret” modeliyle devletten ihale alan şirketlerin kolayca dış kredi kullanmalarını sağlamak için çıkarılmıştır. Ayrıca bu kanuna dayalı olarak “Hazine Garantileri Kapsamında Yapılacak Ödemelerin Üstlenilmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” yayımlanmıştır.  Yasa ve yönetmelik dış kredi bulan yatırımcının para aldığı finans kuruluşuna devletin kefil olmasını “Hazine Garantisi” olarak tanımlamıştır.
Böylece Türkiye’deki bir yatırım için borç veren yabancı finans kuruluşunun örneğin bir Alman bankasının parasının geri ödenmemesi halinde devletin bu borç benim borcum değil demesi mümkün değil, para satan kuruluşun kârını devlet garanti altına almıştır. Yasa böyle! Bu yasayı kim, ne zaman çıkardı? Bu yasayı bu devlet, 28.03.2002’de çıkardı.*
Aslında devletin Anayasa ile bir anlamda işçiye kefil olduğu konular da var. Yaşama hakkını güvence altına almak, çalışma hakkını korumak devletin Anayasa ile üstlendiği yükümlülüklerden birkaçı.
Bir kişi, bir işyerinde işe başladığında işletme iznini devletin verdiğini, devletin işçi sağlığı-iş güvenliği önlemleri alınmamış bir işyerine işletme belgesi vermeyeceği kabulünden hareket etmektedir.
Bir işçi çalışırken işten çıkarıldığımda tazminatlarım ne olacak diye bir kaygı yaşamamalıdır. Devlet işçinin ücretlerini garanti etmeli; işçinin, işverenin acze düşmesi halinde zararının nasıl karşılanacağını yasa ve yönetmeliklerle belirlemiş olmalıdır. Oysa mevzuatta işçi alacaklarına yönelik, kapsayıcı ve yeterli güvence getiren bir düzenleme yok. Oysa, devletin, işçi alacaklarını da hazine garantisi verdiği yabancı finans kuruluşunun alacakları gibi güvence altına almış olması gerekir.
Soma’da Soma AŞ ile devlet arasındaki danışıklı (muvazaalı) sözleşmeye göre işçilere devlet tarafından verilmiş böyle bir garanti yok. Fakat bu sözleşme Sayıştayın da belirttiği gibi muvazaalı-danışıklı olduğu için TKİ gerçekte sorumludur.**
İşçilerin Soma AŞ ile Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) arasındaki ilişkinin danışıklı (muvazaalı) olduğunu mahkemede kanıtlaması halinde TKİ işçi alacaklarından resmen de sorumlu olacaktır.
İşçilerin hem bu ispat sürecini hem iflas etmiş işverenden alacakları olan diğer alacaklılar gibi hukuki sürecini hızla işletip sonuçlandıracak ne mali güçleri ne de bilgi birikimleri var. Devlet işçinin alacaklarını ödemeli, sonra işverenin mal varlığından devlet olmanın verdiği imtiyazları kullanarak işçilere ödediği paraları geri tahsil etmelidir.
 
* 09.04.2002 tarih, 24721 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.  
 

** “Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu SINIRLI SORUMLU Ege Linyitleri İşletmesi Müessesesi 2012 YILI RAPORU” Bu rapor; 03.12.2010 tarih ve 6085 sayılı Kanun ile 08.06.1984 tarih ve 233 sayılı KHK uyarınca düzenlenmiş, Rapor Değerlendirme Kurulunun 04.10.2013 tarih ve 79 sayılı Karar ile 37 nolu oturumunda kabul edilmiştir.” 

DİĞER HABERLER
AÇLIK SINIRI 7 BİN 245 TL’YE, YOKSULLUK SINIRI 23 BİN 600 TL’YE YÜKSELDİ
AÇLIK SINIRI 7 BİN 245 TL’YE, YOKSULLUK SINIRI 23 BİN 600 TL’YE YÜKSELDİ

Türk-İş’in verilerine göre eylülde açlık sınırı 7 bin 245,18 TL’ye, yoksulluk sınırı 23 bin 599 TL’ye yükseldi. Mutfak enflasyonu aylık yüzde 5,15 yıllık 130,01 arttı.

KUR ARTIŞI BAZ ETKİSİNE DAYALI ENFLASYON DÜŞÜŞÜNE SEKTE VURUR MU?
KUR ARTIŞI BAZ ETKİSİNE DAYALI ENFLASYON DÜŞÜŞÜNE SEKTE VURUR MU?

Son günlerde belirginleşen kur artışı iyice hızlanır, başka etkenler de devreye girerse son çeyrekte enflasyon öngörülenin üstüne çıkar ve bu da aralıkta başlayacak baz etkili yıllık enflasyon düşüşünün törpülenmesi sonucunu doğurur.

EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ
EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili teknik çalışmanın tamamlandığını duyurdu.

AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR
AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR

Batı Karadeniz’in ilk karma fuarı Türkiye-Ortadoğu Ticaret Fuarı (TRADEF) 21-24 Eylül tarihlerinde Kastamonu’da düzenlenecek.