Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Belkarper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Belkarper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
14 Ocak 2011
FİYAT ENDEKSLERİ 2010 YILI ENFLASYON HIZI

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK-eski adı ile Devlet İstatistik Enstitüsü) düzenlemiş olduğu üretici ve tüketici fiyat endekslerinde (ÜFE ve TÜFE) dikkati çeken gelişmeleri özellikle 2010 yılı ile ilgili olanları belirtmeye çalışacağım.

FİYAT ENDEKSLERİ 2010 YILI ENFLASYON HIZI

2003-2010 gibi bir orta vadeli dönemde üretici ve tüketici fiyatları, birbiri ile uyumlu, koşut gelişme göstermiştir.

2003 yılı baz alınarak endeks sayısı (2003=100) olarak belirlendiğinde, 2010 yılı sonunda ÜFE (üretici fiyat endeksi) 180.25e yükselirken; TÜFE (tüketici fiyat endeksi) de 181.86 düzeyine yükselmiştir. Kısa dönemde ÜFE ile TÜFEdeki gelişmeler birbirine koşut olmayabilir. Değişim oranları hatta yönleri farklı olabilir. Ancak en az bir orta vadede bu iki endeksin uyum göstermesi gerekir. Nitekim 2003-2010 döneminde de her iki endeksin sayıları birbirine çok yakın gelişme göstermiş; aralarında ancak 1.6 puan fark gözlenmiştir.

2010 yılında ÜFE ve TÜFEde yıllık ortalama artış hızı birbirine çok yakın olmuştur.

2010 yılında üretici fiyatları, yıllık ortalama (on iki ayın ortalaması) olarak yüzde 8.52 oranında artarken, tüketici fiyatların da yine yıllık ortalama olarak yüzde 8.57 oranında artmıştır.

Yıllık ortalama fiyat artışına göre, 2010 yılında bir önceki yıla kıyasla her iki endekste de fiyat artışı hızlanmıştır.

Yıllık ortalamaya göre, 2010 yılında ÜFEde yıllık fiyat artış hızı yüzde 1.23ten yüzde 8.52ye yükselirken, tüketici fiyatlarında da yüzde 6.25ten yüzde 8.57ye yükselmiştir.

Aralık ayı sonu itibarıyla, bir önceki yılın aralık ayına göre ÜFEde fiyat artış hızı yüzde 5.03den yüzde 8.87ye yükselirken; tüketici fiyatlarında yüzde 6.53ten hafifçe yüzde 6.40a gerilemiştir.

2010 yılında açıklanması gereken, tüketici fiyatlarında artışın yıllık ortalama olarak hızlanırken 2009 Aralık – 2010 Aralık sonu itibarıyla hafifçe de olsa, yavaşlaması ve üretici fiyatlarındaki artış hızının gerisinde kalmasıdır. Ekonomistlerin bu farklı yöndeki fiyat gelişmelerinin, ekonomide canlanma nedeniyle ÜFE hızlı yükselirken, tüketici fiyatlarında artışın duraklamasının hatta gerilemesinin bir açıklamasını yapmaları gerekir.

Üretici ve tüketici fiyatlarında farklı yönde gelişme yılın son iki ayında (kasım ve aralık) olmuştur.

Yılın son üç ayında TÜFE ve ÜFEde, bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık değişim yüzde olarak şöyledir:

Ekim 2010 sonu itibarıyla on iki aylık fiyat artışı TÜFE’de 8.62 olurken yıl sonunda yüzde 6.40a gerilemiş; ÜFE’e belirgin bir değişim olmamış; Ekim 2010 ve Aralık 2010 ayları sonu itibarıyla enflasyon hızı yüzde 8.92 ve yüzde 8.87 gibi birbirine çok yakın gerçekleşmiştir.

2010 yılının son üç ayında TÜFEdeki gelişmeler, önceki yılların eğiliminden farklıdır.

2010 öncesi TÜFEde yılların son üç aylarında genelde fiyat artışı görülürken, 2010 yılındaki gelişme bu genel eğilimin dışında kalmıştır.

Son altı yıllık dönem dikkate alındığında, TÜFEde yıllık artışın (12 aylık dönemler itibarıyla) yılın son üç ayında 2008 ve 2010 yılları dışında yavaşlamadığı, tersine, giderek hızlandığı görülmektedir. 2008 yılındaki gelişmeyi, krizin, durgunluğun etkisi olarak açıklamak mümkündür; ancak 2010 yılında genel eğilimden farklı yöndeki gelişmenin nedenlerinin açıklanması yapılmamıştır.

Fiyat endeksinde bu gelişme, enflasyon hedeflemesi yapan TC Merkez Bankasının beklentilerine, aldıkları önlemlere de bir yerde ters düşmektedir.

TC Merkez Bankası 2010 yılının kasım ve aralık aylarında zorunlu karşılık uygulaması ve oranlarını değiştirmiştir. Kasım 2010da Türk parası zorunlu karşılık oranını yüzde 5.5ten yüzde 6.0ya, Aralık 2010da da Türk Lirası yükümlülükler için zorunlu karşılık oranlarını vadesiz, ihbarlı, 1 aya kadar vadeli mevduatta yüzde 8.0e; 30 aya kadar vadeli mevduatta da yüzde 7.0ye yükseltmiştir. Türkiye bankacılık sisteminde mevduatın çok önemli bir bölümü, vadesiz, 1 ay ve üç ay vadeli hesaplarda toplandığından, mevduat üzerindeki zorunlu karşılık oranı, ağırlıklı ortalama olarak yükseltilmiştir. Zorunlu karşılık oranlarının yükselmesi, ancak enflasyon hızlanması beklentisi karşısında alınacak bir önlemdir.

Açıkçası, endekslerdeki genel eğilimlere de bakarak 2010 yılının son iki ayında TÜFEdeki gelişmede açıklanamayan bir aykırılık görmekteyiz.

CUMHURİYET – ÖZTİN AKGÜÇ

DİĞER HABERLER
ADKOTURK’TEKİ SENDİKA DÜŞMANLIĞINI PROTESTO ETTİLER
ADKOTURK’TEKİ SENDİKA DÜŞMANLIĞINI PROTESTO ETTİLER

Indomie Hazır Noodle üreticisi Adkoturk işvereni, yetki belgesi alarak örgütlenme çalışması yapan Tekgıda-İş Sendikası’na üye çalışanlarını işten çıkartarak sendikal örgütlenmeyi engellemeye çalışıyor.

CHİPİTA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
CHİPİTA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Chipita işyerinde çalışan üyelerimiz adına 01.01.2021/31.12.2022 yürürlük süreli 2.Dönem Toplu İş Sözleşmesi 20.04.2021 tarihinde imzalandı.