12 Aralık 2018
FAZLA ÇALIŞMA VE KIDEM TAZMİNATI HAKKI
İşçinin haftalık normal çalışma süresi 45 saattir. Bu süreyi aşan çalışmalara fazla çalışma (mesai) diyoruz.
Pazartesi günü okurumuzun sorusunda üç husus tespit etmiş ve işçinin bu sebeplere bağlı olarak iş sözleşmesini nasıl feshedebileceğini ele alacağımızı belirtmiştik. Bugün fazla çalışma nedeniyle iş sözleşmesinin feshinden söz edeceğiz.
Temel kural: İşçinin haftalık normal çalışma süresi 45 saattir. Bu süreyi aşan çalışmalara fazla çalışma (mesai) diyoruz.
Fazla çalışmanın hükmü: İşçiye fazla çalıştığı her bir saat için saatlik çalışma ücreti yüzde 50 zamlı ödenir. Saatlik çalışmasının karşılığı 100 TL ise fazla çalıştığı her bir saat için 150 TL ücrete hak kazanır.
İstisna :
1- İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde yılda 270 saate kadar yapılan fazla çalışmanın ücrete tabi olmayacağı; bu sürenin normal çalışma süresinden sayılacağı kararlaştırılabilir. Bu düzenlemenin varlığı karşısında yılda 270 saate kadar fazla çalışma yapan işçinin zamlı ücret talebi kabul görmeyecektir.
2- Denkleştirme halinde fazla çalışma ücretine hak kazanılmaz.
Fazla çalışmanın sınırı: İşveren işçiyi, zamlı ücret ödemesi yapsa bile günde 11 saatten fazla çalıştıramaz. Bu kurala aykırı davranış idari para cezası ile karşılanır.(4857 sayılı İş Kanunu madde 104/1)
Gece çalışmasında fazla mesai : Gece çalışması kural olarak 7.5 saati geçemez. Geçerse haftalık normal çalışma süresi olan 45 saat aşılmamış olsa dahi işçi fazla çalışma ücretine hak kazanır. Ancak turizm, özel güvenlik ve sağlık ile ilgili iş yerlerinde çalışan işçiye yazılı onayı alınmak kaydı ile gece 7.5 saatten fazla gece çalışması yaptırılabilir.
Fazla çalışma yapan işçiye bu çalışmaya karşılık gelen zamlı ücretin ödenmemesi, işçi açısından haklı fesih nedeni teşkil edecektir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
