Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
22 Aralık 2019
FAİZ VE KUR

Doğru faiz politikası ekonomik istikrarın olmazsa olmazlarından birisidir.

FAİZ VE KUR

Doğru faiz politikası ekonomik istikrarın olmazsa olmazlarından birisidir. Başka bir ifade ile, bir ekonomik istikrar politikası aracı olması için önce faizlerin istikrarlı olması gerekir. Türkiye gibi çift haneli enflasyon yaşayan ekonomilerde söz konusu faiz reel faizdir. Çünkü enflasyondan şişen nominal faiz her zaman yanıltıcı olabiliyor.

1. Bu yeni faizler dövize talep yaratır ve kur istikrarını bozar. 
 
13 Aralık itibariyle Merkez Bankasının ortalama fonlama maliyeti yüzde 10.60’tır. MB beklenti anketine göre de, 2020 yılı TÜFE beklentisi yüzde 10.07’dir. Bu şartlarda 2020 yıl sonu için reel faiz oranı beklentisi yüzde 0.48’dir.
 
Yine 13 Aralık itibariyle MB verilerine göre, bir yıllık ve daha fazla vadeli mevduat için  ortalama faiz yüzde 10.94’tür. Beklenen TÜFE oranına göre reel faiz 0.79’dur. Mevduat faizi üzerindeki vergi yükü de dikkate alınırsa ele geçen reel faiz oranı daha da düşer. (aşağıdaki tablo)
 
 
Türkiye şartlarında bu reel faizler düşüktür. Riskleri karşılamıyor. Türkiye’nin beş yıllık tahvilleri uluslar arası iflas riski sigorta oranı (CDS) 285 baz puandır. Demek ki TL reel faizlerinin de önce en az bu risk pirimi kadar olması gerekir. Artı Döviz yerine TL’yi cazip kılacak, ayrıca yabancı sermaye çekecek bir reel faizinde ilave edilmesi gerekir. Yani reel faiz en az yüzde 4 veya 5 olmalıdır. Bu günkü yüzde birin altında kalan reel faizler, orta ve uzun dönemde döviz tutma talebini artırır ve  enflasyon üstünde kur artışı yaratır.
 
2. Mevduata eksi faiz dolarizasyonu artırdı.
 
Son dokuz yılda, TÜİK’in TÜFE’ bazlı finansal yatırım araçları reel getiri oranlarına göre, mevduat faizi bu dokuz yılın yedi yılında reel kayıp getirdi.
 
Brüt (vergi kesilmemiş) reel faiz getiri oranı bir defa 2016 yılında yüzde 1.2 ikinci defa bu yıl 2019 (kasım) yüzde 11.48 oranında reel getiri sağladı.
 
Bu sene kur şoku sonrasındaki geçiş yılı idi. Bir geçiş döneminde TL mevduat faizi yüksek oldu. 2016 yılında da mevduat faizi reel getiri oranı 1.2 oldu, fakat doların reel getiri oranı çok daha yüksek 10.34 oldu. (aşağıdaki tablo)  
 
 
Genel olarak baktığımız da, sanki birileri spekülatörler, dolarizasyona yönlendirmek için kasıtlı TL faizleri ile oynamış görünümü ortaya çıkıyor.
 
3. Faiz anarşisi kırılganlığı artırdı. Kırılganlık kurları etkiledi.
 
Dünyanın her yerinde faiz denilince yıllık faiz oranı anlaşılır. Oysaki bizim bankalar kartel oluşturmuş gibi tamamı mevduatta yıllık faiz üstünden kredilerde ise aylık faiz üstünden uygulama yapıyorlar. Aylık faiz belirsizliğin tescilidir. Kırılganlığı artırır. Kırılganlık yüksek olursa TL’ye güven düşer ve daha güvenli paralara olan talep artar.
 
 
Ayrıca, yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi kredi faizleri de her zaman yüzde yüzden farklı olmuştur. Bu kadar fark para piyasa düzenini bozar.
 
Özet: Çözüm için önce doğru tespit ve teşhis gerekir… Kurlarda istikrarı acaba dış güçler mi bozdu yoksa bizim yanlışlarımız mı bozdu?
DİĞER HABERLER
SİGARADA MUTLU SON
SİGARADA MUTLU SON

Sendikamızla British American Tobacco (BAT) arasında sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) görüşmeleri anlaşma ile sonuçlandı.

ÖZSOY UNLU MAMÜLLER’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
ÖZSOY UNLU MAMÜLLER’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Özsoy Unlu Mamüller Gıda (Bolca Mantı) işyerinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, Tekirdağ’da yapılan toplantıyla başladı.

TÜFE’DE 2023’ÜN MADDE SEPETİ VE AĞIRLIKLAR NASIL DEĞİŞECEK?
TÜFE’DE 2023’ÜN MADDE SEPETİ VE AĞIRLIKLAR NASIL DEĞİŞECEK?

TÜİK yarın ocak ayı TÜFE oranıyla birlikte 2023’ün madde ağırlıklarını da açıklayacak. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıtın ağırlığı artacak. Buna karşılık otomobil, kira, ekmek gibi kalemlerin ağırlığı düşecek.

SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Sırma Grup işletmesinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.