Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
04 Ekim 2022
EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA

TÜİK eylül ayında resmi enflasyonun yıllık yüzde 83,45 olarak hesaplandığını açıkladı. 24 yılın en yüksek enflasyonu yaşanırken iktidar baz etkisine güveniyor. Bu enflasyon hesabı ücret zamlarını etkileyecek.

EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA

Ülke ekonomisinde tarihin en ciddi kur dalgalanmaları yaşanırken enflasyon da Mayıs 2021’den bu yana kesintisiz yükselişini sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan resmi enflasyon verisi ise ülke gerçeğinden giderek daha da uzaklaşıyor.

TÜİK’in yayımladığı eylül ayı tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) yıllık artış yüzde 83,4 aylık artış ise yüzde 3,08 oldu. Resmi enflasyon 1998 yılından bu yana en yüksek seviyeye çıkarken AKP Aralık 2002’de yüzde 29,7 ile devraldığı enflasyonu 20 yıl sonra 83,4’e yükseltti.

Yurtiçi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) de eylülde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 151,50 artışla yükselmeye devam etti. Aylık üretici enflasyonu yüzde 4,78 oldu.

Eylülde tüketici fiyat endeksinde kapsanan 144 temel başlıktan 18 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 2 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 124 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek artış yüzde 117,66 ile ulaştırmada yaşandı.

İktidar enflasyonda baz etkisiyle düşüşün hayallerini kursa da sokakta hissedilen pahalılıkta baz etkisi yok. AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, “Enflasyonu, hızla düşürecek kabiliyete sahip bir ülkeyiz. Bunu geçmişte yaşadık, sonra da düşürdük” dedi ancak TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon baz etkisi ile düşüşse de hayat pahalılığı dar gelirlilerin yaşamlarını etkilemeye devam edecek.

Enflasyonda öncü göstergeler olarak kabul edilen Türk-İş gıda enflasyonu ve İstanbul perakende fiyatlar endeksi eylül ayında fiyatlardaki artış hızının devam ettiğine işaret etmişti.

Türk-İş, Ankara’da hesaplanan gıda enflasyonunun eylülde bir önceki aya göre yüzde 5,15, bir önceki yıla göre yüzde 130 arttığını ve açlık sınırının ise 7 bin 245 TL ile mevcut asgari ücretin bin 745 TL üzerinde gerçekleştiğini açıkladı.

İTO’nun ölçtüğü İstanbul enflasyonu ise Eylül’de 3 hanelere çıktı. İstanbul’un enflasyonu perakendede yüzde 107,42, toptan fiyatlarda yüzde 98,17 artış yaşandı.

G20’DE ENFLASYON ŞAMPİYONU TÜRKİYE

G20 ülkelerinin açıklanan son enflasyon verileri dikkate alındığında Türkiye’nin liderliğinin de devam ettiği görüldü.

Türkiye’yi yüzde 78,5 enflasyonla Arjantin, yüzde 14,3 ile Ukrayna ile savaşta olan Rusya izledi.

POLİTİKA FAİZİYLE MAKAS 71,5 PUANA YÜKSELDİ

TCMB politika faizi ile enflasyon makasında yeni rekor seviyeye çıkıldı.

Veriler enflasyonla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizi arasındaki makasın rekor seviyeye yükseldiğini gösterdi.

Buna göre söz konusu makas 71,5 puana yükseldi.

Enflasyonda yükseliş ivmesi devam ederken Eylül toplantısında TCMB’nin 100 baz puanlık faiz indirimine gitmesi bu makasın daha da açılmasına neden oldu.

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçen hafta yaptığı açıklamalarda faiz indirimlerinin devam edeceğini ifade etmişti.

EN YOKSULLARIN GIDA ENFLASYONU YÜZDE 137

Son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. 2003 bazlı TÜFE ve gıda enflasyonu endeksleri 2022 Eylül ayında sırasıyla 1.047 ve 1.374 oldu. Böylece gıda enflasyonu endeksi ile TÜFE arasındaki fark yüzde 31 oldu.

TÜİK tarafından yayımlanan resmi enflasyon oranları farklı gelir gruplarını yansıtmıyor. DİSK-AR TÜİK’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin hissettiği enflasyonu hesapladı. Gıda enflasyonu ortalama yüzde 93,1 olarak gerçekleşirken emeklilerin gıda enflasyonu yüzde 118,5, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 137,3 olarak gerçekleşti. Hesaplama enflasyonun gelir gruplarına göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koydu.

GERÇEKLİKTEN UZAK ENFLASYON TÜM ÜCRET ZAMLARINI ETKİLİYOR

TÜFE ne kadar düşük belirlenirse tüm emekçilerin ücretlerine yapılacak zam da o kadar düşük belirleniyor. Ocak 2023’te memur maaşları ve emekli aylıkları 6 aylık enflasyona göre artacak. Üç aylık resmi enflasyon yüzde 7,1, resmi enflasyon önümüzdeki 3 ay boyunca aylık yüzde 3,5 artmaya devam ederse yılın 6 aylık enflasyon yüzde 19 olarak hesaplanıyor. Böylece yasal zam oranları yüzde 19 seviyesinde gerçekleşebilir.

Enflasyona bağlı olarak belirlenen ücretler:

•Memur, işçi, BAĞKUR emeklilerinin maaşlarına yapılacak zammın tamamı
•Toplu İş Sözleşmesi (TİS) yapılan işçilerin ve kamu ekçilerinin ücret ve maaşlarına yapılacak zamlara ek enflasyon farkı
•Asgari ücret zammı
•Özel sektörde çalışan beyaz yakalı ücretlilere yapılan zamlarda en önemli faktör

ASIL KOPUŞ TÜİK’TE!

Ekonomistler enflasyon rakamlarına ilişkin değerlendirmelerini sosyal medya hesaplarından paylaştı. İktisatçıların AKP’nin ekonomi politikalarını da eleştiren değerlendirmeleri şöyle:

•Prof. Dr. Hakan Kara: 99 yıllık Cumhuriyet tarihinin en apansız enflasyonu, 2. Dünya Savaşı’nda yaşanmıştı. Rekoru kırmak, epistemolojik heterodoks nöro ekonomi modeline nasipmiş.

•Prof. Dr. Erinç Yeldan: Enflasyon oranı, Merkez Bankası’nın para politikasına Cumhurbaşkanı ve AKP Başkanı tarafından yapılan açık müdahaleler ve izleyen rasgele tasarımlar sonucunda 3 ay içinde yüzde 17’den önce yüzde 50’lere, sonra da 80’lere fırladı ve o düzeyde kaldı. Bir senedir hâlâ neyin analizi? TÜİK fiyat istatistiklerinde epistemolojik kopuş: Eylül ayında yıllık bazda tüketici fiyatları yüzde 83, üretici fiyatları yüzde 151 artmış. Emir komuta altında rasgele para politikasına devam.

•Mahfi Eğilmez: TÜİK, yıllık enflasyonu (TÜFE) yüzde 83,45 olarak açıkladı. Ekleyecek bir şey yok.

•Prof. Dr. Yalçın Karatepe: Asıl “epistemolojk kopuş” TÜİK’te: TÜFE Eylül ayında aylık yüzde 3,08, yıllık yüzde 83,45.

KAYNAK Birgün
DİĞER HABERLER
BASINA VE KAMUOYUNA
BASINA VE KAMUOYUNA

EN DEĞERLİ VARLIKLARIMIZ ÇOCUKLARIMIZ Son günlerde kamuoyuna yansıyan ve gün geçtikçe giderek artan çocuk istismarı haberlerini utanarak ve büyük bir üzüntüyle izliyoruz. Oysa biz cumhuriyetin kuruluşundaki ilk adımı çocuklara bayram olarak hediye eden ve geleceğin sahipleri olarak kabul eden, onları koruma görevini devletin sorumluluklarından sayan bir neslin evlatlarıyız. Bilimin, aydınlanmanın, gelişmişliğin ilk göstergesi sağlıklı, mutlu, […]

KÜRESEL ENFLASYON VE ÜCRETLER
KÜRESEL ENFLASYON VE ÜCRETLER

ILO’nun küresel ücretlerle ilgili son raporuna göre, pandemiyle başlayan, Rusya- Ukrayna savaşı ve küresel enerji krizi ile tetiklenen küresel yavaşlama ile birlikte, yüksek enflasyon, pek çok ülkede reel aylık ücretlerde çarpıcı düşüşlere yol açıyor.

‘EYT’DE GERÇEKÇİ BİR ÇALIŞMA YAPACAĞIZ’
‘EYT’DE GERÇEKÇİ BİR ÇALIŞMA YAPACAĞIZ’

Merakla beklenen EYT düzenlemesi hakkında konuşan Bakan Vedat Bilgin, “En kapsamlı düzenlemeyi yapacağız” dedi.

İŞÇİ DEĞİL KÖLE ARIYORLAR
İŞÇİ DEĞİL KÖLE ARIYORLAR

Türk-İş Başkanlar Kurulu asgari ücret konusunda bir bildiri yayımladı. “İnsana yakışır bir yaşamı sağlayacak tutarın temel alınmasını” istedi.