Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
04 Ekim 2023
ENFLASYONUN NEDENİ; GÜVEN VE PANİK

Eylül ayı enflasyonu olarak; TÜİK, TÜFE ‘ oranını yüzde 61,53 ve İTO İstanbul geçinme endeksini yüzde 73,13 açıkladı. Arada 11 yüzdelik puan fark var.

ENFLASYONUN NEDENİ; GÜVEN VE PANİK

Yine Eylül ayında TÜİK yıllık Yİ-ÜFE oranı yüzde 47,44 olarak, İTO Toptan eşya fiyatlarını yüzde 67,79 olarak açıkladı.

1.TÜİK Enflasyon güven sorunu yarattı.

TÜİK ve İTO‘nun 11 puan enflasyon farkı, dünya yıllık ortalama enflasyonun üstünde bir farktır. Söz gelimi G 20 ülkeleri içinde, Türkiye ve Arjantin’i çıkarırsak en yüksek yıllık enflasyon oranı yüzde 6,8 ile Hindistan’dadır. Diğerlerinde bu oran daha düşük ve Çin’de binde birdir.

Bunların ötesinde bir de halkın yaşadığı gerçek enflasyon var. Söz gelimi halkın harcama sepetinde daha yüksek yer tutan gıda fiyat artışı eylül ayında TÜFE’ nin üstünde ve yüzde 75,14 oldu.

ENFLASYON

Yİ-ÜFE ve toptan eşya fiyatları, maliyetleri gösterir. Eğer iki kurum arasında 20 puan fark varsa, bu durumda kimse yatırım maliyet hesabı ve fizibilite yapamaz.

Dolayısıyla TÜİK’in bilerek veya bilmeyerek enflasyonu daha düşük göstermesi yerli ve yabancı sermaye için güven sorunu ve belirsizlik yarattı.

Zaten, TÜİK’in açıklamasına göre; ekonomik güven endeksi 100 altında 95 seviyesindedir. 100 altı güvensizlik demektir.

Güven sorunu yatırımları ve üretimi engelledi. Yerli sermaye de artık dışarıda yatırım yapıyor. Sanayi üretimi bu sene ikinci çeyrekte yüzde 2,6 oranında daraldı.

Yatırımlarda gerileme, üretimde daralma nedeni ile içerde mal arzı da daraldı. Telafi etmek için tüketim malı ithalatı arttı. Geçen sene Ocak-Ağustos arasında geçen 8 ayda, toplam ithalat içinde tüketim malının payı yüzde 7,7 iken bu sene bu pay yüzde 12,3 e çıktı.

Eğer istikrar sorunu varsa; hükümetlerin görevi ciddi ve inandırıcı bir istikrar programı hazırlamaktır. Ancak hükümet Rutin orta vadeli ve niyete dayanan bir plan açıkladı. Güven sorunu daha çok arttı.

Aslında; Güvenin temel dayanağı, Hukuk; demokrasi, mülkiyet güvencesi, kurumsal devlet ve sosyal huzurdur. Üstüne TÜİK’ ve devlet verilerine güvensizlik eklenince istikrar daha çok bozuldu.

2.Üretici ve tüketici panik yaşıyor.

Üretici ve toptancı, malımı depoda yerine koyamam diye fiyatlarını maliyetlerin çok üstünde artırıyor. Perakendeci de aynı anlayışla ve aynı malı sonrasında daha pahalı aldığı için panik yaşıyor. Fiyatları artırabildiği kadar artırıyor. Tüketici de aynı malı daha pahalı olacağını bildiği için bu gün daha çok mal alıyor ve talep artıyor.

3.Eksi reel faiz TL’ den kaçışa neden oluyor.

MB’nın faizi enflasyonun altında tutmaya devam etmesi yani yüksek eksi reel faiz, TL’den kaçışa neden oluyor. MB’nın ve BDDK’nın bankaları TL’ mevduata zorlaması da bir faiz anarşisi ve panik yarattı ve TL’ den kaçışı hızlandırdı. Talep artışı doğal olarak TÜFE’nin de artmasına neden oldu.

4.Piyasada ikili üretim yapısı oluştu.

Hükümet maaş ve ücret politikasını seçim odaklı yürütüyor. TÜİK’in, maaş ve ücret düzeltmesinde TÜFE’ yi daha düşük göstermesi maaş ve ücretlerin nispi olarak düşük kalmasına neden oldu. Reel maaş ve ücretlerin düşmesi de mal ve hizmet üretiminde verimliliğin düşmesine neden oldu. Aynı nedenle gelir dağılımı daha çok bozuldu. 10 milyon Suriyeli de eklenince halkın refahı düştü, sosyal sorunlar tırmandı.

Bir ekonomide gelir dağılımı bozulursa, talep ve üretim yapısı da bozulur. Kitlesel üretim azalır ve mal arzı daralır. Fiyatlar artar. Daha pahalı ve daha karlı olan Lüks mal üretimi artar.

Türkiye de lüks lokantalar doludur. Lokanta fiyatları Yunanistan’dan daha pahalıdır. Bu durum gelir dağılımının ne kadar bozuk olduğunu gösterir. Nüfusun yüzde 90’ı yoksullaştı, yüzde 10’u zenginleşti. Lokantaları dolduran bu yüzde 10 zengin nüfustur.

5.Enflasyon artmaya devam edecek

Çekirdek enflasyon; yönetemeyeceğimiz şartlar altında, söz gelimi hava koşullarına bağlı olarak değişen işlenmemiş gıda fiyatları, Yurt dışı şartlara ve kararlara bağlı olan enerji fiyatları, üzerinde yüksek vergi yükü olan tütün ve alkollü içecek fiyatları ile fiyatı küresel düzeyde oluşan altındaki fiyat artışını çıkardıktan sonraki, fiyat endeksidir.

Eylül ayında yıllık çekirdek enflasyon(B) TÜFE‘den daha yüksek yüzde 67,22 oldu. Çekirdek enflasyonun yüksek olması, enflasyon direncinin de yüksek olduğunu gösterir.

Bu şartlarda; Eğer hükümet bir istikrar programı hazırlamaz ise, faizleri reel faiz seviyesine çıkarmaz ise, otokrasi devam ederse, yargı bağımsızlığı sağlanamazsa, sosyal ve siyasi güven sağlanamazsa, hiper enflasyona gideriz.

KAYNAK Esfender KORKMAZ / Yeniçağ
DİĞER HABERLER
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR

Gıda fiyatları 48 aydır kesintisiz artıyor. Gıda Mühendisleri Odası, “Alım gücü düşen halk, sayıları hızla artan sağlıksız taklit ürünlere yöneliyor” uyarısında bulundu.

SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!
SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!

Yoksulluğun vurduğu çocuklar saatler boyu okullarda aç kalmak zorunda kalıyor. Ne evden yiyecek götürebiliyor ne de paraları olmadığı için kantinden bir şey alabiliyor.

NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Sendikamız ile Nuh’un Ankara Makarnası arasında şubat ayında başlayan yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlandı.

DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN
DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN

Dünya emek gündeminden haberler.