Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
04 Mayıs 2023
“ENFLASYONU YARI YARIYA DÜŞÜRDÜK” DİYENİN BAŞI AĞRIMAZ!

Ne demiş atalarımız… “Yiğidi öldür, hakkını yeme!” Biz de öyle yapmak, bu büyük başarıya(!) alkış tutmak durumundayız.

“ENFLASYONU YARI YARIYA DÜŞÜRDÜK” DİYENİN BAŞI AĞRIMAZ!

Ne mi o başarı; tabii ki enflasyona karşı verilen mücadele ve elde edilen sonuç…

Daha şunun şurasında geçen yılın ekim ayında yıllık TÜFE artışı yüzde 86’ya dayanmıştı. Ne oldu! İşte dün yapılan açıklamayla nisan sonundaki oranın yüzde 44’e indiğini gördük.

Gerçi böyle hızlı bir düşüş bekleniyordu. 26 Eylül 2022’de yıllık enflasyonun 45-50 puan düşebileceğini dile getirmişiz. Bu yazımızda bir de kupür yer alıyor, tam bir ay önceye ait, orada da dünkü açıklamada yer alan oranlara işaret etmişiz. Hem aylık orana, hem yıllığa. Çünkü görünen köy kılavuz istemiyordu ki…

Ama olsun, tahmin ediliyorduysa da bugün önemli… Şimdi “Enflasyon yarı yarıya düştü” dedik diye hemen itiraz etmeyin. Tamam, tabii ki enflasyonun artış ya da azalışı böyle nitelenmez ama bırakın biraz tadını çıkaralım. Hiç olmazsa bir gün “Enflasyonu yarıya indirdik, yarı yarıya düşürdük” diye mutlu olalım.

Çıkaran kimdi?

Ve gerçeğe dönelim… Diyelim 86’dan 44’e inilmesi yarı yarıya azalma olarak görülebilse, böyle bir niteleme doğru olsa bile “Yüzde 86’ya çıkaran ben miydim” sorusunu sormak herkesin hakkıdır.

Kaldı ki elbette yıllık enflasyon oranının azalması kendi içinde oranlanarak ifade edilemez. Dolayısıyla 86’dan 44’e inilmesi de yarı yarıya düşüş olarak nitelenemez.

Ayrıca yıllık oranın yüzde 86’dan 44’e inmesi alınan bir dizi önlem sayesinde mi oldu, yoksa büyük ölçüde kendiliğinden aritmetiğin bir cilvesiyle mi? Bu sorunun yanıtı da belli zaten.

Son bir yılın hesaplamasından geçen yılın nisanındaki yüzde 7.25’lik oran çıkarken yerine bu yıl yüzde 2.39’luk oran değil de örneğin yüzde 7.26’lık bir oran girse yıllıktaki gerileme sürecek miydi?

Ya da geçen yılki artış yüzde 2.38 olsa, bu yılki yüzde 2.39’dan sonra gerileme yaşanır mıydı?

Döviz ve enerji fiyatları

Fiyatlardaki artış hızını yavaşlatmak adına yapılan iki temel uygulama var.

Biri geçen yılın ağustosundan beri devrede. Döviz kurunun artmasını önlemek. Bunda mart sonuna kadar da başarılı olundu. Her ne kadar nisanda yay artık tutulamayacak ölçüde gerilmişse de, dövizde ikili, üçlü fiyatlar oluşmuşsa da hala ok yayda duruyor. Ne ok elden kaçtı, ne yay kırıldı. Herhalde on gün daha idare edilir.

Bir diğer önlem olarak enerji fiyatlarının artmaması sağlandı. Önceki aylarda özellikle sanayide kullanılan doğalgaz ve elektriğe yüklü zamlar yapılırken bu kez tersi oldu. Böylece maliyet baskısının kırılması amaçlandı.

Fiyatlar yine de artıyor, yine de artıyor!

Bütün bunlara rağmen fiyat artış hızının önüne geçmek mümkün olmadı. Zaten artış hızını sıfıra indirmek söz konusu değil, böyle bir amaç da yok.

Nisanda yüzde 2.39 olan ve çıtayı çok yukarı koyduğumuz için bize düşükmüş gibi görünen artış, geçen yılki yüzde 7.25 hariç tutulursa tüm nisan aylarının en yüksek artışı.

2003 yılından bu yana hesaplanan TÜFE’de daha önce hiçbir yılın nisan ayında yüzde 2 bile aşılmamıştı. Dolayısıyla “Aylık artış ne kadar da düşük geldi” diye havalara zıplamanın alemi yok! Zıplayan var mıdır bilmiyorum da, muhtemelen çıkar.

Aslolan fiyatların seyri

Fiyatların yıllık artışının geriliyor olması ve ekimden nisana altı ayda yüzde 86’dan yüzde 44’e inilmesi bir gösterge olarak elbette iyidir de, fiyatlar artmaya, geçim zorluğu tırmanmaya devam ediyor.

Yüzde 44 olarak gördüğümüz üstelik ortalama fiyat değişimi. Vatandaşın harcamasının önemli bir kısmını ayırmak durumunda kaldığı gıdadaki artış daha yüksek.

Bu gerçek bir yana, geçen yıl ekimde yüzde 86 yıllık fiyat artışı varken 100 olan ortalama fiyat düzeyi, yani endeks, yıllık artışın yüzde 44’e indiği nisanda ne oldu? O da düştü mü?

Ne gezer? Geçen yılın ekiminden bu yılın nisanına kadar geçen altı ayda fiyatlar yüzde 20 arttı. Bu yüzde 20, TÜFE’deki ortalama artışa işaret ediyor. Detaya inildiğinde yüzde 20 artış ne ki!

Yıllık artış nisanda yüzde 40-45 arasına inecek

Yıllık artış oranında matematiğin emrettiği baz etkisine dayalı iniş nisan ayında da sürecek; sonrası meçhul…

Geçen yılın nisan ayında, 2021’in aralık ayındaki yüzde 13.58 ve geçen yılın ocak ayındaki yüzde 11.10’dan sonraki en yüksek artış yaşanmıştı. Tüketici fiyatları geçen yılın nisan ayında yüzde 7.25 artış göstermişti.

Bu nisandaki artışın çok daha düşük kalacağı ortada. Hele hele elektrikte yapılacağı açıklanan indirim bu yavaşlamada önemli bir rol oynayacak. Dolayısıyla nisanda da marttaki gibi yüzde 2 ile yüzde 2.5 arasında bir artış gelmesi beklenebilir. Bu durumda en geniş marjda söylersek yıllık oran nisan sonunda yüzde 40-45 aralığına gerileyecektir.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Ekonomim.com
DİĞER HABERLER
ÇOCUK İŞÇİ UTANCI
ÇOCUK İŞÇİ UTANCI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılında Türkiye nüfusunun yüzde 26’sını oluşturan çocukların, aynı dönemde işgücüne katılım oranının yüzde 21,1’e yükseldiğini duyurdu. Geçen yıla göre çocuk işçiliği 3,5 puan arttı.

CARGİLL’DE İMZA TÖRENİ
CARGİLL’DE İMZA TÖRENİ

Sendikamızın kısa bir süre önce toplu iş sözleşmesi görüşmelerini anlaşma ile tamamladığı Cargill’de işveren heyetinin ve yönetim kurulumuzun katılımı ile imza töreni düzenlendi.

İŞSİZLER ÖDENEĞE ERİŞEMİYOR
İŞSİZLER ÖDENEĞE ERİŞEMİYOR

Koşulların ağır olması ve kaynakların amacı dışında kullanılması nedeniyle işsizlik ödeneğinden yararlananların sayısı azılıyor.

EMEKÇİNİN GREV HAKKI İADE EDİLDİ
EMEKÇİNİN GREV HAKKI İADE EDİLDİ

AYM, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkını engelleyen düzenlemeyi iptal etti.