Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
09 Ağustos 2022
ENFLASYONU DOLAR MI TETİKLİYOR, DOLARI ENFLASYON MU?

Dövizin aralık ayında spekülasyon yapılarak yükseltildiğini söyleyenler, şimdi de dövizdeki artışın suçlusu olarak enflasyonu gösteriyor.

ENFLASYONU DOLAR MI TETİKLİYOR, DOLARI ENFLASYON MU?

Sakın arada bir gerçek atlanıyor olmasın! Sakın enflasyonu da döviz yükseltmiş olmasın!

Hem aralıktaki spekülasyona zemin hazırlayanlar, bu durumu yaratanlar kimlerdi?

Tam klasik “tavuk-yumurta” sorusu gibi oldu. Hangisi hangisini tetikliyor; enflasyonu dolar mı, doları enflasyon mu? Yoksa ikisini birden harekete geçiren başka etkenler mi var?

Geçenlerde özet olarak şöyle bir açıklama yapıldı:

“Dövizin aralık ayındaki tırmanışında spekülatif etkenler rol oynadı.”

İlginç değil mi?

-O dönem spekülasyon yapılmasına zemin hazırlanmamış gibi!

-Hatta hatta özellikle spekülasyon yapılsın istenmemiş gibi!

-Daha da ötesi bu spekülasyon el ovuşturularak izlenmemiş gibi!

-21 Aralık’tan sonra yapılan açıklamalarda “Bu işten vatandaş zararlı çıktı” denilerek, o süreçten kimin karlı, kimin zararlı çıkacağının bilindiği itiraf edilmemiş gibi!

Faiz indirimiyle birlikte kurun oralara gideceği belli ki zaten tahmin edilmişti ve ne zaman ne yapılacağı da hiç kuşkusuz çok önceden kararlaştırılmıştı. Ne yani, 20 Aralık akşamı açıklananlar, yani kur korumalı mevduat, gün içinde mi kararlaştırılmıştı!

Şimdi de tutmuşlar “Dövizin aralık ayındaki tırmanışında spekülatif etkenler rol oynadı” diyorlar.

Kesinlikle doğru, “Spekülatif etkenler rol oynadı” da bir kez daha soralım, bu zemini kim hazırladı?

Şimdi yeni bir aşama…

Bu kez tartışma yeni bir boyuta taşındı…

“Döviz kuru aralıkta spekülasyon sonucu artmıştı, şimdi ise enflasyon yüzünden artış yaşanıyor.”

Arada olan biten atlanmış sanki!

Yani enflasyonun nasıl olup da bu düzeye fırladığı gerçeği.

Sakın enflasyonu buralara taşıyan döviz kuru olmasın!

Hadi bu gerçeği gözden kaçırdınız diyelim, şimdiki kur artışında temel etken enflasyon mu yani?

Bir ülkenin ulusal parasının değeri, o ülkedeki enflasyon ile karşı ülkedeki enflasyon farkı kadar düşer, düşmelidir, tamam.

Ama bırakın teoriyi? Şu an Türkiye için bu teorinin geçerli ve yeterli olması için gereken koşullar var mı?

Varsayın yaz mevsimi avantajıyla fiyatlar artmıyor.

Varsayın ham petrol fiyatları düştü, bu sayede akaryakıta zam gelmiyor ve fiyatlar yatay seyrediyor.

Şimdi TL değer kaybetmeyecek mi yani?

Eğer teoriye takılıp kalırsanız, evet kaybetmeyecek.

-İyi de her ay neredeyse 10 milyar dolar ticaret açığı veriyorken…

-Yıllık ticaret açığı 80 milyar doları aşmış ve tırmanışını sürdürüyorken…

-Her geçen ay biraz daha fazla dış borçlanmaya gidiyor ve bunların geri ödemesi ve faizi için döviz bulma ihtiyacı duyuyorken…

-Sonuçta dış ticaret açığı turizm gibi, navlun gibi döviz gelirleriyle kapatamayıp, bir de üstüne yine her ay 8-10 milyar dolar cari açık vermeye devam ediyorken…

Nasıl olacak da yalnızca enflasyondaki artışın durmasına bağlı olarak kur artışı da duracak? Kaldı ki biz enflasyonun durması ya da düşmesi derken genellikle yıllık oranın gerilemesini anlıyoruz, oysa dövizi geriletecek ya da artışını durduracak kavram, bir önceki düzeye, yani aya göre fiyat artışının olmaması veya çok az olmasıdır.

Biz o aşamanın o kadar uzağındayız ki…

Dövizin üstündeki baskıyı adeta tümüyle yok etmişiz de yukarıda sıraladığım etkenleri ortadan kaldırmışız da şu enflasyonu da hallettik mi, ki o da yakın(!), kur artışı belasından da kurtulacakmışız.

Büyüklere masallar kıvamında bir çalı hikayesi!

Enflasyon düşse de dolar düşmeyecek

Bir kez daha altını çizeyim…

Bizde enflasyonun düşmesi kavramı zihinlerde “Fiyatların gerilemesi olarak yer etkin” istiyorlar. Oysa enflasyonun düşmesi fiyatların gerilemesi demek değildir. Aynı örneği vereceğim. Enflasyon yüzde 50 iken 100’den 150’ye çıkan bir malın fiyatı, enflasyon yüzde 10’a indiğinde bu kez 150’den 165’e yükselir. Enflasyon oran olarak düşmüştür ama malın fiyatı artmaya devam etmektedir.

Bir kere ortada böyle bir gerçek var. Dolayısıyla “Enflasyon düştü” dedikleri koşullarda bile fiyatlar artmaya devam edecek, bu artışın etkisiyle de döviz “yalnızca enflasyona bağlı olsa bile” yükselmesini sürdürecektir. Bundan kaçış yok!

Geçtik diğer tüm etkenleri; cari açık veriyor olmamızı, döviz ihtiyacımızın devam edecek olmasını, rezervimizin bulunmamasını, ekonominin geleceğine ilişkin umutların tümüyle tüketilmiş olmasını ve güvensizliği, bu güvensizlikte dolayı yabancının Türkiye’yi tercih etmemesini… Bunları aşabilsek bile Türkiye’de dövizi aşağı çekecek şekilde bir fiyat gerilemesi yaşanması o kadar zor ki…

Dolar kaç lira mı olacak?

Gelelim can alıcı soruya, doların kaç lira olacağına…

Aslında başlıktaki sorunun yanıtı çok kolay…

Ben hemen yanıt vereyim:

“İlk etapta 18 lira aşılacak, sonrasında kritik düzeyler var; en başta 20 düzeyi. Burası da aşıldıktan sonra 22.5 ikinci kritik düzey. Dolar 22.5 ile 23 arasında bir süre salınabilir, 23 aşıldıktan sonra önce 25, sonra 30 görülebilir…”

Siz bu sayıların yerine başka sayılar koyun, 20 demeyin de 21 deyin, 25 yerine 24 yazın, yine olur.

Dikkat ederseniz sayı veriyorum ama zaman yok!

Ben döviz konusunda hem düzey hem zaman verebilecek kadar bilgi sahibi değilim.

“Dolar şu ay sonu şu kadar, iki-üç ay sonra şu kadar olur” diyenlerin hangi verilerle hareket ettiklerini de bilmiyorum.

Ama dediğim gibi siz de çok rahatlıkla dolar ve euro tahmini yapabilirsiniz ve zaman vermediğiniz sürece tüm tahminlerinizin tutacağı yüzde 100 garantidir.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
OSMANLI’NIN ARŞİVCİLİĞİ VE TEKGIDA-İŞ EMEK KÜTÜPHANESİ
OSMANLI’NIN ARŞİVCİLİĞİ VE TEKGIDA-İŞ EMEK KÜTÜPHANESİ

Müthiş bir arşiv geleneği olan Osmanlı’nın torunlarıyız; ancak atalarımızın bu geleneğini büyük ölçüde unuttuk; özellikle emek tarihi konusunda.

SALGIN DÖNEMİNDE GIDA SANAYİNDE YAŞANANLAR!
SALGIN DÖNEMİNDE GIDA SANAYİNDE YAŞANANLAR!

Pandemi, hiç düşünmediğimiz şeyleri düşündürmesi, yaşamadığımız durumları yaşatmasının yanı sıra iki yıldır, sağlığın yanı sıra gıdayı dünya gündeminin en önemli sektörü durumuna getirdi.

ÖNÜMÜZDEKİ ÜÇ AYIN FAİZİ BELLİ, HADİ DAĞILALIM!
ÖNÜMÜZDEKİ ÜÇ AYIN FAİZİ BELLİ, HADİ DAĞILALIM!

Faizde filmin sonunu tahmin ediyorduk ama şimdi kesin öğrendik. Faiz aralıkta belli ki yüzde 9 olacak.

İHBAR TAZMİNATI NE ZAMAN ÜCRET SAYILIR?
İHBAR TAZMİNATI NE ZAMAN ÜCRET SAYILIR?

İhbar tazminatı, işverenin ihbar süresine ait ücreti peşin ödemesiyle iş ilişkisini sona erdirmesinden farklı.