Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
12 Ocak 2022
ENFLASYON VE MARKETLER

Ülkemizde perakende (gıda) sektörünün ürün tedarik ve satış sürecinin nasıl işlediğine kısaca göz attığımızda, marketleri çok genel tanımlamayla iki gruba ayırabiliriz.

ENFLASYON VE MARKETLER

Ulusal zincir marketler (ülkemizin tamamına yayılmış, birden fazla şubesi olan, her ildeki dış görünümü, iç tasarımı, raf fiyatları kendi gruplarında aynı olanlar) ve yerel zincir marketler (belli bir ilde ve yakın olan komşu illerde birden fazla şubesi olan ve ulusal zincir marketlerde olduğu gibi dış görünümü, iç tasarımı, raf fiyatları kendi gurupları içinde aynı olanlar). Bunlar da kendi içlerinde indirim marketler olarak ayrılırlar. İndirim marketlerle zincir marketler arasındaki en büyük fark, işletme giderlerindeki, eleman sayılarındaki, metrekarelerindeki, ürün marka ve çeşitliliğindeki farklılıklar ve doğal olarak da fiyat yapılarındaki ucuzluktur.

HER AYRINTISI BİLİNİR

Satın alma yani ürün tedarikinde, bu marketlerin hemen hemen tamamı satın alma sürecini tek bir merkezden, ürün çeşitlerine göre (şarküteri, temizlik malzemeleri, manav, atıştırmalık ürünler vb.) uzman satın almacılar aracılığıyla, üretici veya satıcı firmalarla doğrudan görüşerek yürütürler.  Üretici firmalarla görüşürken ne oranda kâr payı istediklerini, raf fiyatlarının ne olacağını, haftalık, aylık, yıllık yapacakları pazarlama faaliyetlerini ve bunun yaratacağı maliyeti karşılıklı görüşüp sözleşmeyle imza altına alırlar. Hemen hemen tüm marketler kimin hangi üretici firmayla hangi koşullarda çalıştıklarını en küçük ayrıntısına dek bilirler.

İFLASA KADAR GİDEBİLİR

Peki, bunu nasıl öğrenirler? İki basit yöntemi vardır. Ürünlerin marketlerdeki raf fiyatından tahmin edebilecekleri gibi, zamanla satın alma elemanlarının marketler arasında geçiş yapmalarıyla (iş değişikliği) firma uygulama bilgilerini market yetkililerine aktararak öğrenirler. Yani satın alma koşulları sır değildir. Bu durumda hiçbir market sattığı ürünlerin fiyatını gelişigüzel artıramaz. Çünkü rekabetçi piyasa koşulları böyle bir serbestliğe asla izin vermez. Rekabetçi ortamda müşteri sayısını artırmak, pazar payını büyütmek isteyen marketlerin en önemli silahı ürün fiyatlarıdır. Son derece örgütlü ve pazar hâkimiyeti olan bu marketlerin üretici firmalara kendi koşullarını kabul ettirme gücü de vardır. Raf fiyatlarının belirleyicisi marketler değil, üretici firmaların marketlere satış fiyatlarıdır. Marketlerin kâr oranları ürün çeşitlerine göre farklılık gösterse de ortalama yüzde 25-30 seviyelerindedir. Genel giderleri de ciroya göre değişmekle birlikte, ortalama yüzde 20’ler seviyesindedir. Bir marketin bürüt kâr oranı yüzde 5-10 düzeyindedir. Piyasadaki durgunluk, raf fiyatlarının yükselmesi nedeniyle talep azalması, market cirolarını doğrudan etkileyeceği için kârlılıkları düşebileceği gibi zarar ederek iflasları bile söz konusu olabilir.

İndirim marketleri olarak anılan marketler tüketiciye kendi markalarıyla da hizmet sunarlar. Bu uygulamalarının nedeni, daha ucuz ikame ürün satma ihtiyacından kaynaklanır. Bu maketlerin çalıştırdığı eleman sayısı göreceli olarak daha azdır, metrekare olarak daha küçüktürler. O nedenle işletme maliyetleri daha düşük, dolayısıyla fiyatları daha ucuzdur. Kâr marjları da daha düşüktür.

KİMİN İŞİNE GELİYOR?

Sorunu çözmenin ön koşulu ‘Tanı’yı doğru koymaktır. Enflasyonun sebebini faize bağlamak, raf fiyatlarının yüksekliğinin sebebini marketler olarak görmek tanının yanlışlığının göstergesidir. Sebebi sonuç olarak gördüğümüz takdirde sorunun çözümü bulunamaz. Yapılması gereken ivedilikle tanının doğru saptanarak akılcı çözümlerin üretilebilmesidir. Bunun dışındaki çözüm yolları kapitalist sistemin ruhuna aykırıdır. Kapitalist sistemden yana olanların kapitalizme ihaneti mümkün olamayacağına göre, acaba kapitalist sistemin açmazı, çelişkilerini gizleyerek mi çözülmek istenmektedir?

KAYNAK Kubilay GÜLSEM / Cumhuriyet
DİĞER HABERLER
AÇLIK SINIRI 7 BİN 245 TL’YE, YOKSULLUK SINIRI 23 BİN 600 TL’YE YÜKSELDİ
AÇLIK SINIRI 7 BİN 245 TL’YE, YOKSULLUK SINIRI 23 BİN 600 TL’YE YÜKSELDİ

Türk-İş’in verilerine göre eylülde açlık sınırı 7 bin 245,18 TL’ye, yoksulluk sınırı 23 bin 599 TL’ye yükseldi. Mutfak enflasyonu aylık yüzde 5,15 yıllık 130,01 arttı.

KUR ARTIŞI BAZ ETKİSİNE DAYALI ENFLASYON DÜŞÜŞÜNE SEKTE VURUR MU?
KUR ARTIŞI BAZ ETKİSİNE DAYALI ENFLASYON DÜŞÜŞÜNE SEKTE VURUR MU?

Son günlerde belirginleşen kur artışı iyice hızlanır, başka etkenler de devreye girerse son çeyrekte enflasyon öngörülenin üstüne çıkar ve bu da aralıkta başlayacak baz etkili yıllık enflasyon düşüşünün törpülenmesi sonucunu doğurur.

EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ
EYT’Yİ ARALIKTA AÇIKLAYACAĞIZ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili teknik çalışmanın tamamlandığını duyurdu.

AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR
AVRUPA VE RUSYA, TÜRK GIDA ÜRÜNLERİNE YÖNELİYOR

Batı Karadeniz’in ilk karma fuarı Türkiye-Ortadoğu Ticaret Fuarı (TRADEF) 21-24 Eylül tarihlerinde Kastamonu’da düzenlenecek.