Geçen yılın sonunda Merkez Bankası da, MALİye Bakanlığı da 2014 için iddialı enflasyon hedeflemesinde bulunmuşlardı.
Merkez Bankası, TÜFE’deki hedefini 5,3 olarak açıklamış, MALİye Bakanlığı da bütçe rakamlarını açıklarken bu rakamı esas alıp büyüme tahminini yüzde 4, deflatörü yüzde 6 olarak kamuoyuna açıklamıştı.
Sonrasında MB, gidişata bakarak enflasyon tahminini 2014 başında yüzde 6,6 olarak yukarı doğru revize etmişti.
Ancak, iki senaryoda da gerçekleşmelere bakıldığında, diğer makro ekonomik göstergelerde olduğu gibi, enflasyon gerçekleşmeleri de hedeflerin çok uzağındadır.
HAZİRAN ENFLASYONU BEKLENTİLERİ AŞTI
Hem hükümet yetkililerinin açıklamalarında, hem de iktisatçı anketlerindeki hakim kanaat, enflasyonun Haziran’da eksi olacağı yönündeydi. Gerçekleşme aksi istikamette oldu.
TÜİK, Haziran 2014 enflasyonunu yüzde 0,31 olarak açıkladı, bu da yıllık enflasyonun yüzde 9,16 olduğuna işaret etmektedir. Yİ-ÜFE’deki artış yüzde 0,06 oldu, bu da yıllık yüzde 9,75’e karşılık gelmektedir.
Bu arada 6 aylık TÜFE, yüzde 5,7 olarak gerçekleşti. Bu rakam MB ‘nin 2014 yılı yıllık ilk hedefinin (yüzde 5,3) üzerindedir.
HALKIN ENFLASYONU YİNE YÜKSEK
Halkımızın, özellikle de yoksul halkımızın çoğunlukla tükettiği ürün gruplarındaki enflasyon, ortalama enflasyondan çok yüksektir. Bazı mal ve hizmet gruplarına göre hesaplanan aylık ve yıllık enflasyon rakamları yargımızı teyit eder niteliktedir:
Harcama Grubu Haziran Enflasyonu (yüzde)
Yıllık Enflasyon (yüzde)
EĞİTİM
1,72 9,28
Sağlık
0,98 9,48
Lokanta ve oteller
0,92 13,22
Gıda ve alkolsüz içeçekler
0,36 12,47
Ulaştırma
0,50 12,1
Hem aylık gerçekleşmeler, hem de yıllık gerçekleşmeler, Haziran aylık gerçekleşmesine ve Haziran baz alınarak 12 aylık hesaplanan enflasyon gerçekleşmesine göre olabildiğince yüksektir. TÜFE, halkın enflasyonunu tam olarak yansıtmamaktadır.
ENFLASYON FARKI SADECE İŞÇİLERE
TÜFE’nin yüksekliğine, halkımızın çoğunlukla tükettiği harcama gruplarındaki enflasyon yüksekliğine karşın, maaş ayarlamalarının bilerek zam yerine ayarlama ifadesini kullandım. Zira, zam enflasyonun üzerinde artıştır, deflate edilmiş artıştır, enflasyon oranında ücret yükseltimi zam değil ayarlamadır ki, SGK’nin enflasyon farkı ile ilgili açıklaması da yapılanın zam değil, ayarlama olduğunu teyit eder niteliktedir- yetersizliği gün gibi ortadadır.
Üstelik bu yıl sadece işçilere ve işçi emeklilerine enflasyon oranında yüzde 5,7 maaş ayarlaması yapılacaktır. Memur ve emeklilerin kaybı doğal olarak iki kattır. 2014 başında seyyanen 123 lira zam alan memurların, enflasyon oranı bağlamındaki aylık kayıpları 61 ile 235 lira arasındadır. Görünen o ki, enflasyon çift hanelere ulaşacaktır. Halkın enflasyonu doğal olarak çok daha yüksek olacaktır. Ayarlamalar da, gerçekleşmeler sonrası yapıldığından gelir erozyonu devam edecektir. Ezilen de, her zaman olduğu gibi, yoksulluk sınırının ve açlık sınırının altında yaşamaya zorunlu kılınan yoksul halkımız olacaktır.