Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
16 Şubat 2019
DÖVİZ, ENFLASYON VE FAİZ ARTACAK

Cari açık kronikleşti ve cari açığın finansmanı için yabancı kaynaklara (dışarıda ve içeride) borçlanma, yabancı sermayeye davet ve Merkez Bankası rezervlerini kullanma ön plana çıktı.

DÖVİZ, ENFLASYON VE FAİZ ARTACAK

Önceki yazımlarında özetlenen gelişmelere bağlı olarak, cari açık kronikleşti ve cari açığın finansmanı için yabancı kaynaklara (dışarıda ve içeride) borçlanma, yabancı sermayeye davet ve Merkez Bankası rezervlerini kullanma ön plana çıktı. Ayrıca kaynağı belli olmayan döviz girişi 2018 yılının ilk 11 ayında rekor düzeye yükselerek, 19.5 milyar dolar oldu. Diğer taraftan Merkez Bankası’nın brüt rezervi 2013 yılında 112 milyar dolardı. Rezerv miktarı 2014’te 106.3 milyar dolara, 2015 yılında 95.7 milyar dolara, 2016 yılında 92.1 milyar dolara, 2017 yılında 84.1 milyar dolara ve 2018 yılı Kasım ayı ortasında 71.0 milyar dolara indi.

1988-1989, 1991, 1994, 1998 ve 2001 ekonomik krizlerinde, döviz kurundaki artış sonrasında ithalat azalmış ve ihracat artmış, cari açık da yerini cari fazlaya bırakmıştı. Ancak içinde yaşadığımız ekonomik krizde, 2018 yılındaki 47.4 milyar dolarlık cari açık, Türk Lirasının ciddi bir değer kaybına rağmen, kapanmadı, yalnızca yaklaşık yarıya indi.
 
Son yıllarda küresel ekonomide yaşanan sorunlara bağlı olarak, emperyalist ülkelerde faiz oranları artırıldı. Az gelişmiş ülkelerde de istikrarsızlık yaygınlaştı. Bu koşullarda, ulusötesi sermaye, az gelişmiş ülkelerden emperyalist ülkelere yönelmeye başladı. Bu durum, döviz olarak borçları zaten çok artmış olan Türkiye gibi ülkeleri büyük sıkıntıya soktu.
 
TÜRKİYE’NİN DIŞ BORCU REKOR DÜZEYLERDE
 
Türkiye’de kamunun toplam dış borcu 2002 yılı sonunda 64.5 milyar dolardı. Bu rakam 2018 yılının ikinci çeyreğinde 140.9 milyar dolar oldu. Merkez Bankası’nın dış borcu 22.0 milyar dolardı. 2018 yılının ikinci çeyreğinde 0.7 milyar dolara indi. Türkiye’de özel sektörün dış borcu 2002 yılı sonunda 43.1 milyar dolardı. 2018 yılı ikinci çeyreğinde 325.1 milyara çıktı. Böylece, Türkiye’nin toplam dış borcu 2002 yılı sonunda 129.6 milyar dolar iken, 2018 yılının ikinci çeyreği sonunda 466.7 milyar dolara yükseldi.
 
Dış borçlanmada faiz oranları yükseldi. Hazine ve MALİye Bakanlığı’nın 10 Ocak 2019 günlü haber bültenine göre, 2 milyar ABD Dolar tutarındaki borçlanmada ödenecek faiz oranı yüzde 7.68’dir. Dolar olarak gerçekleştirilen borçlanma avroya dönüştürüldüğünde, faiz oranı yüzde 4.965 olmaktadır. Bu düzeyler, dış borçlanma açısından çok yüksektir. Risk primi nedeniyle dış borçlanmada faiz oranının artması, önümüzdeki aylarda döviz fiyatının daha da yükselme olasılığı da dikkate alındığında, özel sektörü de, kamu sektörünü de olumsuz etkileyecektir.
 
Bu gelişmeler sonucunda, Türk Lirası’nın dolar ve avro karşılığı, 2018 yılı Ağustos ayında ciddi bir değer kaybına uğradı. Yapılan müdahaleler ve özellikle Merkez Bankası rezervlerinin kullanılması sonrasında dolar kuru 5.30 düzeyinde tutulabildi. Ancak cari açık kapatılmadığından ve cari açığın finansmanı için uygun bir ortam bulunmadığından, geçici önlemlerle dizginlenebilmiş bulunan dolar ve avro kurlarının 31 Mart 2019 yerel seçimlerinden sonra artacağı beklentisi yaygındır.
 
FİYATLAR VE FAİZ ORANLARI ARTTI
 
Dolar kurundaki bu artış, enflasyona da yansıdı. 12 aylık dönemler ele alındığında, Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi artışı Ağustos 2018’de yüzde 32.13, Eylül 2018’de yüzde 46.15, Ekim 2018’de yüzde 45.01, Kasım 2018’de yüzde 38.54 ve Aralık 2018’de yüzde 33.64 olarak gerçekleşti.
 
Tüketici Fiyatları Endeksi 2018 yılı Eylül ayında yüzde 6.30 oranında yükseldi. 12 aylık dönemler ele alındığında, Tüketici Fiyatları Endeksinin artışı da Ekim 2018’de yüzde 25.24, Kasım 2018’de yüzde 21.62 ve Aralık 2018’de yüzde 20.30 oldu.
 
Bankaların verdiği ihtiyaç kredilerinin yıllık faizi 2010 yılında yüzde 13.5 idi. Eylül 2018’de yüzde 38.5’a yükseldi. 11 Ocak 2018 tarihinde yüzde 32.8 idi.
 
Bankaların verdiği taşıt kredilerinin yıllık faizi 2013 yılında yüzde 10.7 idi. 2018 Eylül’ünde yüzde 32.5 oldu. 11 Ocak 2019 tarihinde yüzde 30.7 idi.
 
Bankaların verdiği konut kredilerinin yıllık faizi 2013 yılında yüzde 9.7 idi. 2018 Ekim’inde yüzde 29.3 oldu. 11 Ocak 2019 tarihinde yüzde 26.5 idi.
 
Bankaların verdiği tüketici kredilerinin yıllık ortalama faizi 2013 yılında yüzde 11.8 idi. 2018 Ekim’inde yüzde 37.0 oldu. 11 Ocak 2019 tarihinde yüzde 32.3 idi.
 
Bankaların verdiği ticari kredilerin faizi 2013 yılında yüzde 8.7 düzeyindeydi. Bu oran 2018 Eylül’ünde yüzde 38.3 oldu. 11 Ocak 2019 tarihinde yüzde 25.3 idi.
 
Döviz-enflasyon-faiz sarmalı, bu kez tersine işlemeye başladı.
 
Ocak 2019’da açıklandığına göre, Kasım 2018 itibarıyla bireysel takip borçlularından halen borcu devam eden kişi sayısı, tüketici kredilerinde 2.226.701 ve bireysel kredi kartlarında 2.408.487 idi. Bazı kişilerin hem tüketici kredisi, hem de bireysel kredi kartı sorunu vardı. Bu nitelikteki örtüşmeler de dikkate alındığında, diğer bir deyişle, 3.373.269 kişinin bankalarla sorunu söz konusuydu.
 
Bankacılık sistemi, verdiği ticari kredilerin geri dönüşünde zorluklar yaşamaktadır. 2017 yılında yaratılan kredi garanti fonu sayesinde ertelenen sorunlar, enflasyonun ve faizlerin fırladığı koşullarda daha da büyümüş olarak gündemdedir. Tüketici kredilerinin ve kredi kartı geri ödemelerinde yaşanan ve artmakta olan sorunlarla birlikte ele alındığında, bankacılık sektöründe de sıkıntılar gündeme gelebilir.
DİĞER HABERLER
SİGARADA MUTLU SON
SİGARADA MUTLU SON

Sendikamızla British American Tobacco (BAT) arasında sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) görüşmeleri anlaşma ile sonuçlandı.

SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Sırma Grup işletmesinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

DANONE TİKVEŞLİ’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
DANONE TİKVEŞLİ’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Danone Tikveşli işletmesinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

BİR REKOR DA TİCARET AÇIĞINDAN
BİR REKOR DA TİCARET AÇIĞINDAN

Ticaret Bakanlığı’nın öncü verilerinin işaret ettiği gibi 2022 yılı dış ticaret açığı 110 milyarla rekor düzeyde oluştu.