Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
23 Kasım 2010
DİKTATÖRLÜK BELGESİ

Cumhuriyet Gazetesi yazarı Şükran Soner Diktatörlük Belgesi isimli köşeyazısında Tekel Direnişi ve hükümetin 4c uygulamasını yorumluyor.

DİKTATÖRLÜK BELGESİ

İŞÇİNİN EVRENİNDEN -Cumhuriyet Gazetesi
ŞÜKRAN SONER

Şaka gibi, aradan bir yıl geçmiş; Ankara’nın bugünkü ile kıyaslanamayacak, karlı, buzlu, ayaz kış günlerinde kentin göbeğinde gerçekleştirilen büyük Tekel işçileri direnişinin başlangıcının birinci yıldönümündeyiz. Etkinliği, pasifliği, barışçıllığı, en çok da insanın direnme, dayanma gücüyle işçi sınıfının büyük sınavı, tek örnek, Tekel işçilerinin sokakta oturarak gerçekleştirdikleri 78 günlük direniş, haklılıklarının kanıtı bir mahkeme kararı ile askıya alınmıştı.

Erdoğan hükümetinin dünyada örneği, hukukta yeri olmayan, şifre gibi anlaşılmaz "4-C uygu/amas/"nın anayasaya, işçinin çalışma hakkına aykırılık iddiası mahkemece ciddiye alınmış, konu Anayasa Mahkemesi’ne kadar uzanmıştı. Gelin görün ki konu çok acil çözüm beklerken, Anayasa Mahkemesi’nden karar çıkmıyor, Erdoğan hükümeti de soruna çözüm getirecek, yasalara uygun yeni bir uygulama için adım atmıyordu..
 
Durumları, gelecekleri askıda, beklentide yaşadıkları kentlere dönen işçiler, gözden gönülden ırak kamuoyunun ilgi alanı dışına düştüklerinde, durağan gelişmeler gözden uzak yaşanır oldu… Dünün güncel haberleri içinde, Anayasa Mahkemesi’nin referandum sonrası değişen yapılanmasında, karar almaya ilişkin ortaya çıkan belirsizlikle bağlantılı yasal düzenleme gerçekleşene kadar dava dosyalarını bekletme için centilmenlik kararı aldığını öğrendik.
 
İşçilerin nefeslerini tutmuş bekledikleri "4-C" dahil birçok önemli karar, yeni yapılanmada karar almaya ilişkin yasal düzenleme olmadan karara bağlanmayacakmış. Anayasa Mahkemesi kararlarının tartışılabilirliği üzerine haklı bir gerekçe, önlem olabilir.

Ya kararı beklenen davalar üzerinden, hele de "4-C"yi bekleyen sadece Tekel değil, özelleştirmeler kapsamındaki on binlerce işçi için öyle mi? ?… Şimdi size şifreli gibi gelen Erdoğan hükümetlerinin Anayasa Mahkemesi’ne gitmiş dosya içindeki son "4-C" kararnamesinin yürürlük süresinin zaten bu yıl sonu olduğunu söylersem ne diyeceksiniz? Tekel işçilerinin kamuoyunun büyük desteğini aldıkları günlerde Başbakan Erdoğan’ın kameralar karşısında "sürekli, sözleşmeli iş" sözüne ne bakıyorsunuz? 4-C uygulaması, geçici çalıştırmaya ilişkin sözleşmeler bir yıllık Bakanlar Kurulu kararları olarak düzenleniyorlar.

Yıl sonunda yürürlük süreleri tamamlanıyor. Tekel işçilerinin direnişine yol açan kararname de, bu yılın sonunda yürürlük süresini tamamlamış olacak. Başbakan’ın sürekli iş vaadinin anlamına gelince; Keyfe keder, vicdanına kalmış bir durum. İsterse bir yıl sonrası için, koşulları aynı, ya da daha geride yeni bir kararname ile iş sağlar, istediği kadar işçiyi kapsayacak biçimde sağlar.

İstemezse topu birden sokakta kalırlar. Daha önceki 4-C statüsünde çalıştırmalar için de bu hep böyle olmuş. Özelleştirilen işyerlerinin ortada kalan işçileri 4-C statüsünde işe alınmışlarsa, her yıl sonunu yürekleri ağızlarında beklemişler. Kimileri için yeniden yeni sözleşme ile iş kapıları açılmış, kimileri için açılmamış. Kimi yıllar 9-10 aylık farklı süreler çalışmışlar. Arada 1 -2 ay işsiz kalmışlar.

Ücretleri bile inip çıkarak değişmiş. Zaten Tekel işçilerinin büyük direnişine yol açan da, toplusözleşmeli kazanılmış ücret, çalışma haklarının tümünü kaybetmeleri ile sınırlı değildi. En çok bu belirsiz, sadaka düzeni çalıştırmaya, sonradan sokakta kalmaya, geleceklerinin bir kararname, Başbakan’ın keyfi ve iradesinde olmasına isyan etmişlerdi.. Eylem 10 aylık çalıştırma süresinin 11 aya çıkmasını ancak sağlamıştı.

Gerisi palavra… … Şimdi daha da garabet bir durum var; yargının yürütmeyi durdurma kararı bağlantılı Tekel işçilerinin eski statülerinin geçici devamı gündeme geldikten sonra aylar geçince, pek çok hukuksal boşluk birden ortaya çıkmış oldu; zaten yıl sonunda süresi sona erecek kararname üzerinden sonradan verilecek kararın hukuksal değeri, anlamı ne olacak?
 
Hükümet yeni yıla dönük olarak yeni koşullarda yeni bir 4-C statüsü kararnamesi çıkarırsa işler daha bir sarpa saracak; mahkemenin eskisi üzerinden açılmış davada vereceği karar, yeni kararname olsa da olmasa da işçilerin gelecek iş güvencelerinde nasıl bir belirleyici rol oynayacak? En önemlisi on binlerce işçinin durumları, çalışma hakları ne olacak?

Artık Anayasa Mahkemesi yapılanması, referandum sonrası kadrolaşması iktidarın belirleyiciliğinde, ağırlığında.. Ne ölçekte evrensel çalışma ilkeleri, ILO sözleşmeleri, anayasal hukuk düzeni duyarlılığı geçerli kalacak?

Aslında var olan hukuk karmaşasında kararlar ne olursa olsun, bir iktidarın kararname ile yürürlükteki işçi çalıştırma yasal düzenlemeleri dışında işçi çalıştırması, iktidarın çalışma hakkına yönelik sivil diktatoryal müdahalesi anlamında bir durum. Özel sektörün keyfi, yasalar dışında, kayıt dışı işçi çalıştırmasından çok farklı bir tabloyu yansıtmıyor… Türk-lş’in susturulması, medyanın baskı altında sansürü, Tekel işçilerinin sil baştan direnişlerinin haklılığını ortadan kaldırmıyor…
soner@cumhuriyet.com.tr  
 

DİĞER HABERLER
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?

2018 yılında işten çıkarılan Cargill Türkiye işçilerinden sekizi, sendikal faaliyetleri nedeniyle Anayasa’ya aykırı olarak işlerine son verildiği gerekçesiyle 1000 günü aşkın süredir işe iade mücadelesi yürütüyor. BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan şirket, mahkemece hükmedilen tüm tazminatların ödendiğini ve sorunların hukuken çözüldüğünü belirtse de işçiler, “bir daha hak aradıklarında işten kovulmamak için” Cargill’de yeniden işbaşı yapma mücadelesini sürdürmekte kararlı olduklarını söylüyor.

GIDADA ARACI VURGUNU
GIDADA ARACI VURGUNU

Pandemide Türkiye’de liberal ekonominin en acımasız şekilde kendini gösterdiği sektör gıda oldu. Aracıların çiftçileri istediği fiyatı zorladığı, marketlerin aynı anda aynı oranlarda zam yaptığı bu dönemde vatandaş ve çiftçiler yoklukla mücadele ediyor, tüketici dernekleri acil müdahale çağrısı yapıyor.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)

Türkiye işçi sınıfı 1960’lardan günümüze çok büyük değişim gösterdi. 1960’lı yıllarda Türkiye’nin toplumsal ve siyasal dönüşümü için işçi sınıfına umut bağlayanların nesnel olarak başarı şansı yoktu. Bugün ise işçi sınıfına dayanmayanların hiçbir başarı şansı yok. Dünkü yazımda bıraktığım yerden devam ediyorum.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?

Türkiye’de günümüzde giderek daha da güçlenmekte olan “bağımsız ve demokratik bir Türkiye” ve “sınıfsız ve sömürüsüz bir dünya” mücadelesinin ana gücü, işçi sınıfımızdır. İşçi sınıfımızın yapısını ve davranış dinamiklerini anlamadan, bu büyük sınıfın güvenini ve desteğini kazanmak mümkün değildir.

TEKGIDAIS

BEDAVA
İNCELE