Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
09 Eylül 2014
DAVUTPAŞA, TUZLA, SOMA ŞİMDİ DE TORUNLAR

DAVUTPAŞA, TUZLA, SOMA ŞİMDİ DE TORUNLAR: Her toplu iş cinayetinin ortak noktalan var

DAVUTPAŞA, TUZLA, SOMA ŞİMDİ DE TORUNLAR

DAVUTPAŞA, TUZLA, SOMA ŞİMDİ DE TORUNLAR: Her toplu iş cinayetinin ortak noktalan var

BİR felaketi bir başka felaketle unutturuyorlar. Çok değil dört beş yıl önce hemen her gün Tuzla’da yaşanan iş cinayetlerini konuşuyorduk. Tuzla’yı bakanlar ziyaret ediyor, yaşanan iş cinayetlerine ilişkin raporlar yazılıyor, nedenleri araştırılıyordu. Kozlu, Davutpaşa, Ostim, Tuzla, Soma… Benzer kaderi paylaşan toplu iş cinayetleri.
Bugün Torunlar şirketine ait 10 işçinin yaşamını yitirdiği "asansör kazası"nı konuşuyoruz. Öyle dehşet verici bir noktaya geldik ki iş cinayetlerinde ölen sayısı on veya altında olunca görünür olamıyor.
Oysa İşçi Sağlığı İş Güvenliği Meclisi her gün iş kazasında ölenleri bizlere duyurmaya çalışıyor. Her gün en az bir işçi bu ülkede iş cinayetinde yaşamını yitiriyor. Her toplu iş cinayetinin ortak noktaları var.
Türkiye’de hangi sektörde hızlı büyüme varsa o sektörde aynı hızda iş cinayetleri artıyor. Tuzla’da yaşanan iş cinayetleri de gemi sanayiinde Türkiye’nin hızla büyüdüğü bir döneme denk gelmişti. Madenlerde üretimin hızla arttığı, üretim maliyetlerinin ise aynı hızla düşürüldüğü dönemlerde toplu iş cinayetleri yaşandı, yaşanıyor.
Davutpaşa ve Ostim örnekleri maliyet düşürmenin doruğa çıktığı kaçak küçük ölçekli, ana firmalara fason üretim yapılan bölgeler olmalarıyla öne çıkmıştı. Tüm bu örnekler büyüyen sektörlerde büyümenin ve kârlılığın "ucuz işçilik" ve "baskılanan maliyet"lerle sağlandığını gösteriyor. Ana mesele ucuz işçilik, baskılanan üretim maliyetleri…
Ortada büyümeyi sağlayan, maliyetleri düşüren ne yeni teknoloji var ne verimliliği artıran yeni üretim biçimi. Vahşi, acımasız bir baskı rejimi var sadece. Örgütsüzlük, taşeron çalışma, yoğun işsizlik, kısaca güvencesizlikten güç alan ucuz işçi çalıştırma ve denetimsizlikten güç alan maliyetleri baskılama olanağı sonuna kadar kullanılıyor. İşçiliğin güvencesizliği kullanarak ucuzlatılmasının yasal sınırlarını asgari ücretle işçi çalıştırma oluşturuyor. Ne var ki ucuz işçilik için yasal sınırlar yeterli değil.
Ucuz işçilik için asgari ücretin altında işçi çalıştırmak gerekli. Öyle de yapılıyor. Düşünün asgari ücret haftalık 45 saatlik çalışmanın karşılığı. Haftada 45 saat çalıştıktan sonra 24 saat kesintisiz dinleneceksiniz. Buna da hafta tatili deniliyor. Bu dinlenme süreleri de asgari ücretin içerisindedir. Ücretli dinlenme sürelerini de kattığınızda asgari ücret ayda 180 saat fiili çalışma, 35 saat de hafta tatili olmak üzere toplam 225 saatin karşılığını oluşturuyor. İşçiyi asgari ücretin altında çalıştırmak için ücretli hafta tatilinde çalıştırır, parasını ödemezseniz 225 saatlik çalışmanın karşılığı olan asgari ücreti 225 35 = 260 saatlik çalışmanın karşılığı haline getirirsiniz.
Günlük çalışma süresini işçilerin yaygın olarak ifade ettiği gibi sabah 8 akşam 8, 12 saate çıkardığınızda aylık çalışma süresi 360 saate çıkar. Böylece çok basit bir mantıkla ayda işçiyi, 225 saatlik çalışmanın karşılığı olan asgari ücretle ayda 360 saat çalıştırırsanız asgari ücreti yüzde 60 oranında düşürmüş olursunuz. Böylece temmuz 2014 itibarıyla 1134 TL brüt asgari ücreti 680.40 TL brüte indirmiş olursunuz.
Uzun çalışma saatleri kazaya davetiye çıkarıyormuş, kimsenin umurunda değildir. Önemli olan maliyetlerin düşürülmesidir. İşverenin işçinin sağlığını riske sokmayacak önlemleri alma yükümlülüğünün getirmiş olduğu maliyetleri de bu yükümlülükleri en aza indirerek düşürdüğünüzde ucuz işçilik üzerinden rekabet üstünlüğünü sağlamış olursunuz.
Tüm bunlar elbette yasaya aykırıdır. Ancak işveren yasadan da işçiden de korkmaz. Bilir ki işçi işini kaybetme korkusuyla çalıştığı sürece yasaya aykırı çalışma sistemine itiraz edemez. İşten çıktıktan sonra ise çok az işçi dava yoluyla hakkını arar, şanslı ise işverenden alması gerekenin en az yüzde 40 azını yıllarca mahkemelerde uğraştıktan sonra elde eder.
İşveren bilir ki yasadan korkması için bir neden yoktur çünkü yasaya uymaması halinde yaptırımlar yetersizdir. İşvereni denetleyecek olan çalışma bakanlığı bu denetimini kırk yıldır gideremediği müfettiş açığı gerekçesiyle yapmaz. İşçi sağlığı iş güvenliği denetimi ise zaten piyasaya açılmıştır.
Denetim yapacak olan ortak sağlık güvenlik birimleri (OSGB) piyasada aynı işi yapan firmalarla kıyasıya rekabet halindedir. İşveren firmaları kaçırmamak için aldıkları ücret karşılığı denetim yapmayı değil, yapmamayı üstlenmiş durumdadırlar.
Hükümet ise ölene şehit der, direnip grev hakkını kullananı ise "milli güvenlik" tehlikeye düştü diye susturarak, kurulan sistemin devamını sağlar. Bu sistemde iş cinayetlerinin olmasına değil olmamasına şaşmak gerekir.

Murat Özveri- Avukat/Çalışma Ekonomisi Doktoru

DİĞER HABERLER
AÇLIK SINIRI 7.667 LİRAYA YÜKSELDİ
AÇLIK SINIRI 7.667 LİRAYA YÜKSELDİ

İktidarın, geçen yıl eylül ayında Merkez Bankası’na faiz indirterek Türkiye’yi içine soktuğu yüksek enflasyon döngüsü yoksulluk ve açlık sorununu hızla büyütmeye devam ediyor.

REEL KESİM HEM YAKINIYOR, HEM GİDİŞAT İYİ DİYOR!
REEL KESİM HEM YAKINIYOR, HEM GİDİŞAT İYİ DİYOR!

Reel kesim güven endeksi iki yıl aradan sonra yeniden 100’ün altına indi. 2020’de pandemi vardı, ya şimdi?

ÖZELLEŞTİRME KONUSUNDA TÜRK-İŞ’İN AÇIKLAMALARI  (1998-2003 DÖNEMİ)
ÖZELLEŞTİRME KONUSUNDA TÜRK-İŞ’İN AÇIKLAMALARI (1998-2003 DÖNEMİ)

Özelleştirme sürecinin başladığı ve hızlandığı dönemde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçilerin çok büyük bölümü Türk-İş’e bağlı sendikalarda örgütlüydü.