Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan haziran dönemine ait işgücü verilerinin ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu’nun yaptığı, "İşverenlerimiz, Allah razı olsun zor zamanlardan geçmiş olsak da Sayın Cumhurbaşkanımızın, çalışma bakanlığımızla birlikte başlattığı tüm işverenlere yapmış olduğu çağrıdan sonra işverenlerimiz 1 milyonun üzerinde istihdam yaratmış durumdalar" açıklamasının gerçekleri yansıtmadığı raporlarla ortaya konuyor. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi’ne (DİSK-AR) göre, TÜİK verileri istihdamda son bir yılda 1 milyon 52 bin kişilik bir artış yaşandığını gösterdi ancak bu artışın büyük bölümü stajyer, çırak ve kursiyerlerden oluştu.
İstihdamda stajyere yaslandılar
SGK verilerine göre çırak, stajyer ve kursiyer sayısı son bir yılda yüzde 312 artışla 1 milyon 250 bin kişiye yükseldi. İŞKURA kayıtlı işsiz sayısı son 1 yılda 566 bin kişi artarken gerçek işsiz sayısı 6 milyona dayandı.
Çalışma hayatıyla ilgili veriler açıklandıkça "milli istihdam seferberliği" adı altında ve Şubat 2017’den itibaren uygulamaya konan tedbirlerin işe yaramadığı ve istihdamda sağlandığı söylenen 1 milyonluk artışın yapay, eğreti ve hayali olduğu ortaya çıkmaya başladığına işaret eden DİSK-AR şu noktalara dikkat çekti:
» Mayıs 2016’da 400 bin olan çırak, stajyer ve kursiyer sayısı, Mayıs 2017’de yüzde 312 artarak 1 milyon 650 bine yaklaştı. Dolayısıyla gerçek anlamda işçi istihdamı artmadı. Çünkü çırak, stajyer ve kursiyerler iş hukuku açısından işçi değil. Çırak, stajyer ve kursiyerler işi teorik ve/veya pratik olarak öğrenmesi için işyerinde çalıştırılan kimseler.
» Buna karşın son bir yılda sigortalı çalışanlar içinde zorunlu sigortalıların oranı yüzde 95’ten yüzde 87’ye geriledi.
Kayıtlı işsiz sayısı arttı
» İstihdam seferberliği iddialarına ve 2017’de sağlanan yoğun istihdam teşviklerine rağmen İŞKUR tarafından 2017’nin ilk altı ayında 547 bin kişi işe yerleştirildi. Buna karşılık İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı son bir yılda 566 bin arttı.
Büyüme lafta kaldı
» İstihdam ve büyüme verileri karşılaştırıldığında, ekonomik büyümenin istihdama yansımadığı, hatta istihdamsız büyüme yaşandığı görülüyor. Ocak-Haziran 2017 dönemini kapsayan 2017 2. Dönem Gayri Safi Yurt İçi Hasıla artışı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 oranında gerçekleşti. Buna karşın, aynı dönemde istihdam artışı yüzde 3,8 ile sınırlı kaldı. İmalat sanayiinde Haziran 2017 itibariyle yıllık üretim artışı yüzde 3,8 iken, istihdam artışı ise sadece yüzde 0,5 (binde beş) düzeyinde kaldı.
Gerçek işsizlik 6 milyona dayandı
» Geniş tanımlı işsiz sayısı Haziran 2017’de 5 milyon 914 bin olarak gerçekleşti. Haziran 2017 verilerine göre 586 bin işsiz ise iş bulma ümidini kaybetmiş durumda Haziran 2017 döneminde tarım dışı işsizlik oranı bir önceki yılın aynı ayına göre aynı kalarak yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Tarım dışı kadın işsizliği ise 1,3 puanlık bir artışla yüzde 18’e yükseldi.
» Tarım dışı genç işsizliği ise 1,5 puanlık bir artışla yüzde 24,5’e yükselirken, tarım dışı genç kadın işsizliği 5,2 puan artarak yüzde 33,9 olarak gerçekleşti.
ÇIRAKLAR SÖMÜRÜ ARACI OLAMAZ!
DİSK-AR tarafından işsizliğin azaltılması ve istihdamda kalıcı ve güvenceli artış sağlanması için şu öneriler sıralandı:
» İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer ve kursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmeli.
» Haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37.5 saate düşürülmeli.
» Kamu istihdamı artırılmalı, kamuda personel açığı kapatılmalı.
» Kiralık işçilik yasası (6715) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmeli.
» Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı.
» Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimî işçi statüsüne geçirilmeli.
» İşsizlik Sigortası Fonu’nun amaç dışı kullanımına son verilmelidir.
» Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalı.
