Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
04 Ekim 2013
CARİ İŞLEMLER AÇIĞI VE FONLAMASI

Cari işlemler açığı bir sonuç olup ekonomideki dengesizliklerin dış ekonomik ilişkilere, ödemeler dengesine yansımasıdır. Olaya iç tasarruf yetersizliğinden kaynaklanan yatırım-tasarruf dengesizliği olarak yaklaşılabileceği gibi, yapısal olarak, üretim yapısından kaynaklanan dengesizlik olarak da yorumlanabilir.

CARİ İŞLEMLER AÇIĞI VE FONLAMASI

Cari işlemler açığı bir sonuç olup ekonomideki dengesizliklerin dış ekonomik ilişkilere, ödemeler dengesine yansımasıdır. Olaya iç tasarruf yetersizliğinden kaynaklanan yatırım-tasarruf dengesizliği olarak yaklaşılabileceği gibi, yapısal olarak, üretim yapısından kaynaklanan dengesizlik olarak da yorumlanabilir. Türkiye gibi süreğen, GSYH’nin yüzde 7 ile yüzde 10 arasında değişen oranda yıllık açık veren bir ülkede, yapısal yönü daha ağır basmak üzere her iki etkenin, nedenin de birlikte geçerli olduğu söylenebilir.

Türkiye 2002-2013 AKP yönetimi döneminde yaklaşık 400 milyar USD cari işlemler açığı vermiştir. Bu açığın nasıl fonlandığı, finanse edildiği “Finans Hesabı” incelenerek yanıtlanabilir. Fonlamanın başlıca iki kaynağı, yurtdışında yerleşiklerin (yabancıların) açık veren ülkede varlıklarının, buna karşı da yurtiçindeki yerleşiklerin yurtdışına (yabancılara) karşı yükümlülüklerinin artmasıdır.
Yabancılardan (yurtdışında yerleşiklerden) ülkeye kaynak girişi de başlıca dört şekilde veya yolla gerçekleşmektedir. (1) Doğrudan yabancı sermaye yatırımları (2) Mevcut fiziki-reel varlıkların el değiştirmesi, (3) Finansal varlık (portföy) yatırımı, (4) Borç verme…
Yurtdışında yerleşikler, ayni ve/veya nakdi sermaye getirerek yurtiçinde yeni bir tesis, yeni bir işletme kurarak, varlıklarını artırırlar. Bu yolla yeni yönetim bilgisi, yeni teknoloji, pazarlama yöntemleri ülkeye gelebilir. Bu tür ülkenin üretim kapasitesini artırıcı yatırımlar, doğrudan yabancı sermaye yatırımı olarak nitelendirilmektedir.
Mevcut fiziki, reel, maddi varlıklar yurtiçi yerleşiklerle yurtdışı yerleşikler arasında el değiştirir. Örneğin yurtdışı yerleşikler ülkede mevcut taşınmazları, mevcut tesis, işletmeleri satın alırlar. Yurtdışı yerleşiklerin yurtiçindeki varlıkları artarken, yurtiçi yerleşiklerin varlıkları azalır. Bu tür el değiştirmeleri, ülke açısından, ekonomik anlamda yatırım olarak nitelendirmemek gerekir. Bu işlemde yeni bir üretim kapasitesi yaratılması söz konusu değildir. 
Portföy hesabı bağlamında yurda yabancı kaynak girişi, ülkede faaliyette bulunan kamu ve/veya özel kuruluşların çıkarmış oldukları hisse senedi, tahvil ve benzeri borçlanma araçları gibi finansal varlıkların yurtiçi ve/veya yurtdışı finansal pazarlarda yurtdışına yerleşiklere satılması yolu ile gerçekleşmektedir. Bazen bu tür işlemler portföy yatırımı olarak da ifade edilmektedir. Ancak finansal varlıkların el değiştirmesi de ekonomik anlamda yatırım değildir.
Yurtdışından kaynak girişinin ana bölümü yurtdışından borçlanmadır. Böylece yurtdışında yerleşiklerin alacak şeklinde varlıkları artarken, yurtiçinde yerleşiklerin de dış dünyaya karşı yükümlülüğü artmaktadır.
Yurtdışından borçlanma yolları da dört alt başlık altında toplanabilir. (i) İkili anlaşmalarla yabancı devletlerden borçlanma (ii) Uluslarüstü finansal kurumlardan (IMF, Dünya Bankası, Avrupa Yatırım Bankası, İslam Kalkınma Bankası gibi) borçlanma (iii) Yurtdışı yabancı bankalardan sağlanan krediler, (4) Özel kişi ve kuruluşlara borçlar.
Dış borçlar incelenirken borcun tutarı kadar, borçlanma kaynakları, borcun vadesi ve faizi başta olmak üzere koşulları, borcun kullanılış yerleri, borç alanlar önem taşır. Dış borçlanmada devletten devlete olan borçlar ile uluslarüstü finansal kuruluşlardan alınan kredilerin payı azalırken, yabancı ticaret bankalarının, yurtdışında yerleşik kişi ve kuruluşlardan alınan borçların payı artmaktadır. Ayrıca dış borçlar içinde özel kesimin payı üçte ikiyi aşarken, vade kısalmaktadır. Dış borçlar geri ödenme açısından daha riskli hale gelmektedir.
Gerçekte yalnız dış borçlar değil, doğrudan yabancı sermaye girişi ile fiziki, gerçek model, varlıkların ve finansal varlıkların yabancılar lehine el değiştirmesi de ülke açısından bir yükümlülüktür. Bu tür yabancı sermaye girişten -finansal varlıklarda- daha hızlı olmak üzere ülkeyi terk edebilirler.
Ülkenin cari işlemlerde açık vermesi, her zaman rezerv hareketleri dışında ödemeler dengesinin açık vermesi sonucunu doğurmaz. Finans hesabı kapsamında sağlanan kaynak girişi, cari işlemler açığından fazla olabilir, ayrıca net hata ve noksan kaleminin işareti olabilir. Bu nedenle bir ülkenin önemli boyutta cari işlemler açığı olduğu halde uluslararası rezerv varlıkları artabilir.
İktisada giriş dersi gibi köşe yazıları için özür dilerim. Ancak sağlıklı bir iletişim için kavram birliğinin olması gerekir. Kavramlar farklı şekilde algılandığında iletişim de zorlaşmaktadır.
DİĞER HABERLER
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR
GIDA FİYATLARI ARTIYOR, SAHTE ÜRÜN ÇOĞALIYOR

Gıda fiyatları 48 aydır kesintisiz artıyor. Gıda Mühendisleri Odası, “Alım gücü düşen halk, sayıları hızla artan sağlıksız taklit ürünlere yöneliyor” uyarısında bulundu.

SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!
SİMİT BİLE ALAMAYAN BİNLERCE ÇOCUK VAR!

Yoksulluğun vurduğu çocuklar saatler boyu okullarda aç kalmak zorunda kalıyor. Ne evden yiyecek götürebiliyor ne de paraları olmadığı için kantinden bir şey alabiliyor.

NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Sendikamız ile Nuh’un Ankara Makarnası arasında şubat ayında başlayan yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlandı.

DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN
DÜNYA EMEK GÜNDEMİNDEN

Dünya emek gündeminden haberler.