Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
03 Kasım 2022
BU TABLONUN BİR SORUMLUSU VAR MI?

Hazine’nin finansman programı allak bullak! Faiz artıyor, ödeme artıyor, daha çok borçlanmak gerekiyor.

BU TABLONUN BİR SORUMLUSU VAR MI?

Kur artıyor, aynı durum.

Dış borçlanmanın TL karşılığındaki artış yanıltıcı, bu artış kur kaynaklı, aslında öngörülen kadar dış borç bulunamıyor.

Dış borçlanmaya anapara ödemesi için gidilmesi gerekiyor, faiz için kaynak Merkez Bankası ama Merkez’de döviz yok!

Hazine bu yıl iç ve dış borç ödemesinin 506 milyar lira olacağını öngörmüştü. Ama bakıldı ki bu düzeyde kalmak mümkün olmayacak, gerçekleşme tahmini 688 milyar lira olarak revize edildi. Sapma 182 milyar lira, oran olarak da yüzde 36.

Başlangıçta ödenecek her 100 liralık borcun 76’sı iç, 24’ü dış borç iken, tahminde paylar önemli ölçüde değişti. Gerçekleşme tahminine göre 100 liralık borcun 70’i iç, 30’u dış borç haline geldi.

Niye? Dış borçta durup dururken ek ödeme çıkmadığına göre sakın döviz kuru dengeleri değiştirmiş olmasın? Peki döviz kuru niye artmış? Kendiliğindendir!

2023 yılında ödenecek iç ve dış borç toplamı 1 trilyon 83 milyar lira olarak programlanmış ve bu tutarın yüzde 74’ünü iç, yüzde 26’sını dış borcun oluşturacağı öngörülmüş. Sakın bu yıl olduğu gibi dış borç yine “kendi kendine artmasın”, sakın bu yüzden bu 74’e 26’lık denge değişmesin! Yani yine sakın bir kur şoku yaşanmasın!

Hazine niye iç borca yüklendi?

Toplam borç servisi başlangıçta öngörülene göre 182 milyar sapma gösterince haliyle borçlanmayı da artırmak kaçınılmaz. Üstelik pozitif öngörülen borçlanma dışı kaynaklar negatife dönünce toplam borçlanmayı daha da artırmak gerekmiş.

Borç servisinde 182 milyarlık, borçlanmada ise 263 milyarlık bir sapma var.

Ama bir detay çok dikkat çekici…

Dış borçlanmaya fazla gitmemişiz!

Yoksa acaba borç aradık da bulamadık mı, o yüzden mi dış borçlanmadaki sapma düşük kalmış!

Borçlanmadaki 263 milyar liralık sapmanın yalnızca 16 milyarı dış borçtan kaynaklanıyor. Yüklenilmiş iç borçlanmaya; öngörülene göre artış 247 milyar…

O kur artışı yok mu, kur artışı!

Hazine dış borç faizi ödemek için borçlanmaz, en azından borçlanmamalıdır. Hazine Merkez Bankası’na TL verir, alır dövizi ve o şekilde faiz ödemesini yapar. Ama bakıyoruz; Hazine bu yıl başlangıçta ödeyeceği dış borç anaparasından daha fazla borçlanma öngörmüş. 71 milyar lira dış borç anapara ödemesi, 101 milyar lira borçlanma, niye?

Sakın faiz için Merkez Bankası’nda döviz kalmadığından olmasın!

101 milyar dış borçlanma öngörülmüş ancak borçlanma 117 milyara çıkmış. Görünürde çok sınırlı bir artış var… Ama görünürde!

Kur artışını ne yapacağız?

2022 için orta vadeli programda yer alan 9.27’lik yıllık ortalama dolar kuruna göre dış borçlanma 10.9 milyar dolar olarak öngörülmüş. Ama yine OVP’ye göre 2022’nin ortalama kur beklentisi 16.62’ye revize edilince her şey değişmiş…

Şimdi; 101 milyar lira borç 10.9 milyar dolardı, öngörülen buydu. Ne var ki alınabilen, daha doğrusu revize edilerek alınabileceği varsayılan borç 7.1 milyar dolarda kaldı.

Yani Hazine öngördüğünden yaklaşık 3.8 milyar dolar daha az borç bulabilir durumda.

Ama bu eksiği bir şekilde kapatmak lazım; çünkü borç ödenecek. Öyleyse iç borçlanmaya yüklenmekten başka çare yok. Yapılan da bu!

2023 programı ne söylüyor?

Gelelim 2023’e… Toplam iç ve dış borç ödemesinin 1.1 trilyona yaklaşacağını girişte belirttim. Hele hele bu yıl başlangıçta öngörülene göre ortaya çıkacağı tahmin edilen sapma 2023’te de yaşanırsa ödenecek tutar 1.5 trilyonu bulacak.

Bu yıl olduğu gibi 2023’te de dış borç faizi için de borçlanmaya gidilecek. Dış borç anapara ödemesi 151 milyar lira öngörülüyor; ancak dış borçlanma hedefi bu tutarın çok üstünde, 211 milyar lira.

Bu arada bakmayın 211 milyar liranın bu yılın gerçekleşme tahminine ve yine bu yılın başlangıç hedefine göre çok yüksek görünmesine… Bu yıl başlangıçta öngörülen dış borçlanmayı yazdım; 10.9 milyar dolar, gerçekleşeceği tahmin edilen ise 7.1 milyar. 2023’ün 211 milyar liralık dış borçlanması ise OVP’ye göre 21.5 olarak öngörülen dolar kuru dikkate alındığında 9.8 milyar dolar. Yani 2023’te bu yılın başında öngörülenden daha az bir dış borçlanma hedefi var.

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Dünya
DİĞER HABERLER
COCA COLA 3. DURAK İZMİR
COCA COLA 3. DURAK İZMİR

Sendikamızla Toplu İş Sözleşmesini imzalayan iş yerlerinde düzenlediğimiz eğitimlerde Coca Cola Fabrikalarında 3. durağımız İzmir Fabrikası oldu.

KADIN İŞÇİ SEMİNERİNE KATILDIK
KADIN İŞÇİ SEMİNERİNE KATILDIK

TÜRK-İŞ tarafından düzenlenen Kadın İşçi Semineri 25-26 Kasım 2022 tarihlerinde Trabzon’da yapıldı.

ASGARİ MESELESİ ÜLKE MESELESİ
ASGARİ MESELESİ ÜLKE MESELESİ

Gözler aralık ayı içinde belirlenecek asgari ücrette. Asgari ücretlilerin oranının yüzde 4’ün altında olduğu Avrupa’da gündeme bile gelmiyor.

EMEKLİLİĞİ GELENİ İŞVEREN ÇIKARIR MI?
EMEKLİLİĞİ GELENİ İŞVEREN ÇIKARIR MI?

Emeklilik şartlarını yerine getirdiği halde emekli olmayarak çalışmayı tercih eden kişileri, işveren işten çıkmaya zorlayabilir mi? Hayır. Emeklilik kişinin kendi iradesine dayanır. Kişi, ister emekli olur, isterse de olmaz.