Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
12 Aralık 2023
BİR YATIRIM GELİYOR, BİR YATIRIM GELİYOR; SORMAYIN!

Hani rasyonel zemine dönüp yeni bir ekonomi politikası uygulamaya başladık ya… Bu politikanın sonucu olarak yabancı yatırımcıların Türkiye’ye yoğun bir ilgisi olacak ve yatırımlar artacaktı ya…

BİR YATIRIM GELİYOR, BİR YATIRIM GELİYOR; SORMAYIN!

Merkez Bankası’nın dün açıkladığı ekim ayı ödemeler dengesi verilerinden yola çıkarak bu politikalar doğrultusunda ne ölçüde yatırım çekiyoruz diye bir bakalım istedik.

Keşke bakmasaydık! Doğrudan yatırımı ara ki bulasın!

Yabancılara gayrimenkul satışı da olmasa, içerideyiz! İşte on aylık veriler…

– Ocak-ekim döneminde 7.8 milyar dolarlık doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişi olmuş.

– Bu tutarın 3.1 milyarı gayrimenkul yatırımı için gelmiş. Düşelim gayrimenkulü, net giriş 4.7 milyar dolar.

– Bu on ayda 4.9 milyar dolarlık da çıkış var. Çıkıştan kasıt, ağırlıkla yurt içinde yerleşiklerin dışarıda yaptıkları yatırımlar, yoksa bu tutarın tümü Türkiye’de var olan yabancı yatırımların geri gittiği anlamına gelmiyor, öyle düşünülmesin.

– On aydaki 7.8 milyar dolarlık girişten 4.9 milyar dolarlık yurt dışı yatırımını düştüğümüzde kalan 2.9 milyar.

– Bu 2.9 milyarın tümü gerçek yatırım olarak görülemez. Bu para ne için gelmiş, ona da bakmalı. Hani gayrimenkul için gelen 3.1 milyar dolar vardı ya, o aslında yatırım değil. Yabancıların gayrimenkul alımı tanım olarak doğrudan yatırım sayılıyor ama bir Rus, bir Iraklı, bir Alman, bir İngiliz gelip Türkiye’de bir konut, bir gayrimenkul aldığı takdirde bu Türkiye’de yapılmış doğrudan yatırım sınıfına konuluyor. Türkiye’ye döviz girmiş oluyor, o kadar, ortada yatırım sayılabilecek bir durum yok.

– Peki bu on ayda net anlamda ne kadar yatırım gelmiş? Yukarıda belirttim, yabancıların gayrimenkul için getirdikleri döviz, tabii ki döviz anlamında bir katkı sağlıyor da, bu yatırım değil. O yüzden de “gayrimenkul hariç giriş” ile “çıkış” tutarlarının farkını almak gerekiyor.

– Ağırlıkla yurt dışında yapılan yatırımları gösteren çıkış kalemindeki tutar ne kadar, 4.9 milyar dolar. Gayrimenkul hariç giriş ne kadar, 4.7 milyar dolar. Alalım farkı, kalan eksi 171 milyon dolar!

İşte durum bundan ibaret…

Son dönemde estirilen havaya baksanız, Türkiye’ye doğrudan yatırım yağıyor! Yabancılar Türkiye’de yatırım yapmak için adeta sıraya girmiş!

Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere bakıyorsunuz, ortada hiçbir şey yok!

Hatta bu on ayı beşer aylık iki dönem olarak ele aldığımızda ortaya daha da tuhaf bir tablo çıkıyor…

İlk beş aydaki yabancı yatırım girişi, ikinci beş aydakinden daha fazla. Düşüşün kaynağı da çok açık; yabancılar ikinci beş ayda gayrimenkul alımını belirgin olarak yavaşlatmış.

Gayrimenkul hariç tutularak hesaplanan net doğrudan yatırım girişi ilk beş ayda 41 milyon dolarken, ikinci beş ayda 212 milyon dolar çıkış var.

Zaten bu tutarlar, ne giriş olarak bir işe yarar, bir yaraya merhem olur; ne çıkış olarak Türkiye’yi zora sokacak boyutta bir etki yaratır.

Sonuç çok somut olarak ortada… Türkiye doğrudan yabancı yatırım çekmek anlamında çok yol almak durumunda.

Doğrudan yatırımın aradığı…

Yeni ekonomi yönetimi görevi Türkiye’nin rasyonel zemine dönme dışında bir şansı kalmadığı görüşüyle devralmıştı.

Burada kastedilen para politikasıyla ilgili görüşlerdi belli ki.

Ama doğrudan yabancı sermaye dediğimiz sermaye, para politikasında “dönülmüş olsa bile” rasyonel zemindeki bu iyileşmeye pek bakmıyor.

Çünkü para politikası bugün öyle olur, yarın başka türlü; değişiklik gösterebilir.

Ama doğrudan yatırımcı buraya gelip yerleştiğinde, öyle bir günde elindekini satıp çıkacak, ceketini alıp gidecek konumda değildir.

Onlar başta hukuk güvencesi arar, buna ihtiyaç duyar; herkesin duyduğu gibi.

Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığı, yetmezmiş gibi Anayasa Mahkemesi’nin kapatılmasının gerektiği söylenen bir ülkeye de yatırım yapmaya pek sıcak bakmazlar. Anayasa Mahkemesi kararları bile zaman zaman uygulanmıyorken şunu düşünmezler mi:

“Gün gelir bir ihtilaf yaşar ve mahkemelik olursak, oradan da lehimize karar çıkarsa ama bu karar uygulanmazsa ne yaparız?”

Böyle düşünürler ve gelmezler…

İşte veriler de ortada zaten gelmiyorlar…

KAYNAK Alaattin Aktaş / Ekonomim.com
DİĞER HABERLER
6’LI SİVİL İNİSİYATİF’İN ÇALIŞMALARI
6’LI SİVİL İNİSİYATİF’İN ÇALIŞMALARI

DİSK, 21 Şubat 2000 günü taraflara gönderdiği bir yazı ile, özellikle Ekonomik ve Sosyal Konsey’in yapısı konusundaki görüş farklılıkları nedeniyle, Sivil İnisiyatif’ten ayrıldığını belirtti.

İŞTE İBRANAMELER HAKKINDA HER ŞEY
İŞTE İBRANAMELER HAKKINDA HER ŞEY

Bir borçluyu borçtan kurtarma yöntemlerinin başında ibranameler gelir. İbranameler tarafların sözleşme nedeniyle birbirlerine borç ve alacaklarının kalmadığını göstermek üzere hazırladıkları belgelerdir.

MB SICAK PARA İÇİN YENİ ADIMLAR ATAR
MB SICAK PARA İÇİN YENİ ADIMLAR ATAR

Merkez Bankası piyasadaki aşırı TL likiditeyi çekmekte zorlanıyor, bu da piyasa faizlerinde düşüşe yol açıyor. Uzmanlara göre MB faizi yüzde 50’nin üzerinde tutmak için yeni adımlar atabilir.

KAYBEDEN YİNE ÇİFTÇİ OLACAK
KAYBEDEN YİNE ÇİFTÇİ OLACAK

Bitkisel üretim tahminlerinde, tahıl üretimine ilişkin karamsar tablo buğday üreticisini endişelendirdi.