Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
25 Nisan 2023
BİNDİĞİ DALI KESMENİN EKONOMİDEKİ KARŞILIĞI: “FAİZİ İNDİRMEK”

Ağacın en tepesine çıkmışsın… Başlıyorsun budamaya. Hem de bindiğin daldan…

BİNDİĞİ DALI KESMENİN EKONOMİDEKİ KARŞILIĞI: “FAİZİ İNDİRMEK”

“Aman yapma, etme; bak düşeceksin” diyenlere kulaklarını mı tıkıyorsun ya da orada manzara çok güzel de ona mı dalmışsın veya yukarıdaki rüzgarın sesinden söylenenleri duymuyor musun, pek belli değil. Galiba sesleri ve uyarıları duyuyorsun da pek umursamıyorsun, sanki “Benden iyi mi bileceksiniz” havasındasın…

Kesiyorsun, kesiyorsun ve üstünde oturduğun dal yer çekimi gücüne ve ağırlığına dayanamayıp kırılıyor ve o dalla birlikte doğru aşağıya… Can havliyle bir alttaki dala tutunuyorsun. Yerde kaygıyla seni izleyenler çakılmadın diye rahat bir nefes alıyor. Artık daha dikkatli olacağın sanılırken sen tutup bu sefer bir aşağıdaki dalı kesmeye başlıyorsun. Ama o da ne, yine bindiğin dalı kesmiyor musun…

Aşağıdakiler öyle panik halde ki, sana bakmaktan düşen dallardan sakınamıyorlar ve birileri yaralanıyor; kafa, göz yarılıyor.

Faiz oturduğumuz daldı!

Merkez Bankası’nın politika faizi ile TÜFE’deki yıllık değişimi birlikte gösteren iki grafik hazırladık. Biri diğerinin bir bölümünü gösteren iki grafiğimiz var.

Büyük grafikte 2011 yılı başından bu yılın mart ayı sonuna kadar olan dönemin verilerini görüyoruz. İkincisi ise dediğim gibi bu geniş zaman dilimi içindeki daha kısa bir süreyi gösteriyor; 2021 başından bu mart sonuna kadar olan dönemi. İkinci grafikle son iki yıl üç aylık, yani 27 aylık süreyi daha detaylı görelim istedim.

2011 başından 2021 eylülüne kadar bindiğimiz dalı kesmemişiz. Zaman zaman buna niyetlendiğimiz dönemler var, hiç yok değil.

Örneğin 2020’nin başından itibaren faiz indirme isteğimiz artıyor. Hani “laf dinlemeyen” Merkez Bankası Başkanı’nın görevden alınma süreci vardı ya, onun sonrası işte. “Laf dinlemeyen” gidiyor, belli ki “laf dinleyen” geliyor ve faiz aşağı çekiliyor. Ama enflasyon hemen tavrını ortaya koyuyor; “Ben buradayım” diye!

Bakılıyor ki gidiş iyi değil, Naci Ağbal’ın başkanlığı, hızlı faiz artışı, enflasyonun tepesine vurulması…

Ama yok; belli ki daha uzun vadeli ve başka başka hedefler söz konusu. Ekonomik canlılık ve büyümenin öncelikli olacağı dile getiriliyor ve her ne kadar ister istemez aksi söylense de enflasyon ikinci plana atılıyor.

Ağacın tepesinden yere çakıldık!

Eylül 2021’de faiz indirmeye başladıktan sonra neler olduğunu gördük, bu süreci hep birlikte yaşadık. Yaşamaya da devam ediyoruz.

Yıllar yılı kol kola, kardeş kardeş giden faiz ve enflasyonun yolları birden ayrıldı. Artık iki gösterge kol kola değildi, yengeç konumu oluştu.

Bakmayın enflasyonun son dönemde yönünü aşağı çevirmiş olmasına, bu tümüyle bir önceki yılın çok yüksek oranlarının devreden çıkmasından kaynaklanan basit bir matematiksel sonuç. Bu, herhangi bir önlem alındığı, bir düzenleme yapıldığı için böyle seyretmiyor, kendiliğinden oluyor.

Üstelik döviz de çok uzun süredir yataya yakın seyrettiği halde. Nisan ayında ortaya çıkan son artışın fiyatlar üstündeki etkisini en azından endeks bazında henüz görmüş değiliz, grafiklerdeki fiyat endeksi mart ayına kadar olan dönemi kapsıyor.

Bir daha çıkıp bir daha düşmek…

Şimdi öyle anlaşılıyor ki ağacın diğer taraflarını da budamaya hazırlanıyoruz. Diğer taraflar dedimse, bu düşüşler adeta hoşumuza gitmiş gibi, aynı şeyi bir kez daha denemek istiyor gibiyiz.

Gerçi ağaçta budanacak pek dal kalmadı ama!

Anlaşılan faizi düşürmeye devam edeceğiz demek hala prim yapıyor. Şu dönemde “Faiz düşünce enflasyon da düşüyor” görüşünü topluma daha kolay benimsetmek mümkün tabii ki. Her ne kadar enflasyon düşmüyor, yalnızca yıllık artış oranı düşüyorsa da, bunun önemi yok.

Yüzde 85’e çıkan yıllık oran şimdi yüzde 50’ye indi mi, önemli olan bu!

En iyisi yüzde 1’e indirmek!

Faizin daha da düşürüleceğine dönük açıklamaları duyunca aklıma hep yıllar önce birkaç kez kaleme aldığım “Faiz yüzde 1’e indirilseydi” senaryosu geliyor. Örneğin 11 Nisan 2018 tarihli yazım…

Öyle yarım puan, bir puan; ne uğraşıyoruz. Faiz yüzde 1’e indirildiğinde ve Merkez Bankası bu faizle bankalara istedikleri kadar fon sağladığında ne olacak, bir görelim. Ne olacağı da belli de; olsun! Hem ben yaşanacaklara ilişkin senaryomun telif hakkından da feragat ettim, buyurun yapın!

Ama şimdi Merkez Bankası’nın “politika” faizi yüzde 8.50 düzeyindeyken, buna yakın başka bir faiz var mı, onu da gösterin!

KAYNAK Alaattin AKTAŞ / Ekonomim.com
DİĞER HABERLER
ÇOCUK İŞÇİ UTANCI
ÇOCUK İŞÇİ UTANCI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılında Türkiye nüfusunun yüzde 26’sını oluşturan çocukların, aynı dönemde işgücüne katılım oranının yüzde 21,1’e yükseldiğini duyurdu. Geçen yıla göre çocuk işçiliği 3,5 puan arttı.

CARGİLL’DE İMZA TÖRENİ
CARGİLL’DE İMZA TÖRENİ

Sendikamızın kısa bir süre önce toplu iş sözleşmesi görüşmelerini anlaşma ile tamamladığı Cargill’de işveren heyetinin ve yönetim kurulumuzun katılımı ile imza töreni düzenlendi.

İŞSİZLER ÖDENEĞE ERİŞEMİYOR
İŞSİZLER ÖDENEĞE ERİŞEMİYOR

Koşulların ağır olması ve kaynakların amacı dışında kullanılması nedeniyle işsizlik ödeneğinden yararlananların sayısı azılıyor.

EMEKÇİNİN GREV HAKKI İADE EDİLDİ
EMEKÇİNİN GREV HAKKI İADE EDİLDİ

AYM, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkını engelleyen düzenlemeyi iptal etti.