27 Eylül 2016
BES DÜŞEN AYLIĞA ÇARE OLUR MU
Yeni yıl başından itibaren 45 yaşın altında çalışanlar için zorunlu hale getirilecek Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) için tüm taraflarda yoğun bir çalışma gözleniyor
Yeni yıl başından itibaren 45 yaşın altında çalışanlar için zorunlu hale getirilecek Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) için tüm taraflarda yoğun bir çalışma gözleniyor. Uzun vadeli tasarrufların artırılmasına yönelik olarak planan ancak çalışanlara daha çok ikinci bir emekilik olarak sunulan sistemin çalışanlar için daha iyi anlaşılabilmesi için Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü (DİSK-AR) sistemini değerlendiren bir rapor hazırladı.
Niye emeklilik değil? İşçi temsilcilerinin itirazlarının tek tek ele alındığı ayırıntılı rapora göre, sistemin bir sosyal sigorta programı olarak kabul etmek olanaklı değil. Raporda altı çizilen noktaları şöyle özetlemek mümkün;
Zorunlu BES’te işveren katkı payı yok. BES ne SGK tarafından sağlanan emeklilik hakkına benzer bir hakkı ne de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sağlanan sağlık ve diğer sosyal güvenlik hizmetlerini sunuyor. BES bir emeklilik programı değil uzun vadeli bir bireysel tasarruf sistemi. BES’te ne şirketler getiri/gelir garantisi veriyor ne de devlet garantisi söz konusu. Sistem tamamen bireysel riske dayalı.
Yüzde 20 yetmedi
Zorunlu BES ile çalışanlara çifte emeklilik sağlanacağı iddiası dayanaksız. Şu anda kamusal sosyal güvenlik sisteminde yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı için prime esas kazancın yüzde 20’si oranında kesinti yapılıyor. Yüzde 20 prim kesintisiyle ödenen ve pek çok emekli için yetersiz olan emekli aylığına denk bir gelirin BES’ten yüzde üç primle ödenmesi mümkün değil.
Asgari emekli aylıkları giderek düşüyor. 2003’te ortalama asgari emekli aylığı asgari ücretin yüzde 46 üzerinde iken 2015 ve 2016 yıllarında asgari emekli aylığı, asgari ücretin altına geriledi. Bu koşullarda da en başta yapılması gereken her emekli için emekli aylıklarının daha insani koşullara yükseltilemesi. Rapordan çıkan sonuç; BES, ancak ve ancak emeklilik sistemini destekleyen ikinci bir seçenek olur yoksa emekliliğin kendisi değil
