Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
03 Aralık 2012
BELGELİ İŞSİZLERİN ANATOMİSİ

Önce, “belgeli işsiz” kim, ona açıklık getirelim. Devletin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından, bu yurttaşlarımız “Kayıtlı işsiz” olarak tanımlanıyor.

BELGELİ İŞSİZLERİN ANATOMİSİ

Önce, “belgeli işsiz” kim, ona açıklık getirelim. Devletin Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından, bu yurttaşlarımız “Kayıtlı işsiz” olarak tanımlanıyor.

Tanım da şöyle yapılıyor: “Kayıtlı İşsiz: Çalışma çağında ve gücünde olan, çalışmak isteyen, kuruma başvurduğunda asgari ücret düzeyinde gelir getirici bir işi olmayan, kurum tarafından henüz kendisine iş bulunamayan aktif kayıtlardaki kişilerdir.” Peki, başka nerede işsiz verisi var? TÜİK’te. Ama gelin görün ki 19 Kasım 2012 tarihli yazımda da gösterdiğim gibi TÜİK’in anketle tahmin ettiği işsiz sayısı ile İŞKUR’a kayıtlı gerçek işsiz sayısı çok farklı.

Sadece Ağustos 2012 verilerini alırsak İŞKUR’un belgeli işsizlerinin, TÜİK’inkinin yüzde 82’sine ulaştığını görüyoruz ki bu inandırıcı değil. Çünkü aynı TÜİK, işsizlerin sadece yüzde 30’unun eş dost aracılığıyla iş aradığını, kendi bültenlerinde ifade ediyor. Kişisel olarak benim, İŞKUR’un ismiyle, cismiyle, adresiyle “kayıtlı işsiz” verisini gördükten sonra, TÜİK’in anketle, el yordamıyla saptadığı işsiz sayısına, istihdam, işgücü verilerine güvenim iyice azaldı.

Aynı konuda çalışan bilim insanı, bürokrat, teknokrat, siyasetçi, hangi gerekçeyle benim hissiyatımı paylaşmadığını söyler, çok merak ediyorum. Bu tutarsızlığa, CHP kurmayları da dikkat çekiyor, ama ne Meclis’e getirebildiler sorunu ne de TÜİK’i ve bağlı olduğu siyasi otoriteyi bir açıklamaya zorladılar henüz. Umarım, ısrarla takipçisi olurlar… Bu kadar serzenişten sonra İŞKUR’un kayıtlı işsizlerinin nasıl bir profil çizdiğine de bakalım.

Elimizde Ekim 2012 itibarıyla 2 milyon 204 bin kayıtlı işsizin bizzat kendi beyanlarıyla profilleri var. Öyle örneklem, anket filan değil. Bizzat İŞKUR’a “İşsizim, bana iş bulun” diye başvurmuş işsizlerin isimleri, adresleri ile ifade edilmiş özelliklerinden söz ediyoruz. Bu veri seti çok önemli.

Ekim itibarıyla 2 milyon 204 bine ulaşan “belgeli” ya da kayıtlı işsizlerin temel özellikleri, genç, düşük eğitimli, düşük vasıflı olmaları ve uzun süredir işsiz olmaları.  

İşsizlerin yarısına yakınının (yüzde 48) 29 yaşın altında gençlerden oluştuğu görülüyor. Genç tanımını 39 yaşa kadar çıkarırsanız, oran yüzde 81’i buluyor. Özellikle 24-39 yaş grubu işsizlerin, toplamda yüzde 53’ü bulması, yani 1 milyon 200 bini geçmesi çok önemli. Bu çoğunluk, genellikle askerliğini yapmış, ailenin, çevrenin “bir yuva kurması” beklentisinde olduğu ve/veya belki de evli-çocuklu kişilerden oluşan bir yaş grubunu oluşturmaktadır.

İŞKUR’da “belgeli” işsizlerin yüzde 60’ını erkekler oluştururken yüzde 40 orana sahip 883 bin kadın işsizin de iş başvurusu bulunuyor. Kadın işsizlerin üçte ikisinin 20-39 yaş grubunda genç bir nüfusu oluşturduğu görülüyor.

İş bulmakta zorlanan ve İŞKUR’un kapısını çalanların eğitim düzeyleri vasat ve vasatın altı. En fazla ilköğrenim diploması olanlar yüzde 50 dolayında. Ama lise ve dengi okul mezunu işsiz sayısı da az değil ve toplamın yüzde 30’unu (660 bin kişi) oluşturuyor. İşsizler içinde yüzde 9 oranında ön lisans, yüzde 10 dolayında da lisans ve üstü diploması olanlar var. Mühendisler, teknisyenler, değişik vasıfta olup da İŞKUR aracılığıyla iş arayanların sayısı 250 bini geçiyor.

İşsizlerin ağırlıklı kısmı eğitimsiz ya da düşük eğitimli olduğu için bir vasfa da sahip değiller ve meslek hanelerinin karşısında “beden işçisi” yazıyor. Bunların, toplamdaki payı yüzde 40’ı buluyor.

İş için İŞKUR’a kayıt yaptıranların önemli bir kısmı uzun süredir umutla işe yerleştirilmeyi bekliyorlar. Kayıtlı 2.2 milyon işsizden yüzde 44’ü 1 yılı aşkın bir süredir İŞKUR’dan umutla müjdeli haber bekliyor. En az sekiz aydır işsiz olan ve işsizlikte bir yılı devirmenin eşiğinde olanlarla beraber oran yüzde 60’ı buluyor. Bu da “katılaşan işsizlik” demek ve endişe verici…

İŞKUR işsizlerinin kayıtlarının yüzde 13’ü İstanbul’da. Diğer üç önemli metropol İzmir, Ankara ve Adana-Mersin’in de kayıtlı işsizlerdeki payları yüzde 6-6.5 dolayında. Bu, kayıtlı işsizlerin üçte birinin bu dört merkezde kayıtlı olduğunu gösteriyor.  

Ancak, burada unutulmaması gereken 2.2 milyon kayıtlı işsiz, sadece İŞKUR üstünden iş arayanlar. Buradan gerçek işsiz sayısına ulaşmak istiyorsanız, en iyimser senaryo ile bu sayıya bir o kadarını eklemelisiniz. O zaman da 4.5 milyona yakın bir işsiz kitlesine ulaşırız. TÜİK’in 2.5 milyonu aşmayan işsiz iddiasının bir kat fazlası demek bu… TÜİK’in yüzde 9 diye ölçtüğü işsizlik oranı ise bu veriler ışığında “hikâye”… En az yüzde 20’ye ulaşmış bir işsizlik gerçeği var Türkiye’nin… Bunu hep akılda tutmakta fayda var… 

Düzeltme: 1 Aralık Cumartesi tarihli yazımda, Korkut Boratav’ın, 2012 ilk yarı büyümesi için hesaplanan yüzde 3.1’lik büyümenin yüzde 0.5 puanının, altın ödemesi işlemince şişirildiği bulgusuna yer vermiştim. “İlk çeyrek” ifadesi, ilk yarı olacaktır, düzeltiyorum.

DİĞER HABERLER
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!

BASINA VE KAMUOYUNA!  ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI! Sendikamızın uzun yıllardır örgütlü olduğu dünya sigara piyasasındaki dev aktörlerden olan British American Tobacco Şirketi (BAT) ile sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) müzakereleri uyuşmazlıkla sonuçlandı. 01.01.2023 ile 31.12.2024 tarihleri arasını kapsayan TİS müzakereleri sendikamızın tüm yapıcı çabalarına karşın işverenlerin olumlu adım atmaması sonucu tıkanmıştır. İçinde bulunduğumuz ekonomik […]

MONDELEZ TURKEY GIDA’DA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
MONDELEZ TURKEY GIDA’DA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Mondelez Turkey Gıda (Chipita Gıda) işyerinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

24 OCAK 1980 İSTİKRAR PROGRAMI VE YÜKSEK HAKEM KURULU
24 OCAK 1980 İSTİKRAR PROGRAMI VE YÜKSEK HAKEM KURULU

Tekgıda-İş Sendika Akademisi’nin 23 Ocak 2023 günü yayımlanan raporunda, 24 Ocak 1980 tarihli istikrar programı ve 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında işçiler ve memurlar aleyhine mevzuat değişiklikleri veya yeni mevzuatla getirilen düzenlemeler özetlenmişti.

SİGARA DEVİNDE GREV KARARI
SİGARA DEVİNDE GREV KARARI

Tekgıda-İş Sendikası’nın kararı ile British American Tobacco Samsun Sigara Fabrikası’nda 6 Şubat’ta greve gidiliyor.