Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
24 Ocak 2017
BAŞKANLIK: ZORUNLU TAHAKKÜM REJİMİ

Türkiye, grevi yasaklayan zorunlu tahkim sisteminden demokratik hak ve özgürlükleri baskı altına alan bir zorunlu tahakküm rejimine sürüklenmek isteniyor.

BAŞKANLIK: ZORUNLU TAHAKKÜM REJİMİ

Türkiye, grevi yasaklayan zorunlu tahkim sisteminden demokratik hak ve özgürlükleri baskı altına alan bir zorunlu tahakküm rejimine sürüklenmek isteniyor. Bu süreci anlatmaya çalışalım…
DİSK’e bağlı Birleşik Metal-iş Sendikası, önce 700 işçinin çalıştığı Asil Çelik işyerinde, ardından da 2 bin 200 işçinin çalıştığı EMİS’e (Elektromekanik Metal işverenleri Sendikası) bağlı 13 fabrikada grev kararı aldı.
AKP hükümeti, 18 Ocak’ta Asil Çelik’teki grevi, 20 Ocak’ta da EMİŞ işyerlerindeki grevi "milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğünden" 60 gün süreyle erteledi, daha doğrusu yasakladı. Çünkü grev ertelendikten sonra, süre bitiminde anlaşma olmazsa yeniden greve çıkma imkânı bulunmuyor.
Bu sözleşme, YHK (Yüksek Hakem Kurulu) tarafından bağıtlanıyor. Yani YHK, taraflara zorunlu olarak bir toplu sözleşme anlaşması dikte ediyor. Bu da, grev hakkının kullanılamaması, yasaklanması anlamına geliyor.

Zorunlu tahkim ne demek?

işte bu sisteme zorunlu tahkim deniyor. Bir kez daha ifade edecek olursak; zorunlu tahkim sistemi, toplu sözleşme sürecinde uyuşmazlık çıkması halinde tarafların, yani özellikle sendikaların grev yoluna başvuramayıp anlaşmazlığın bir hakem ya da YHK tarafından çözümlenmesi ve tarafların bu karara uyması demektir.
Bir Yargıtay daire başkanının başkanlığındaki 8 kişilik YHK’de hükümet ve işveren kanadı ağırlıklı bulunuyor. 15 yıllık AKP döneminde, erteleme yoluyla 10 grev yasaklandı. Burada da AKP dönemi ile 12 Eylül askeri darbe dönemi arasındaki benzerliği görebiliriz.

12 Eylül dönemi benzerliği

12 Eylül 1980’de darbe ile iktidara gelen askeri cuntanın yaptığı ilk işlerden biri de, 2364 sayılı yasayla tüm toplu iş uyuşmazlıklarının YHK’ye devredilmesiydi. Askeri cuntanın hüküm sürdüğü 3 yıl boyunca her türlü sendikal faaliyet yasaklandı, grev hakkı kullanılamadı.
Yine askeri cunta döneminde çıkarılan 2821 ve 2822 sayılı sendikal yasalarla grev ertelemelerinin ardından zorunlu tahkim sürecinin geleceği, yani grev hakkının fiili olarak yasaklanacağı bir sürece girildi. Oysa 1980 öncesinde Bakanlar Kurulu tarafından grev ertelense bile ertelenme süresinin bitiminden sonra grev yeniden başlayabiliyordu.

Danıştay’ın tutumu

Özal (ANAP) döneminde 1991 yılının ocak ayında Körfez krizi sırasında tüm grevler ulusal güvenlik gerekçesiyle ertelendi. Bu erteleme kararıyla 260 işyerinde grev hakkı kullanılamaz hale geldi. Savaş olasılığının arttığı öne sürülerek alınan bu erteleme kararları Danıştay tarafından durduruldu. Yani o koşullarda bile Danıştay, Bakanlar Kurulu’na "genel sağlık ya da milli güvenlik" gerekçesiyle erteleme yetkisi veren kararları uygun bulmadı.
AKP’nin iktidara yeni geldiği 2003 yılında da Kristal-iş Sendikasının cam işkolunda aldığı grev kararı önce 8 Aralık 2003 tarihinde "ulusal güvenlik" gerekçesiyle ertelendi. Danıştay, sendikanın başvurusu üzerine yürütmeyi durdurma kararı verdi. Bu kez AKP hükümeti, 14 Şubat 2004 tarihinde "ulusal güvenlik ve genel sağlık" gerekçesiyle grevi bir kez daha erteledi.

Yeni yasada grev erteleme

12 Eylül’den AKP’nin 2012 yılında yeniden düzenlediği 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu’na kadar geçen dönemde grev erteleme kararlarının büyük bir bölümü Danıştay tarafından iptal edildi. Danıştay, bu dönemde Bakanlar Kurulu’nun grev erteleme kararlarını keyfi, yasaya aykırı, grev hakkının özünü zedeleyici olarak değerlendirdi.
AKP iktidarı, 2012 yılında yeni yasal düzenlemeyi yaparken "Grev ve Lokavtın Ertelenmesi" başlıklı 63. maddeyi askeri cunta dönemindeki 2822 sayılı yasanın ilgili maddesine benzer şekilde düzenledi. Ancak maddede olumsuz bir değişiklik yaparak "Bakanlar Kurulu’nun erteleme kararına karşı Danıştay’a başvurulmasını" öngören eski düzenlemeyi metinden çıkardı. (Kaynak: DİSK’e bağlı Lastik-iş Sendikasının "6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu iş Sözleşmesi Kanunu’nun Değerlendirilmesi" isimli kitapçığı).
Lastik-iş Sendikası Genel Başkan Danışmanı Üzeyir Ataman tarafından hazırlanan kitapçıkta bu konuys ilişkin olarak şöyle deniliyor:
"Kamu yönetimi hukukunun genel ilkelerinin bir sonucu olarak Danıştay’a başvuru yolunun açık olduğu söylenebilir. Ancak madde, 2822 sayılı yasadan olduğu gibi alınırken bu hükmün çıkarılmış olması soru işaretleri yaratmaktadır."

Aydınların tavrı

Daha açık bir ifadeyle AKP iktidarı 12 Eylül askeri cuntasından da daha ağır bir biçimde grev hakkı gaspına olanak sağladı, denebilir. Grev hakkı, çalışanların işveren karşısında isteklerini elde edebilmek için başvuracakları en son çaredir, bu hakkın fiilen kullanılamaz hale getirilmesi toplu pazarlık alanına açık bir müdahaledir.
Nitekim Prof. Dr. Korkut Boratav hocamız başta olmak üzere çok sayıda akademisyen ve aydın, yayımladıkları bir açıklama ile grev yasağını kınadılar ve bu olayı şöyle yorumladılar: "Uluslararası sözleşmeler, anayasa ve yasalarla güvence altındaki grev hakkı fiilen gasp edilmektedir. Grev hakkı yoksa toplu sözleşme hakkı da ortadan kalkacaktır."

Zorunlu tahakküme "HAYIR"

Çalışma yaşamının duayen hocalarından 2013 yılında kaybettiğimiz Prof. Dr. Alpaslan Işıklı da, iş Hukuku (2003) isimli kitabında zorunlu tahkimi şu şekilde ifade ediyor:
"Bir ülkede toplu iş uyuşmazlıklarının zorunlu tahkim yoluyla çözüme kavuşturulması, rejim niteliğiyle ilgili önemli bir gösterge oluşturur. Özgür toplu pazarlık kurumuna ve grev hakkına yer tanımayan faşist veya otoriter rejimlerin ortak özelliği çalışma ilişkilerinin zorunlu tahkim yoluyla düzenlenmesidir."
Görüldüğü gibi "zorunlu tahkim" işçi sınıfı hakları üzerindeki bir dayatmayı, rejim açısından da toplumu "tahakküm" altına almayı amaçlayan bir düzeni simgelemektedir. Bir başkanlık rejimi öngören son Anayasa değişiklikleri de, tüm temel hak ve özgürlükleri baskı ve tahakküm altına almayı amaçlamaktadır. Bu nedenle bir zorunlu tahakküm rejimi olan başkanlık sistemine emekçiler başta olmak üzere tüm toplum kesimlerinin karşı çıkması, "HAYIR" demesi gerekmektedir…

DİĞER HABERLER
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!
ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!

BASINA VE KAMUOYUNA!  ABD’Lİ SİGARA DEVİNDE GREV KARARI! Sendikamızın uzun yıllardır örgütlü olduğu dünya sigara piyasasındaki dev aktörlerden olan British American Tobacco Şirketi (BAT) ile sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) müzakereleri uyuşmazlıkla sonuçlandı. 01.01.2023 ile 31.12.2024 tarihleri arasını kapsayan TİS müzakereleri sendikamızın tüm yapıcı çabalarına karşın işverenlerin olumlu adım atmaması sonucu tıkanmıştır. İçinde bulunduğumuz ekonomik […]

AMERİKALI SİGARA DEVİNDE GREV KARARI
AMERİKALI SİGARA DEVİNDE GREV KARARI

Tekgıda-İş Sendikası örgütlü olduğu dünya devi sigara firması British American Tobacco Şirketi’nde (BAT) grev kararı aldı.

SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!
SİGARA DEVİNDE GREV KARARI!

Türkiye Gıda ve Yardımcı İşçileri Sendikası (Tekgıda-İş), uzun yıllardır örgütlü olduğu dünya sigara piyasasındaki devlerden olan British American Tobacco Şirketi (BAT) ile sürdürülen toplu iş sözleşmesi (TİS) müzakerelerinin uyuşmazlıkla bittiğini açıkladı.

EYT’DE AKLA TAKILAN SORULARA YANITLAR
EYT’DE AKLA TAKILAN SORULARA YANITLAR

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili yasa teklifinin bugün TBMM Başkanlığı’na sunulması bekleniyor.