Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
ATAKEY
FELDA IFFCO
PERFETTİ VAN MELLE
KRAFT HEİNZ
SAFE SPİCE
SAGRA
İZTARIM
DOĞANAY
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Dr Oetker
Agthia
28 Aralık 2011
ATLANTİK ÖTESİNDEN YOKSULLUKLA MÜCADELE ÖYKÜLERİ

Arjantin´in neoliberal istikrar programlarını reddederek geliştirmiş olduğu iç talebe ve emek gelirlerinin çoğaltılmasına dayalı büyüme programının sonucunda elde edilen yüzde 94´lük büyüme, komşusu Brezilya´nın (yüzde 44) ve Türkiye´nin (yüzde 45.7) toplam büyüme oranlarının yaklaşık iki mislidir!

ATLANTİK ÖTESİNDEN YOKSULLUKLA MÜCADELE ÖYKÜLERİ

Arjantin, aynı Türkiye gibi, uzun süredir izlemekte olduğu IMF destekli istikrar programının doğal sonucu olarak 2001 sonunda derin bir krize sürüklendi. Arjantin ekonomisi 2002’de yüzde 5 daraldı; işsizlik oranı yüzde 25’e fırladı; ücret ve maaşlar çöktü. Arjantin hükümeti, devlet başkanı Nestor Kirchner’in önderliğinde IMF’nin neoliberal nitelikli istikrar programlarını reddederek, dış borçlarının yarısından fazlasına moratoryum ilan etti; yoksullukla mücadeleyi ve emeğin istihdam ve ücret kazanımlarını öne çıkaran özgün bir ekonomik programı izledi.
Arjantin ekonomisi 2002-2010 arasında birikimli olarak yüzde 94 oranında reel büyüme kaydetti. IMF tahminlerine göre Arjantin’in büyüme hızı 2011’de yüzde 8 civarında olacak. Hemen bir karşılaştırma için not edelim: Arjantin’in neoliberal istikrar programlarını reddederek geliştirmiş olduğu iç talebe ve emek gelirlerinin çoğaltılmasına dayalı büyüme programının sonucunda elde edilen söz konusu yüzde 94’lük büyüme kazanımları, komşusu Brezilya’nın (yüzde 44) ve Türkiye’nin (yüzde 45.7) toplam büyüme oranlarının yaklaşık iki mislidir!
Söz konusu dönemde Arjantin’de (geniş anlamda) gelir yoksulluğu neredeyse üçte iki oranında gerileme gösterdi. 2001’de günde 4 dolar ile ölçülen gelir yoksulluğu oranı nüfusun yarısına ulaşmış idi. 2010 başında bu oran yüzde 14.3’e gerilemiş idi. Eğer daha dar kapsamlı olarak hesaplanan günde 2.5 dolar sınırına dayalı uç yoksulluk oranı düşünülürse, bu oran 2001’de nüfusun dörtte biri iken, 2010’da yüzde 6.6’ya düşürülmüş idi. İşsizlik oranı ise yüzde 25 düzeyinden, 2010’da yüzde 8’in altına indirilmişti.
Arjantin’in 2002 sonrasında uygulamış olduğu büyüme modeli, dış borç moratoryumuna misilleme olarak uygulanmakta olan kredi boykotlarına ve göreceli olarak düşük doğrudan yabancı sermaye yatırımı girişlerine rağmen, doğrudan doğruya emek gelirlerinin artışına dayalı iç talebe dayandırılmıştı.
Buna ek olarak, Arjantin Merkez Bankası aktif bir döviz kuru ve sermaye hareketlerinin kontrolü politikaları aracılığıyla gerçekçi ve reel devalüasyonist bir kur politikası izlemiş ve uluslararası iktisat yazınında istikrarlı ve rekabetçi reel döviz kuru diye adlandırılan modelin geliştirilmesine öncelik etmişti.
2002 sonrasında Arjantin’de maliye politikası, rastgele hedeflere dayalı ve öncelikle finansal burjuvazinin çıkarlarını korumaya yönelik olan faiz dışı mali bütçe fazlası stratejisi yerine, sosyal harcamalara dayalı bir genişleyici maliye politikası izlemiş idi. Bu program uyarınca sosyal harcamalar milli gelirin yüzde 10.3’ü ile 14.2’si arasında tutulmuş ve son olarak 2009’da ilan edilen Asignacion Universal por Hijo (Çocuk Başına Evrensel Dağıtım) programıyla birlikte çocuklara yönelik sosyal yardımlaşma fonları arttırılmıştı.

Arjantin büyüme modelinin kendine özgü koşullarının ürünü olduğunu ve başka ülke deneyimlerince bire bir taklit edilemeyeceğinin farkındayız. Burada, kanımızca, Arjantin deneyiminden elde edilebilecek tek doğru politika yaklaşımı, geleneksel neoliberal istikrar paketlerinin dışına çıkabilen ve kendi öz kaynaklarına dayanan bir kalkınma modelinin uygulama örneğinin varlığıdır. Söz konusu örneğin, şu anda komşumuz Yunanistan’a önerilen geleneksel neoliberal düşüngünün bağnaz reçeteleri sonucunda ancak 9 yıl sonra kriz öncesi milli gelir düzeyinin yakalanabileceği öngörüsüyle karşılaştırıldığında, anlamı kuşkusuz daha da artmaktadır.
Ülkemize gelir isek, yukarıda Arjantin için sıraladığımız verileri bir karşılaştırma elde etmek maksadıyla Türkiye’nin verileri ile sınayalım:
* 2002-2010 arasında Türkiye milli geliri toplam yüzde 45.7 artış göstermiştir. Arjantin yüzde 94. Arjantin’de söz konusu dönemde çoğunlukla cari işlemler dengesi fazla vermiştir. Türkiye’de ise 2011 ‘de cari işlemler açığı milli gelirinin yüzde 10’una ulaşmak üzeredir.
* 2002 sonrasında Türkiye’de işsizlik oranı yüzde 10 platosunda seyretmiş; ancak son dönemde, 2011 ‘in yaz aylarında yüzde 9’un altına düşürülebilmiştir. (Birçok araştırmacının, söz konusu işsizlik ve istihdam verilerine kuşku ile yaklaşmakta olduğunu anımsatalım.)
* 2002 sonrasında Türkiye’de (günde 4 dolar ile hesaplanan) gelir yoksulluğu oranı 2002’de yüzde 30.3’ten, 2009’da yüzde 4.35’e düşmüştür. Gıda artı gıda dışı bütüncül yoksulluk oranı ise aynı dönemde yüzde 26.96’dan, yüzde 18.08’e gerilemiştir. Türkiye’nin yoksulluk oranlarının hesaplanmasında günde 4 dolarlık uluslararası standardın Türk Lirası’na dönüştürülmesinde satın alma gücü paritesinin kullanıldığını; ve buradaki döviz kurunda 1 doların fiyatının 2002 için 62 kuruş, 2008’de 98.3 kuruş; 2009’da ise 91.7 kuruş olarak (TL lehine değerli olarak) alındığını belirtmekle yetinelim.
Bütün okurlarımın yeni yılını, barış ve esenlik dolu günler özlemleriyle kutluyorum. 2012’nin inadına daha muttu, daha adil ve daha barışçı bir yıl olacağı inancıyla…

DİĞER HABERLER
NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI
NUH’UN ANKARA’DA TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ İMZALANDI

Sendikamız ile Nuh’un Ankara Makarnası arasında şubat ayında başlayan yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlandı.

TEMSİLCİ EĞİTİMLERİ BAŞLADI
TEMSİLCİ EĞİTİMLERİ BAŞLADI

Sendikamızın düzenli eğitimleri kapsamında gerçekleştirdiği Temsilci Eğitimleri bu yıl, 20 Mayıs ile 5 Haziran 2024 tarihleri arasında Seferihisar Labranda Lebedos Otelinde düzenliyor.

ENFLASYONUN KALELERİ: ARJANTİN VE TÜRKİYE
ENFLASYONUN KALELERİ: ARJANTİN VE TÜRKİYE

Son zamanlarda piyasacı ekonomi yorumcuları büyük bir sitayişle Arjantin programından söz ediyor, mart ayında bütçe fazlası verilmesini Türkiye’ye örnek gösteriyor. O nedenle her iki ülkeyi benzerlikleriyle ve farklılıklarıyla karşılaştırmakta yarar bulunuyor.

MERKEZ’DEN ASGARİ ÜCRETLİYE SEFALET ÇIKTI
MERKEZ’DEN ASGARİ ÜCRETLİYE SEFALET ÇIKTI

Merkez Bankası ilk 6 ayda enflasyonun yüzde 25.46’ya çıkacağını rapor etti. İkinci yarıda zam verilmezse milyonlarca asgari ücretlinin alım gücü 13.552 liraya düşecek.