Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
KESKİNOĞLU
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
30 Kasım 2022
ASGARİ MESELESİ ÜLKE MESELESİ

Gözler aralık ayı içinde belirlenecek asgari ücrette. Asgari ücretlilerin oranının yüzde 4’ün altında olduğu Avrupa’da gündeme bile gelmiyor.

ASGARİ MESELESİ ÜLKE MESELESİ

Türkiye giderek asgari ücretliler ülkesi oluyor, neredeyse çalışanların yarısı asgari ücretli. Asgari ücretlinin en yüksek olduğu sektör yüzde 72 ile turizm. Sendikasızlık asgari ücretin yaygınlaşmasına neden olurken Prof. Dr. Çelik, “Toplu iş sözleşmesi kapsamı düşerse asgari ücretlilerin oranı artar” dedi. AKP döneminin başında asgari ücretin yıllık tutarıyla 25 Cumhuriyet altını alınabiliyorken bu sayı bugün 8’e kadar indi. Asgari ücretin alım gücü kalmadı.

Aralık’ta belirlenecek asgari ücrete yönelik tartışmalar başladı. Yoksulluk sınırının 26 bine dayandığı koşullarda 5 bin 600 TL olan asgari ücretin iki katına çıkması bile durumu kurtarmıyor. Avrupa’da çalışanların küçük bir kesimini ilgilendiren bu ücret Türkiye’de kritik önemde. Neredeyse her iki çalışandan biri bu ücretle ya da ona yakın çalışıyor. Üstelik bu durumda mesleğin de bir önemi yok. Mühendis, eczacı olman da ‘ücretli kölelik’ koşullarında çalışmaya engel teşkil etmiyor.

Bu durum resmi verilere de yansıyor. Merkez Bankası’nın TÜİK’in 2017-2019 verilerine dayalı araştırmasına göre ortalama olarak asgari ücretin yüzde 10 fazlası veya altında çalışanların oranı tarım dışı sektörlerde yüzde 43, sanayide bu oran yüzde 50.

Tekstil, giyim ve deri sektöründe asgari ücretli oranı yüzde 59-72 aralığında. Gıda sektöründe ise bu oran yüzde 65, inşaatta yüzde 54, toptan ve perakende sektöründe yüzde 64. Turizm ise yüzde 72 ile zirvede.

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR)’ın raporlarında da durum farklı değil. Çalışanların yüzde 49’u asgari ücretin yüzde 10 fazlası veya yüzde 10 altında ücretler alıyor.

ASGARİ ÜCRETLİLERİN ORANI İKİ KAT

Oysa AKP’nin iktidara geldiği ilk yıllarda durum oldukça farklıydı. Araştırmacı Gürdal Aslan’ın çalışmasına göre yüzde 5 komşu olanlar ve asgari ücretlilerin oranı 2003’te yüzde 25,6 seviyesindeydi. Bugün bu oran iki kat arttı.

AB ülkelerinde ise asgari ücret ve civarında ücretle çalışanların oranı yüzde 4’ün altında yer alıyor.

Asgari ücretli oranı artarken ücret aynı oranda yükselmedi. Avrupa İstatistik Ofisi’nin (Eurostat) verilerine göre Türkiye, 27 Avrupa ülkesi arasında Arnavutluk’un ardından en düşük asgari ücreti veren ikinci ülke. Sırbistan ve Karadağ’da dahi ücret Türkiye’den yüksek.

ÜCRET MAKASI KAPANIYOR

Asgari ücretli oranının artışındaki etkenlerden biri diğer emek ücretlerine gelen zamların çok düşük kalması. Konuya ilişkin sorularımızı yanıtlayan Çalışma Yaşamı Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, asgari ücret dışındaki ücretlere gelen zamların giderek düşmesine dikkat çekti. Çelik, “Bu nedenle ortalama ücret ve asgari ücret arasındaki makas kapanmaya başladı” dedi.

AKP döneminde net asgari ücretin 29 kat artmasına rağmen enflasyonun gerisinde kaldığına dikkat çeken Aziz Çelik şunları söyledi: “Ortalama memur maaşı 16 kat kamu işçisinin aldığı ücret ise 13 kat arttı. Özel sektörde işçi ücretlerinde artış daha da az. Bunun sonucunda asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki makas kapandı. Türkiye asgari ücretliler ülkesi haline geldi.”

TAKVİM NETLEŞİYOR

Asgari ücret, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten 5’er temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Komisyon, yeni asgari ücreti belirlemek için 4 kez toplanıyor. İlk toplantının 7 Aralık’a dek gerçekleşmesi bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, 1 Aralık’ta TİSK ve Türk-İş başkanları ile görüşecek. Yeni asgari ücreti önceki yıllarda olduğu gibi komisyon yerine AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklaması bekleniyor.

EN AZ 13 BİN TL OLMALI

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, iki asgari ücretlinin çalıştığı eve en azından yoksulluk sınırına denk bir maaş girmesi gerektiğini savundu. BİSAM’a göre dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırının 26 bin 123 lira olduğu düşünülerse DİSK Başkanı’nın önerisi asgari ücretin 13 bin lira civarında olması.

ASGARİ ÜCRETLE ALINABİLEN ALTIN SAYISI YILLAR İÇİNDE AZALDI

Asgari ücretlinin kaybı altın üzerinden hesaplandığında tablo net olarak ortaya çıkıyor. Merkez Bankası ortalamalarına göre 2003’te asgari ücretle 25 Cumhuriyet altını alınabiliyordu. Bugün ise asgari ücretin yıllık tutarı ile 8 altın alınabiliyor. 19 yılda asgari ücretlinin 17 altını kayboldu.

SENDİKASIZLIK EN BÜYÜK NEDEN

Ücretlerin bu noktaya gelmesinde en büyük nedeninin sendikasızlık olduğunu savunan Prof. Dr. Çelik, “Türkiye’de çalışanların sadece yüzde 10’u toplu iş sözleşmesi kapsamında. Özel sektörde bu oran yüzde 6’nın altında. OECD ülkelerinde bu oran yüzde 32, AB ülkelerinde ise yüzde 60. Toplu iş sözleşmesi kapsamı düşerse asgari ücretlilerin oranı artar” dedi.

KAYNAK Birgün
DİĞER HABERLER
SİGARADA MUTLU SON
SİGARADA MUTLU SON

Sendikamızla British American Tobacco (BAT) arasında sürdürülen Toplu İş Sözleşmesi (TİS) görüşmeleri anlaşma ile sonuçlandı.

SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
SIRMA GRUP’TA TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Sırma Grup işletmesinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

DANONE TİKVEŞLİ’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI
DANONE TİKVEŞLİ’DE TİS GÖRÜŞMELERİ BAŞLADI

Danone Tikveşli işletmesinde yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, İstanbul’da yapılan toplantıyla başladı.

BİR REKOR DA TİCARET AÇIĞINDAN
BİR REKOR DA TİCARET AÇIĞINDAN

Ticaret Bakanlığı’nın öncü verilerinin işaret ettiği gibi 2022 yılı dış ticaret açığı 110 milyarla rekor düzeyde oluştu.